Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η προετοιμασία του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας ενόψει της χειμερινής περιόδου 2026-2027, με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να αποστέλλει κατεπείγουσες οδηγίες προς περιφέρειες, δήμους και όλους τους συναρμόδιους φορείς.
Στόχος είναι η άμεση υλοποίηση δράσεων πρόληψης και επιχειρησιακής ετοιμότητας απέναντι στον κίνδυνο εκδήλωσης πλημμυρικών φαινομένων, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές υψηλής επικινδυνότητας και στις λεκάνες απορροής όπου η φυσική βλάστηση έχει καταστραφεί από δασικές πυρκαγιές.
Καθαρισμός ρεμάτων και δικτύων ομβρίων
Οι περιφέρειες καλούνται να προχωρήσουν άμεσα στον έλεγχο και, όπου απαιτείται, στον προληπτικό καθαρισμό των κοιτών των υδατορεμάτων. Παράλληλα, πρέπει να μεριμνήσουν για τη συντήρηση των αντιπλημμυρικών έργων και των δικτύων ομβρίων υδάτων αρμοδιότητάς τους, καθώς και για την επιτάχυνση της ολοκλήρωσης των έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.
Αντίστοιχα, οι δήμοι καλούνται να ελέγξουν και να συντηρήσουν τα δίκτυα ομβρίων και τα αντιπλημμυρικά έργα της αρμοδιότητάς τους, αλλά και να προγραμματίσουν νέες παρεμβάσεις όπου κρίνεται αναγκαίο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον καθαρισμό και τη συντήρηση φρεατίων, εσχαρών και αγωγών, κυρίως στις αστικές περιοχές. Οι εργασίες αυτές θα πρέπει να επαναλαμβάνονται μετά από σημαντικά επεισόδια βροχόπτωσης.
Επικαιροποίηση των σχεδίων απομάκρυνσης πολιτών
Δήμοι και περιφέρειες καλούνται επίσης να συντάξουν ή να επικαιροποιήσουν τα Ειδικά Σχέδια Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης Πολιτών για περιπτώσεις πλημμυρών.
Παράλληλα, θα πρέπει να επικαιροποιηθούν τα στοιχεία επικοινωνίας των εμπλεκόμενων φορέων, τα μητρώα εργοληπτών, καθώς και οι κατάλογοι με τα διαθέσιμα μηχανήματα έργου και τους χειριστές τους.
Προβλέπεται ακόμη η καταγραφή χώρων προσωρινής καταφυγής και, στις ζώνες υψηλής πλημμυρικής επικινδυνότητας, ο εντοπισμός κατάλληλων κτιρίων στα οποία οι πολίτες θα μπορούν να καταφύγουν με ασφάλεια.
Χαρτογράφηση των επικίνδυνων σημείων
Οι Τεχνικές Υπηρεσίες των περιφερειών και των δήμων καλούνται, εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Σεπτεμβρίου, να καταρτίσουν καταλόγους με τα σημεία αυξημένης επικινδυνότητας και να προχωρήσουν στη χαρτογραφική αποτύπωσή τους.
Έμφαση θα δοθεί στα σημεία όπου το οδικό δίκτυο διασταυρώνεται με υδατορέματα, καθώς και σε ανισόπεδους κόμβους και διαβάσεις. Τα στοιχεία θα κοινοποιηθούν στην Ελληνική Αστυνομία, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη κατά τον σχεδιασμό των μέτρων Τροχαίας σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων.
Ειδική πρόβλεψη για τις «ιρλανδικές διαβάσεις»
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις λεγόμενες «ιρλανδικές διαβάσεις», οι οποίες θα πρέπει να καταγραφούν και να διαθέτουν την κατάλληλη προειδοποιητική σήμανση.
Οι πολίτες καλούνται να μην επιχειρούν τη διέλευσή τους όταν έχουν κατακλυστεί από νερό, καθώς υπάρχει άμεσος κίνδυνος παράσυρσης ανθρώπων και οχημάτων.
Αυξημένη προσοχή στις πυρόπληκτες περιοχές
Υψηλή προτεραιότητα δίνεται στις περιοχές που έχουν πληγεί από δασικές πυρκαγιές, καθώς η απώλεια της φυσικής βλάστησης ενισχύει σημαντικά τον κίνδυνο πλημμυρών και κατολισθήσεων.
Για τις συγκεκριμένες περιοχές προβλέπονται σχολαστικός έλεγχος και συντήρηση των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων, καθαρισμός υδατορεμάτων, προγραμματισμός αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών παρεμβάσεων και επιτάχυνση της ολοκλήρωσης των αναγκαίων έργων.
Συνεδριάσεις και ασκήσεις ετοιμότητας τον Σεπτέμβριο
Έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου θα πρέπει να έχουν προγραμματιστεί οι συνεδριάσεις των Περιφερειακών και Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας, Π.Ε.Σ.Ο.Π.Π. και Τ.Ε.Σ.Ο.Π.Π.
Στο επίκεντρο των συνεδριάσεων θα βρεθούν η πρόληψη, η επιχειρησιακή ετοιμότητα, ο συντονισμός των εμπλεκόμενων φορέων και η αντιμετώπιση πιθανών πλημμυρικών φαινομένων κατά τη χειμερινή περίοδο.
Επιπλέον, οι περιφέρειες και οι δήμοι καλούνται να προγραμματίσουν εντός του Σεπτεμβρίου άσκηση Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση πλημμυρών, η οποία θα περιλαμβάνει και σενάριο οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης πολιτών.
Ενεργοποίηση του 112 όταν απειλούνται ζωές και περιουσίες
Σε περίπτωση που η ένταση και η δυναμική εξέλιξη ενός φαινομένου σε τοπικό επίπεδο ενδέχεται να προκαλέσουν κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές και περιουσίες, προβλέπεται η άμεση ενημέρωση του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ).
Εφόσον κριθεί αναγκαίο, θα αποστέλλεται προειδοποιητικό μήνυμα έκτακτης ανάγκης μέσω του 112.
Όπως επισημαίνεται στις οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, όλες οι προβλεπόμενες ενέργειες πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα και χωρίς καθυστέρηση, καθώς η έγκαιρη προετοιμασία και η πρόληψη μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικής σημασίας για την προστασία των πολιτών από πλημμυρικά φαινόμενα.
