Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε σήμερα ότι εγκρίνει τα ελληνικά μέτρα για την αύξηση της πρόσβασης ανταγωνιστών της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού (ΔΕΗ) στην ηλεκτρική ενέργεια.
Συγκεκριμένα, η Επιτροπή τονίζει ότι έχει καταστήσει νομικά δεσμευτικά, βάσει των αντιμονοπωλιακών κανόνων της ΕΕ, τα μέτρα που πρότεινε η Ελλάδα για να δοθεί η δυνατότητα στους ανταγωνιστές της ΔΕΗ να αγοράζουν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια σε πιο μακροπρόθεσμη βάση. Η Ελλάδα υπέβαλε τα μέτρα αυτά για να επανορθώσει τη στρέβλωση που δημιουργείται από την αποκλειστική πρόσβαση της ΔΕΗ στη λιγνιτική ηλεκτροπαραγωγή, η οποία διαπιστώθηκε από την Επιτροπή και τα Δικαστήρια της ΕΕ, ότι δημιουργεί ανισότητα ευκαιριών στις ελληνικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Η ισχύς των προτεινόμενων διορθωτικών μέτρων θα λήξει όταν οι υφιστάμενες λιγνιτικές μονάδες παύσουν να λειτουργούν εμπορικά, κάτι που αναμένεται επί του παρόντος έως το 2023 ή, το αργότερο, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Η αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδια για τον ανταγωνισμό, Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, δήλωσε ότι τα μέτρα που προτείνει η Ελλάδα θα δώσουν τη δυνατότητα στους ανταγωνιστές της ΔΕΗ να αντισταθμίσουν καλύτερα την αστάθεια των τιμών, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό για να μπορούν να ανταγωνίζονται στην αγορά λιανικής ηλεκτρικής ενέργειας και να προσφέρουν σταθερές τιμές στους καταναλωτές. Σημείωσε, επίσης, ότι τα μέτρα συμβαδίζουν με το ελληνικό σχέδιο παροπλισμού των εξαιρετικά ρυπογόνων λιγνιτικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, αποθαρρύνοντας τη χρήση των εν λόγω μονάδων, κάτι που συνάδει πλήρως με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τους στόχους της ΕΕ για το κλίμα.
Υπενθυμίζεται ότι το Μάρτιο του 2008 η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση με την οποία διαπίστωνε ότι η Ελλάδα είχε παραβιάσει τους κανόνες ανταγωνισμού παρέχοντας στη ΔΕΗ προνομιακά δικαιώματα πρόσβασης στο λιγνίτη. Οι ανταγωνιστές της ΔΕΗ στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν αποτελεσματικά τη ΔΕΗ στην ελληνική αγορά, διότι δεν είχαν πρόσβαση στον λιγνίτη. Διατηρώντας σε ισχύ οιονεί αποκλειστική πρόσβαση της ΔΕΗ στον λιγνίτη, η Ελλάδα επέτρεπε στη ΔΕΗ να διατηρεί τη δεσπόζουσα θέση της στη χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η Επιτροπή κάλεσε την Ελλάδα να προτείνει μέτρα για τη διόρθωση των αντιανταγωνιστικών επιπτώσεων της εν λόγω παραβίασης.
Λόγω προσφυγών στο Γενικό Δικαστήριο και στο Δικαστήριο της ΕΕ, καθώς και δυσκολιών στην εφαρμογή των διορθωτικών μέτρων που είχαν υποβληθεί προηγουμένως, τα εν λόγω διορθωτικά μέτρα δεν έχουν εφαρμοστεί μέχρι στιγμής. Την 1η Σεπτεμβρίου 2021, η Ελλάδα υπέβαλε τροποποιημένη εκδοχή των διορθωτικών μέτρων.
Ειδικότερα, τα μέτρα που πρότεινε η Ελλάδα ορίζουν ότι:
• Η ΔΕΗ θα πωλεί ανά τρίμηνο προθεσμιακά προϊόντα ηλεκτρικής ενέργειας στα οργανωμένα χρηματιστήρια: το ευρωπαϊκό ενεργειακό χρηματιστήριο (ΕΕΧ) και/ή το ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας (HEnEx). Ως εκ τούτου, οι αγοραστές θα προμηθεύονται ηλεκτρική ενέργεια σε σταθερή τιμή κάθε μέρα κατά τη διάρκεια του εν λόγω τριμήνου. Έτσι θα ενισχυθεί η δυνατότητα των ανταγωνιστών της ΔΕΗ να προμηθεύονται ηλεκτρική ενέργεια χονδρικής στην προθεσμιακή αγορά και να προστατεύονται από την αστάθεια των τιμών.
• Η ΔΕΗ θα αποκτήσει καθαρή θέση πωλητή στο EEX και/ή στο HEnEx, πράγμα που σημαίνει ότι οι πωλήσεις των εν λόγω προθεσμιακών προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας που πραγματοποιεί θα πρέπει να υπερβαίνουν τις αγορές της κατά συγκεκριμένο όγκο. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί η διάθεση επαρκών ποσοτήτων χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στους ανταγωνιστές της. Οι ποσότητες που θα πωλούνται υπολογίζονται ως μερίδιο της λιγνιτικής ηλεκτροπαραγωγής της ΔΕΗ. Ως εκ τούτου, η υποχρέωση της ΔΕΗ μειώνεται αναλογικά προς τη λιγνιτική ηλεκτροπαραγωγή της.
• Οι υποχρεώσεις της ΔΕΗ όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα των πωλήσεων και των παραδόσεων θα παράσχουν στους ανταγωνιστές της τη δυνατότητα να προστατεύονται από την αστάθεια των τιμών για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι με τα προτεινόμενα μέτρα αντιμετωπίζεται πλήρως η παραβίαση που διαπίστωσε στην απόφασή της το 2008, δεδομένου του ελληνικού σχεδίου για τον παροπλισμό όλων των υφιστάμενων λιγνιτικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής έως το 2023, σύμφωνα με τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ελλάδας και της ΕΕ.
Τέλος, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι όγκοι που αναμένεται να πωλεί η ΔΕΗ στους ανταγωνιστές της συνδέονται άμεσα με την ποσότητα της λιγνιτικής ηλεκτροπαραγωγής της, αλλά τα διορθωτικά μέτρα δεν την υποχρεώνουν να παράγει τους όγκους που πρέπει να πωλεί μέσω λιγνιτικής ηλεκτροπαραγωγής. Η ΔΕΗ θα έχει πλήρη διακριτική ευχέρεια να παράγει τους όγκους αυτούς με οποιοδήποτε από τα περιουσιακά στοιχεία ηλεκτροπαραγωγής του χαρτοφυλακίου της, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτροπαραγωγής από φυσικό αέριο, της υδροηλεκτρικής ενέργειας ή άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
