Προβληματισμένοι είναι οι σειμσολόγοι από τη μετασεισμική ακολουθία μετά τον ισχυρό, φονικό σεισμό που προκάλεσε τον θάνατο μιας γυναίκας και άφησε πίσω του σοβαρές ζημιές στο νησί της Λέσβου. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο χωριό Βρίσα καταστράφηκε το 80% των κτισμάτων, με τους σεισμολόγους να εκτιμούν ότι δεν έχει εκτονωθεί η σεισμική ενέργεια του ρήγματος.
Οι επιστήμονες αναμένουν τουλάχιστον έναν ισχυρό μετασεισμό, κοντά στο μέγεθος αυτού που θεωρείται κύριος, ώστε να επιβεβαιωθεί κατά το δυνατόν η ομαλή σεισμική ακολουθία.
Ο καθηγητής Άκης Τσελέντης δηλώνει πως είναι «μαθηματικά βέβαιος ένας μετασεισμός στα 5 Ρίχτερ», ο διευθυντής ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούου Γεράσιμος Χουλιάρας πως «με μετασεισμούς 4 Ρίχτερ δεν εκτονώνεται η ενέργεια», ενώ ο καθηγητής του Αριστοτέλειου Κώστας Παπαζάχος σχολιάζει πως «παραείναι ήπια» η μετασεισμική ακολουθία.
Όλοι οι επιστήμονες επισημαίνουν πως ακόμα είναι πολύ νωρίς για να χαρακτηρισθεί το φαινόμενο με βεβαιότητα και πως περιμένουν να παρέλθει το όριο των 48 ωρών για να βεβαιωθούν ότι ο χθεσινός ισχυρός σεισμός ήταν ο κύριος.
Ο σεισμός προκλήθηκε από ένα γνωστό ρήγμα νότια της Λέσβου, το οποίο έχει μήκος περίπου 40 χιλιομέτρων και το οποίο δεν έχει χαρτογραφηθεί πλήρως - άρα η «συμπεριφορά» του δεν μπορεί να προβλεφθεί.
Για μια «πλούσια σεισμική διαδικασία η οποία εκδηλώνεται κατά μήκος της συγκεκριμένης περιοχής όπου έχουμε πρωτεύον ρήγμα», μίλησε στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ-ΜΠΕ, "Πρακτορείο FM" ο Καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής & Εφαρμοσμένης Γεωλογίας Τμήμα Γεωλογίας & Γεωπεριβάλλοντος στο Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) Ευθύμιος Λέκκας.
Ο κ. Λέκκας, που βρίσκεται στο νησί της Λέσβου, τόνισε πως στόχος είναι στο άμεσο διάστημα η αποτύπωση «των επιπτώσεων της σεισμικής δραστηριότητας με κάθε λεπτομέρεια στις υποδομές και ο σχεδιασμός της ανάκαμψης της περιοχής», ώστε να «επανέλθει όσο το δυνατόν ταχύτερα στην πρότερη κατάσταση».
Σε ό,τι αφορά τη σεισμικότητα στη μείζονα περιοχή ο Πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) συνεκτιμά πως οι «σεισμοί θα συνεχιστούν και (αυτό) είναι πολύ καλό ώστε να εκτονωθεί σταδιακά η κατάσταση που υπάρχει κατά μήκος του τεκτονικού ρήγματος».
«Θα έχουμε μια πλούσια σεισμική ακολουθία στην οποία θα συμπεριλαμβάνονται και σεισμοί της τάξης των 5.5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, άρα δεν θα πρέπει να μας ανησυχήσει αυτή η εξέλιξη (αφού) όσο πιο μεγάλους μετασεισμούς έχουμε τόσο πιο γρήγορα θα εκτονωθεί η κατάσταση», σημειώνει ο κ. Λέκκας που αναφέρει πως οι επιστήμονες έχουν σαν ταυτόχρονη αποστολή τους και την έρευνα της επίδρασης των σεισμικών εκδηλώσεων στην περιοχή που επλήγη περισσότερο.
«Θα προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε επιπρόσθετα και τους λόγους εξαιτίας των οποίων αναπτύχθηκαν οι βλάβες σε πολύ συγκεκριμένα σημεία της περιοχής ενώ σε άλλες θέσεις δεν έχουμε αυτή την εικόνα (καθώς) οι ζημιές είναι εντοπισμένες στη Βρίσα ενώ, στη γύρω περιοχή είναι διάσπαρτες χωρίς κάποια κανονικότητα ή συστηματικότητα η οποία θα μας υποδείκνυε κάποιες ιδιαίτερες συνθήκες είτε στο υπέδαφος, είτε στη διάχυση της ενέργειας» , αναφέρει ο κ. Λέκκας.
Όπως τονίζει, θα χρειαστεί αρκετός χρόνος για να διερευνηθούν οι συνθήκες που υπάρχουν στην εν λόγω περιοχή, ενώ υπογραμμίζει πως ο ΟΑΣΠ δίνει στο άμεσο διάστημα, μετά την εμφάνιση της σεισμικής δραστηριότητας, «ιδιαίτερη σημασία στον πληθυσμό της περιοχής, στην άμεση συνδρομή, ώστε να μειωθούν στο ελάχιστο οι επιπτώσεις σε συνσεισμικό επίπεδο» και η ανακατασκευή των σπιτιών και των κατασκευών να γίνει «με τον πιο ασφαλή τρόπο».
Την εκτίμηση ότι η μετασεισμική ακολουθία που παρατηρείται μετά τον σεισμό στη Λέσβο που σύμφωνα με τον ίδιο είναι πλέον της τάξης των 6,3 Ρίχτερ, διατύπωσε το πρωί της Δευτέρας ο καθηγητής σεισμολογίας του ΑΠΘ Κώστας Παπαζάχος, μιλώντας στον ΣΚΑΙ.
«Μέχρι στιγμής έχουμε καταγράψει μετασεισμό μέχρι 4,9 Ρίχτερ, θα περιμέναμε κάτι ισχυρότερο. Μετασεισμοί 5,5 Ρίχτερ είναι αναμενόμενοι για μιας τέτοιας τάξης σεισμό», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαζάχος.
«Σίγουρα θα υπάρξει τέτοιος μετασεισμός, είναι ψευδαίσθηση να πιστεύουμε κάτι διαφορετικό» πρόσθεσε ο καθηγητής σεισμολογίας υπενθυμίζοντας ότι στον σεισμό του 1845 που χτύπησε την ίδια περιοχή στις 11 Οκτωβρίου εκείνου του έτους οι ισχυροί μετασεισμοί έγιναν 12-13-23 Οκτωβρίου.
Όπως είπε ο κ. Παπαζάχος ένας τέτοιος σεισμός θα έχει πάνω από 50 μετασεισμούς πάνω από 4 Ρίχτερ εξηγώντας ότι η σεισμική ακολουθία θα κρατήσει για άλλους 5 μήνες.
«Η μεγάλη ένταση θα είναι την πρώτη εβδομάδα, αλλά για μήνες μετά θα γίνονται αισθητοί μετασεισμοί» συμπλήρωσε ο σεισμολόγος.
«Δεν είναι ένα φαινόμενο που σημειώθηκε τη Δευτέρα και τελειώνει την Παρασκευή», πρόσθεσε.
Όσον αφορά στο ρήγμα αυτό παραδέχθηκε ότι με το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό δεν ήταν καθόλου γνωστό στους επιστήμονες και το ότι η ζώνη αυτή δίνει ισχυρούς σεισμούς «είναι πολύ καλά γνωστό».
Η Μυτιλήνη, εξήγησε ο κ. Παπαζάχος, απειλείται από τέσσερα ρήγματα, στα βόρεια, τα δυτικά, πάνω στο νησί και τα νότια. Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέου μεγαλύτερου σεισμού ο κ. Παπαζάχος απάντησε ότι «όσο περνάει ο καιρός γενικά μειώνεται η πιθανότητα, αλλά υπάρχουν παραδείγματα περί του αντιθέτου, όπως στην Κεφαλονιά και την Ιταλία».
Τέλος, εξηγώντας γιατί είχε ζημιές το χωριό Βρίσα είπε ότι και το 1845 είχαν πάλι ζημιές στο ίδιο χωριό και είχε και τότε μια νεκρή.
«Υπάρχουν γεωλογικές συνθήκες σε ένα τμήμα του χωριού που ενισχύουν τις σεισμικές κινήσεις», κατέληξε ο καθηγητής σεισμολογίας.
Με μετασεισμούς της τάξεως των 4 Ρίχτερ δεν εκτονώνεται η σεισμική ενέργεια που υπάρχει σε ένα ρήγμα μετά από έναν σεισμό μεγέθους 6,1 Ρίχτερ, που ταρακούνησε την Λέσβο το μεσημέρι της Δευτέρας, εξήγησε ο διευθυντής ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Γεράσιμος Χουλιάρας.
Για τον λόγο αυτό, είπε ο κ. Χουλιάρας, περιμένουμε έναν μετασεισμό μεγέθους 5-5,5 Ρίχτερ, που θα μας καθησυχάσει, καθώς θα δείξει πως η σεισμική ακολουθία εξελίσσεται ομαλά. Πρόσθεσε επίσης πως η σεισμική ακολουθία μετά από έναν τέτοιου είδους σεισμό διαρκεί συνήθως μήνες.
Ο κ. Χουλιάρας τόνισε κατηγορηματικά πως δεν υπάρχει κίνδυνος να ενεργοποιηθεί από τον σεισμό αυτό ρήγμα όπως εκείνο της Ανατολίας, και πως δεν υπήρχαν ενδείξεις πως έρχεται τέτοιος σεισμός.
Οι σεισμοί μεγέθους περίπου 5 Ρίχτερ που είχαν γίνει μέσα σε ένα 24ωρο τον περασμένο Φεβρουάριο ήταν βόρεια της Λέσβου και όχι νότια όπως ο χθεσινός, είπε, πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί για τα επόμενα εικοσιτετράωρα».
Είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα έχουμε ισχυρούς μετασεισμούς, ίσως πάνω από 5 Ρίχτερ, στην περιοχή της Λέσβου, επισημαίνει με ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook ο καθηγητής σεισμολογίας Άκης Τσελέντης.
Η μετασεισμική ακολουθία φαίνεται μάλλον φυσιολογική, γράφει ο καθηγητής και τονίζει: «Θέλω μερικούς ακόμα μετασεισμούς πάνω από 4 Ρίχτερ για να ησυχάσω».
Παράλληλα, ο κ. Τσελέντης αναφέρει ρητά πως ο κίνδυνος δεν έχει περάσει, καθώς οι ισχυροί μετασεισμοί στα ήδη ταλαιπωρημένα κτήρια της περιοχής που επλήγη, μπορεί να προκαλέσουν μεγαλύτερα προβλήματα.
Εν τούτοις, ο καθηγητής εκτιμά πως η περιοχή δεν κινδυνεύει από σημαντικό τσουνάμι και άρα δεν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για όσους την ώρα ενός σεισμού μπορεί να βρίσκονται στην παραλία.
Διαβάστε αναλυτικά την ανάρτηση του Άκη Τσελέντη στο Facebook:
"Επειδή ταλαιπωρούμαι τις τελευταίες ημέρες με μια μόλυνση του αναπνευστικού και δεν θα μπορώ να έχω την συμβολή που θα επιθυμούσα στην ενημέρωση του κόσμου θα ήθελα, σχετικά με το φονικό σεισμό που έγινε πριν λίγες ώρες στο όμορφο νησί της Λέσβου (ιδιαίτερα αγαπητό σε μένα μετά τη πατρίδα μου τη Κεφαλλονιά, αφού υπηρέτησα την θητεία μου εκεί) να αναφέρω τη γνώμη μου και μερικές απαντήσεις γιατί έχω γίνει αποδέκτης εκατοντάδων μηνυμάτων.
1) ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟΣ; Η περιοχή έχει ρήγματα με μεγαλύτερο σεισμικό δυναμικό. Το προηγούμενο αιώνα είχαμε αρκετούς πάνω απο 6.7 και έναν 7.0. Μελετώντας όμως την εξέλιξη της μετασεισμικής ακολουθίας φαίνεται μάλλον φυσιολογική (θέλω μερικούς πάνω από 4 ακόμα για να ησυχάσω τελείως, μέχρι τώρα, έχουμε μόνο έναν 4.6 και έναν 4.1), η πιθανότητα να έχουμε μεγαλύτερο ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΕΤΑΙ.
2) ΑΡΑ ΗΣΥΧΑΣΑΜΕ ΠΕΡΑΣΕ Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ; ΟΧΙ!!! Είναι μαθηματικά βέβαιο ότι θα έχουμε ισχυρούς μετασεισμούς, ίσως μεγαλύτερους και από το 5, οι οποίοι -στον ήδη λαβωμένο αστικό ιστό- μπορεί να έχουν ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ από ότι ο κυρίως 6.1.
3) ΝΑ ΜΠΟΥΜΕ ΣΠΙΤΙΑ ΜΑΣ ΑΠΟΨΕ; Αν το σπίτι σου είναι φτιαγμένο με τους τελευταίους αντισεισμικούς κανονισμούς και μετά το 1980, και δεν έχει εμφανή σημεία βλαβών, (ρωγμές στα φέροντα στοιχεία, δεν εννοώ μικρορωγμές στην τοιχοποιία) να πας και να κοιμηθείς άνετα (για τα αυθαίρετα αυτό δεν ισχύει). Αν το σπίτι σας είναι χωρίς αντισεισμικό, πχ από τα παλιά πέτρινα αποφύγετε το, περιμένετε μερικές ημέρες να ολοκληρωθεί η ισχυρή μετασεισμική φάση και συμβουλευτείτε κάποιο μηχανικό από το κλιμάκιο που έχει αποστείλει ο ΟΑΣΠ).
4) ΤΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΩ; Τα γνωστά, έχω βαρεθεί να τα επαναλαμβάνω α) ελαχιστοποιούμε τον σεισμικό κίνδυνο στο εσωτερικό των σπιτιών μας. Δηλαδή, στερεώνουμε βαριά αντικείμενα με τάκους), κατεβάζουμε βαριά αντικείμενα από ψηλά ράφια πχ βάζα, βάζουμε κολλητική ταινία στα ντουλάπια με τα γυαλικά μας, προσέχουμε πάνω από τα κρεβάτια των παιδιών να μην υπάρχουν βιβλιοθήκες, κλπ β)Έχουμε οπωσδήποτε έναν φακό στο κομοδίνο. γ) Όταν κυκλοφορούμε έξω, αποφεύγουμε απότομα πρανή που μπορεί να αποκολληθούν βράχια, δεν αφήνουμε τα παιδιά να παίζουν κοντά σε μάντρες.
5) ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ ΟΤΑΝ ΚΟΙΜΑΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΕΙ ΣΕΙΣΜΟΣ; Κυλάμε και ξαπλώνουμε δίπλα στο κρεβάτι έχοντας το μαξιλάρι στο κεφάλι μας. Προς Θεού δεν τρέχουμε πανικόβλητοι μέσα στη νύχτα.
6) ΝΑ ΚΟΛΥΜΠΗΣΩ, ΚΙΝΔΥΝΕΥΩ ΑΠΟ ΤΣΟΥΝΑΜΙ; Η πιθανότητα να προκληθεί τσουνάμι (ξεχάστε τις εικόνες από Σουμάτρα και Ιαπωνία) είναι πολύ μικρή. Αν καταλάβετε σεισμό, ενώ είστε στην παραλία και δείτε τα νερά να αποσύρονται, τότε κινηθείτε προς κάποιο ψηλότερο σημείο. Το πιο πιθανό είναι να παρατηρηθούν διακυμάνσεις της στάθμης της θάλασσα λίγων εκατοστών που πρακτικά δεν προκαλούν κανένα πρόβλημα.
