Η ενεργειακή κρίση με τις πρωτοφανείς τιμές κυριάρχησε στο Eurogroup της Δευτέρας. Κοινό αίτημα των χωρών είναι να ενεργοποιηθεί η ΕΕ για να σχεδιαστεί ένα πρόγραμμα κάλυψης του κόστους κυρίως του φυσικού αερίου. Προς το παρόν τα μέτρα λαμβάνονται σε επίπεδο χωρών και χρηματοδοτούνται από τους κρατικούς προϋπολογισμούς χωρίς ευρωπαϊκή στήριξη.
Η Γαλλία και η Ισπανία ζήτησαν μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση στην αύξηση των παγκόσμιων τιμών της ενέργειας για την προστασία των φτωχότερων πολιτών, την ανταγωνιστικότητα των εταιρειών και τη διαφύλαξη του φιλόδοξου σχεδίου της Ευρώπης να σταματήσει την εκπομπή CO2 έως το 2050.
«Αυτό που βλέπουμε είναι μια άνευ προηγουμένου άνοδος των τιμών της ενέργειας», δήλωσε η Ισπανίδα υπουργός Οικονομικών Nadia Calvino στους δημοσιογράφους κατά την είσοδο στις συνομιλίες των υπουργών Οικονομικών της ζώνης του ευρώ στο Λουξεμβούργο.
«Αυτό δεν είναι ένα ζήτημα που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε σε εθνικό επίπεδο, χρειαζόμαστε μια ευρωπαϊκή συντονισμένη απάντηση», είπε, προσθέτοντας ότι η χώρα της έχει ετοιμάσει ένα έγγραφο σχετικά με τις πιθανές επιλογές.
Η Calvino είπε ότι ένα από αυτά ήταν η δημιουργία ενός στρατηγικού ευρωπαϊκού αποθέματος φυσικού αερίου, το οποίο θα βοηθούσε το μπλοκ των 27 χωρών και των 450 εκατομμυρίων καταναλωτών να διαπραγματευτούν χαμηλότερες τιμές από ό,τι αν οι ίδιες αγορές γίνονταν μεμονωμένα.
«Έχουμε μάθει μέσω της διαπραγμάτευσης για την προμήθεια εμβολίων ότι είμαστε πιο δυνατοί όταν μιλάμε με μία φωνή», είπε. Η Ισπανία θέλει επίσης να δει δράση για να σταματήσει η κερδοσκοπία στην αγορά για τις άδειες εκπομπών CO2, η οποία αύξησε τις τιμές, πρόσθεσε.
Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Bruno le Maire, σε παρόμοιο έγγραφο, ανέφερε ότι θα προτείνει καλύτερη ρύθμιση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου και αποσύνδεση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος από τις τιμές του φυσικού αερίου υπέρ της σύνδεσής του με το μέσο κόστος παραγωγής σε κάθε χώρα της ΕΕ.
«Η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας έχει ένα βασικό πλεονέκτημα: εξασφαλίζει την παροχή ενέργειας παντού στην Ευρώπη. Έχει όμως και ένα σημαντικό μειονέκτημα: την ευθυγράμμιση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος με τις τιμές του φυσικού αερίου», δήλωσε ο Le Maire κατά την είσοδό του στις συνομιλίες.
Τόνισε ότι αυτός ο σύνδεσμος ήταν αναποτελεσματικός και δημιούργησε ένα «αδιέξοδο» για τη μετάβαση της Ευρώπης προς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Είπε επίσης ότι οι πολιτικοί θα πρέπει να εξηγήσουν στους ψηφοφόρους ότι η καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής θα συνεπάγεται μακροπρόθεσμη αύξηση του κόστους ενέργειας.
«Για χρόνια, όχι μήνες, θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε ένα αυξημένο επίπεδο τιμών, επειδή υπάρχει ανάγκη για περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια και υπάρχει σύνδεση μεταξύ ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου«, δήλωσε ο Le Maire. «Υπάρχει επίσης η ανάγκη να επενδύσουμε περισσότερο σε ανανεώσιμες πηγές και ίσως πυρηνικά εργοστάσια. Αυτό σημαίνει πολλά χρήματα που θα μπορούσαν να απαιτηθούν». Η αντιμετώπιση μιας μακροχρόνιας αύξησης των τιμών της ενέργειας «θα είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά ζητήματα για τα επόμενα χρόνια», σημείωσε.
Η Ελλάδα
Οι Έλληνες υπουργοί Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας έχουν προτείνει μια εργαλειοθήκη και σχέδια έκτακτης ανάγκης που θα παρέχουν στα κράτη-μέλη μια ποικιλία προκαθορισμένων επιλογών και κατάλληλων διορθωτικών μέτρων σε περιπτώσεις αστάθειας της αγοράς. Αύριο, Τετάρτη, θα τοποθετηθεί ο κ. Σκρέκας στη Σύνοδο των υπουργών Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα συζητηθούν οι επιλογές από τους Ευρωπαίους υπουργούς Ενέργειας.
Όπως αναφέρουν οι Έλληνες υπουργοί, το πρόσθετο ενεργειακό κόστος που θα υποστούν οι καταναλωτές στην ΕΕ είναι πιθανό να φθάσει τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα 2021-22 στα 27 κράτη-μέλη, κάτι που αποτελεί πηγή μεγάλης ανησυχίας για τους πολίτες της ΕΕ που αδυνατούν να καλύψουν το ενεργειακό τους κόστος.
Για αυτό και προτείνουν η ΕΕ να υιοθετήσει νέα εργαλεία για τη μείωση της έκθεσης στις διακυμάνσεις της αγοράς φυσικού αερίου, δεδομένου του γεγονότος ότι το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα που προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα δημιουργηθεί πριν από το 2025.
Σημειώνουν ότι το αυξημένο ενεργειακό κόστος αποτελεί πανευρωπαϊκό πρόβλημα και απαιτεί άμεση δράση που πρέπει να ληφθεί από κοινού σε επίπεδο ΕΕ. Επίσης, προτείνουν έκτακτο (πριν από το τέλος του 2021) πλειστηριασμό πρόσθετων δικαιωμάτων από το Market Stability Reserve, να διερευνηθεί η πιθανή σύσταση ενός Ταμείου Αντιστάθμισης της ΕΕ, και η ΕΕ να δημιουργήσει συλλογικά στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου μέσω μιας κεντρικής ευρωπαϊκής πλατφόρμας και να αναπτύξει στρατηγικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου σε ολόκληρη την Ευρώπη
