Της Δήμητρας Μανιφάβα
Το ακανθώδες ζήτημα των “κόκκινων” δανείων θα τεθεί σήμερα στη διαπραγμάτευση της κυβέρνησης με τους εκπροσώπους των δανειστών. Η σχετική συνάντηση ανάμεσα στον υπουργό Οικονομίας κ. Γιώργο Σταθάκη και τους εκπροσώπους των δανειστών προγραμματισθεί να ξεκινήσει στις 11 π.μ., ενώ αργότερα μέσα στην ημέρα, στις 2.30 μ.μ. έχει προγραμματισθεί και δεύτερη συνάντηση, η οποία θα αφορά την ανταγωνιστικότητα και απελευθέρωση “κλειστών επαγγελμάτων”.
Οι δύο πλευρές προσέρχονται στη συζήτηση με τις θέσεις τους να αποκλίνουν σημαντικά και δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκτιμούν ότι οι διαφορές αυτές δύσκολα θα γεφυρωθούν στον παρόντα γύρο διαβουλεύσεων. Η ελληνική κυβέρνηση έχει προτείνει σειρά εξαιρέσεων σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα μεταβιβάσεων “κόκκινων” δανείων σε μη τραπεζικά ιδρύματα, ενώ οι δανειστές από την πλευρά τους ζητούν πλήρη απελευθέρωση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονται πλέον στο 43,6% του συνόλου, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τη δυνατότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος να παρέχει νέες πιστώσεις για κεφάλαια κίνησης και επενδύσεις προς όφελος της πραγματικής οικονομίας.
Η ελληνική πρόταση, η οποία πάντως αναμένεται να διαφοροποιηθεί τις επόμενες ημέρες, προβλέπει τα ακόλουθα:
-Απαγόρευση της πώλησης απαιτήσεων σε μη τραπεζικά ιδρύματα από δανειακές συμβάσεις προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις για δάνεια έως 500.000 ευρώ.
- Απαγόρευση της πώλησης απαιτήσεων σε μη τραπεζικά ιδρύματα από δανειακές συμβάσεις προς ελεύθερους επαγγελματίες για δάνεια έως 250.000 ευρώ.
- Απαγόρευση της πώλησης απαιτήσεων σε μη τραπεζικά ιδρύματα από καταναλωτικές δανειακές συμβάσεις έως 20.000 ευρώ.
- Απαγόρευση της πώλησης απαιτήσεων σε μη τραπεζικά ιδρύματα όλων των κατηγοριών δανειακών συμβάσεων –και όχι μόνο των στεγαστικών δανείων– όταν αυτές συνδέονται με προσημείωση ή υποθήκη πρώτης κατοικίας.
Οι δανειστές, από την πλευρά τους, ζητούν πλήρη απελευθέρωση της πώλησης σε μη τραπεζικά ιδρύματα απαιτήσεων που προκύπτουν από όλες τις κατηγορίες δανειακών συμβάσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, τάσσονται υπέρ της θέσπισης κάποιων προϋποθέσεων σε ό,τι αφορά τις λύσεις ή ακόμη και κάποιες πιθανές εξαιρέσεις που θα εφαρμόζονται στην αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους και ζητούν από την ελληνική πλευρά να συνδέσει την τύχη των «κόκκινων» δανείων με εισοδηματικά κριτήρια, καθώς και με τη δυνατότητα αποπληρωμής των οφειλετών.
Επί της ουσίας οι δανειστές ζητούν η όποια προστασία –είτε αυτή περνάει από τη δικαστική ρύθμιση χρεών μέσω του νόμου Κατσέλη είτε μέσω των εξωδικαστικών λύσεων– να περιορίζεται στις πλέον ευάλωτες κοινωνικά και οικονομικά ομάδες του πληθυσμού.
Από την πλευρά των δανειστών, τονίζεται ακόμη η ανάγκη να δημιουργηθεί ένα πλέγμα κινήτρων για τις τράπεζες, προκειμένου να μεταβιβάζουν τις απαιτήσεις χωρίς να υφίστανται σημαντική ζημία από το ύψος της έκπτωσης.
Τόσο οι δανειστές όσο και μερίδα των τραπεζιτών εκτιμούν ότι η απελευθέρωση της πώλησης όλων των κατηγοριών «κόκκινων δανείων» θα ασκήσει πίεση σε εκείνους τους δανειολήπτες που αθετούν τις πληρωμές, παρά το γεγονός ότι έχουν την οικονομική δυνατότητα να καταβάλλουν τις δόσεις. Υπό τον φόβο ότι οι εταιρείες στις οποίες θα μεταβιβασθούν οι απαιτήσεις θα λάβουν πιο «σκληρά» μέτρα σε σύγκριση με τις τράπεζες, θεωρείται πιθανό ότι θα αρχίσουν πάλι να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους. Οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τους «στρατηγικούς κακοπληρωτές» σε ένα 20% με 30%.
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων αναμένεται να τεθούν ζητήματα αλλαγών στον “νόμο Δένδια”, η ισχύς του οποίου λήγει στις 31 Μαρτίου 2016 με την κυβέρνηση να επιθυμεί τριετή παράτασή του, αλλαγές οι οποίες δεν αποκλείεται να συνδυασθούν με βελτιώσεις στον πτωχευτικό κώδικα.
Θ. Μητράκος: “Να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα χωρίς προκαταλήψεις και υπερβολές”
Το ζήτημα των “κόκκινων” δανείων βρέθηκε χθες στο επίκεντρο ημερίδας που συνδιοργάνωσαν η Τράπεζα της Ελλάδος και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD).
Ο κ. Nick Tesseyman, Γενικός Διευθυντής της EBRD αρμόδιος για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, δήλωσε: “Η EBRD στήριξε την επιτυχή ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων σημαντικών ελληνικών τραπεζών τον περασμένο Νοέμβριο. Η εκδήλωση μας δίνει την ευκαιρία να συζητήσουμε διεξοδικά την πολύ σημαντική πρόκληση για την αναζωογόνηση του επιχειρηματικού τομέα της ελληνικής οικονομίας μέσω συντονισμένων προσπαθειών για την αντιμετώπιση του προβλήματος των μη εξυπηρετούμενων δανείων.”
Ο Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Θεόδωρος Μητράκος τόνισε ότι μεταξύ άλλων στην ομιλία του: “Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια είχαν ανέλθει το Σεπτέμβριο του 2015 σε περίπου 107 δισεκ. ευρώ, αποτελώντας το 43,6% των συνολικών ανοιγμάτων. Γίνεται αντιληπτό ότι η αποτελεσματικότερη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, χωρίς προκαταλήψεις και υπερβολές, θα επιφέρει πολλαπλά οφέλη για τις τράπεζες, τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία ολόκληρη. Θα απελευθερώσει πολύτιμους πόρους που θα κατευθυνθούν στην πραγματική οικονομία ενισχύοντας τις επενδύσεις και την απασχόληση. Με αυτό τον τρόπο το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα ξαναπαίξει τον εξαιρετικά σημαντικό του ρόλο στην κατεύθυνση της προστασίας και ενδυνάμωσης του παραγωγικού ιστού της χώρας, ενισχύοντας ταυτόχρονα και τον κοινωνικό του ρόλο.” Ο ίδιος, ανέφερε στη συνέχεια τα όσα έχουν ήδη γίνει στην κατεύθυνση της βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου. Ειδικότερα:
• Έχουν θεσπιστεί ενισχυμένες εποπτικές απαιτήσεις σχετικά με τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και οι τράπεζες έχουν προβεί στις περισσότερες αναγκαίες οργανωτικές και λειτουργικές προσαρμογές.
• Ο Κώδικας Δεοντολογίας διέπει τις σχέσεις μεταξύ των τραπεζών και των δανειοληπτών με δάνεια σε καθυστέρηση.
• Έχει εκπονηθεί μελέτη σχετικά με την κατηγοριοποίηση του χαρτοφυλακίου των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων και την αξιολόγηση της εργαλειοθήκης των τραπεζών για την αντιμετώπισή τους.
• Έχει θεσμοθετηθεί το πλαίσιο για την ίδρυση και λειτουργία εξειδικευμένων εταιρειών διαχείρισης ή απόκτησης δανείων σε καθυστέρηση.
• Η Τράπεζα της Ελλάδος, σε συνεργασία με την Τραπεζική Εποπτεία της ΕΚΤ και τις ελληνικές τράπεζες, διαμορφώνει τους επιχειρησιακούς στόχους για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων. Η τήρησή τους από τις τράπεζες θα παρακολουθείται σε τακτά διαστήματα.
