Της Δήμητρας Μανιφάβα
Νέο τοπίο διαμορφώνεται στην αγορά δανείων καθώς με το πολυνομοσχέδιο της κυβέρνησης που κατατέθηκε στη Βουλή αργά χθες το βράδυ αυτή πλέον απελευθερώνεται σε μεγάλο βαθμό, συμπεριλαμβάνοντας πλέον όχι μόνο τα μη εξυπηρετούμενα, αλλά και τα ενήμερα δάνεια. Σημαντικές αλλαγές επέρχονται και στο πλαίσιο λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης και μεταβίβασης απαιτήσεων από δάνεια, παρά το γεγονός ότι το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο ήταν σχετικά πρόσφατο, καθώς είχε θεσπισθεί μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο. Οι κυριότερες αλλαγές που επέρχονται είναι οι εξής:
1) Απελευθερώνεται από την έναρξη εφαρμογής του νόμου η αγορά δανείων.
2) Από την πώληση εξαιρούνται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2017 τα δάνεια με υποθήκη ή προσημείωση υποθήκης πρώτης κατοικίας σε ακίνητα αντικειμενικής αξίας έως 140.000 ευρώ, ανεξαρτήτως της κατηγορίας δανείου, εάν είναι δηλαδή στεγαστικό, καταναλωτικό ή μικρό επιχειρηματικό.
3) Διά παντός εξαιρούνται από την πώληση πάση φύσεως δάνεια που έχουν χορηγηθεί με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου.
4) Προβλέπεται η πώληση και εξυπηρετούμενων δανείων.
5) Αναγκαία προϋπόθεση για την πώληση μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι ο δανειολήπτης και ο εγγυητής να έχουν προσκληθεί με εξώδικη πρόσκληση μέσα σε 12 μήνες πριν από την προσφορά, πριν ή και μετά την ψήφιση του νόμου για να διακανονίσουν τις όφειλες με βάση γραπτή πρόταση με συγκεκριμένους όρους αποπληρωμής σύμφωνα με τον Κώδικα Δεοντολογίας της Τράπεζας της Ελλάδας.
6) Οι Εταιρείες Μεταβίβασης δεν απαιτείται όπως προέβλεπε ο προηγούμενος νόμος, ο 4354/2015 να εδρεύουν στην Ελλάδα ή σε χώρα-μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου υπό την προϋπόθεση ίδρυσης υποκαταστήματος στην Ελλάδα. Πλέον, θα επιτρέπεται η μεταβίβαση απαιτήσεων σε εταιρείες που έχουν έδρα στον ΕΟΧ και με την εγκατάσταση στην Ελλάδα μέσω υποκαταστήματος να βρίσκεται στη διακριτική τους ευχέρεια, ενώ επιπλέον θα επιτρέπεται η πώληση δανείων και σε εταιρείες που έχουν έδρα σε τρίτες χώρες, υπό την προϋπόθεση ότι η έδρα δεν βρίσκεται σε κράτος με προνομιακό φορολογικό καθεστώς.
7) Οι εταιρείες διαχείρισης θα πρέπει να έχουν ελάχιστο μετοχικό κεφάλαιο ύψους 100.000 ευρώ, ενώ όσες εταιρείες επιθυμούν να λάβουν άδεια για χορήγηση δανείων με αποκλειστικό σκοπό την αναχρηματοδότηση δανείων ή την αναδιάρθρωση δανεισμού επιχείρησης θα πρέπει να έχουν ελάχιστον μετοχικό κεφάλαιο 4,5 εκατ. ευρώ.
8) Η υπεραξία από τη μεταβίβαση απαιτήσεων υπόκειται σε φορολογία εισοδήματος με βάση τις γενικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Η διάταξη αυτή θα εφαρμόζεται ανάλογα και στην υπεραξία που αποκτούν οι παραπάνω εταιρίες από τη μεταγενέστερη μεταβίβαση απαιτήσεων που έχουν αποκτήσει κατ’ εφαρμογή των διατάξεων αυτού του νόμου.
9) Οι συμβάσεις δανείων ή πιστώσεων που καταρτίζουν οι Εταιρίες Διαχείρισης Απαιτήσεων θα απαλλάσσονται από τέλη χαρτοσήμου.
10) Σε περίπτωση λοιπόν που μεταβιβάζεται απαίτηση από εξυπηρετούμενο δάνειο ή πίστωση, για την εξυπηρέτηση του οποίου έχει συμφωνηθεί κυμαινόμενο επιτόκιο, ο εκδοχέας -δηλαδή η εταιρεία που το αγοράζει- δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση να προσδιορίσει περιθώριο, επιπλέον του επιτοκίου αναφοράς, υψηλότερο εκείνου που είχε προσδιορίσει η τράπεζα κατά το χρόνο καταχώρισης της μεταβίβασης, ακόμα κι αν τέτοιο δικαίωμα υφίστατο συμβατικά για τον εκχωρητή.
11) Οι εταιρείες οι οποίες αποκτούν απαιτήσεις από μη εξυπηρετούμενα δάνεια οφείλουν να ξεκινούν εκ νέου τη Διαδικασία Επίλυσης Καθυστερήσεων του Κώδικα Δεοντολογίας.
12) Ακόμη και οι εταιρείες που έχουν ήδη υποβάλλει αίτηση στην Τράπεζα της Ελλάδας προκειμένου να λάβουν τη σχετική άδεια, θα πρέπει να συμμορφωθούν με τα όσα θα προβλέπει ο νέος νόμος.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ακόμη λεπτομερώς τις αρμοδιότητες του Κυβερνητικού Συμβουλίου Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΚΥΣΔΙΧ). Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται ο ορισμός της έννοιας του «συνεργάσιμου δανειολήπτη», ενώ προβαίνει ετησίως στην εκτίμηση των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», με βάση τα ετήσια στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Η απόφαση αυτή δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ο δε ορισμός του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και η εκτίμηση των «εύλογων δαπανών διαβίωσης» που περιέχονται σε αυτήν, ενσωματώνονται και αποτελούν μέρος του Κώδικα Δεοντολογίας των τραπεζών. Πρόεδρος του Συμβουλίου ορίζεται ο υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, ενώ έως τώρα προβλεπόταν να είναι ο υπουργός Οικονομικών.
Προβλέπεται, επίσης, η σύσταση Συντονιστικής Επιτροπής για τη Διαχείριση του Ιδιωτικού Χρέους, καθώς επίσης η δημιουργία Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.), η οποία είναι αυτοτελής δημόσια υπηρεσία, υπαγόμενη στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΚΥ.Σ.Δ.Ι.Χ.).
Τέλος, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει λεπτομέρειες για τη λειτουργία των 30 Κέντρων Ενημέρωσης – Υποστήριξης Δανειοληπτών (ΚΕΥΔ) που πρόκειται να ιδρυθούν στις περιφέρειες της χώρας. Επιχειρησιακός στόχος των ΚΕΥΔ. είναι η ενημέρωση και η υποστήριξη φυσικών και νομικών προσώπων (νοικοκυριών και μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων), με την παροχή οικονομικών και νομικών συμβουλευτικών υπηρεσιών για ζητήματα σύναψης δανείων, διαχείρισης ενήμερων ή ληξιπρόθεσμων οφειλών έναντι πιστωτικών, χρηματοδοτικών ιδρυμάτων και funds, καθώς και εν γένει για θέματα χρηματοοικονομικής διαχείρισης.
