Σε μια εξέλιξη με βαρύνουσα γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία, η Ελλάδα προχώρησε στην πρώτη της συμφωνία για υπεράκτια έρευνα φυσικού αερίου έπειτα από τέσσερις δεκαετίες, με επικεφαλής την ExxonMobil.
Η συμφωνία παρουσιάστηκε στο Ζάππειο, κατά τη διάρκεια της 6ης Υπουργικής Συνάντησης της Διατλαντικής Συνεργασίας για την Ενέργεια (P-TEC), και, σύμφωνα με τους Financial Times, αποτελεί έμπρακτη ένδειξη του αυξημένου ενδιαφέροντος των Ηνωμένων Πολιτειών για την Ανατολική Μεσόγειο.
Το έργο αφορά γεωτρήσεις στο Ιόνιο Πέλαγος, περίπου 30 χιλιόμετρα δυτικά της Κέρκυρας. Στο σχήμα συμμετέχουν η ExxonMobil, η Energean και η HelleniQ Energy, με την ExxonMobil να αποκτά το 60% και να αναλαμβάνει τη διαχείριση εφόσον οι έρευνες αποδώσουν θετικό αποτέλεσμα. Οι πρώτες γεωτρήσεις αναμένονται να ξεκινήσουν έως το τέλος του 2026, με τις πρώτες εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για αποθέματα που μπορεί να φτάνουν έως και τα 200 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου.
Η Financial Times σημειώνει ότι η παρουσία πολυμελούς και υψηλού κύρους αμερικανικής αντιπροσωπείας στη συμφωνία υπογραμμίζει την ολοένα και πιο ενεργή εμπλοκή της Ουάσιγκτον στην ελληνική ενεργειακή πολιτική. Στο δημοσίευμα υπενθυμίζεται επίσης ότι η Ελλάδα και η Κύπρος πρόσφατα «έσπασαν» την ομοφωνία της ΕΕ αποφεύγοντας να στηρίξουν ψήφισμα του ΟΗΕ για φορολόγηση των εκπομπών των πλοίων, μια θέση που οι ΗΠΑ υποστήριξαν σθεναρά.
Παράλληλα, η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακός κόμβος στην περιοχή, αυξάνοντας τις εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ, με στόχο την επανεξαγωγή του μέσω του «κάθετου διαδρόμου» προς την Ουκρανία, μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Ουγγαρίας. Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρήσει στην πλήρη απαγόρευση προμήθειας φυσικού αερίου από τη Ρωσία, η στρατηγική θέση της Ελλάδας σε αυτό το δίκτυο θα ενισχυθεί περαιτέρω.
Ο Κρις Ράιτ χαρακτήρισε την Ελλάδα «ιδανική πύλη εισόδου» για το αμερικανικό LNG στην Ευρώπη, επισημαίνοντας πως υπάρχει η δυνατότητα να αντικατασταθεί πλήρως το ρωσικό φυσικό αέριο. Παράλληλα, οι Financial Times υπενθυμίζουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσαρμογών στην πράσινη πολιτική της χώρας, επισημαίνοντας ότι «η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός».
Η συμμετοχή της ExxonMobil, μιας από τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες παγκοσμίως, ενισχύει το στρατηγικό αποτύπωμα των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, μια περιοχή όπου εξακολουθούν να υπάρχουν γεωπολιτικές εντάσεις, ιδίως σε σχέση με την Τουρκία. Ο αντιπρόεδρος της εταιρείας, John Ardill, τόνισε ότι η εξερεύνηση στο Ιόνιο μπορεί να ανοίξει «νέο κεφάλαιο για την ενεργειακή ασφάλεια και την ευημερία του ελληνικού λαού».
Ο Νταγκ Μπέργκαμ συνέδεσε τη συμφωνία με τον στόχο της αμερικανικής ενεργειακής πολιτικής: η ενέργεια να παράγεται στις ΗΠΑ και να πωλείται σε συμμάχους, ώστε να μειώνεται η εξάρτηση από ανταγωνιστικές χώρες.
Από ελληνικής πλευράς, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε τη συμφωνία «ιστορική», τονίζοντας πως μπορεί να φέρει στην Ελλάδα τεχνογνωσία και δυνατότητες στον τομέα των υδρογονανθράκων και να δημιουργήσει εγχώριους ενεργειακούς πόρους τόσο για τη χώρα όσο και για την Ευρώπη.
