Σε πλήρες black out βρισκόταν από το πρωί της Πέμπτης (27/8) η τηλεματική του ΟΑΣΑ, αφήνοντας από τα ξημερώματα τους επιβάτες λεωφορείων και τρόλεϊ χωρίς τη δυνατότητα ενημέρωσης σε πραγματικό χρόνο για τις αφίξεις και την πορεία των οχημάτων.
Ο Οργανισμός σε μια λιτή ανακοίνωση έκανε λόγο για τεχνικό πρόβλημα διαβεβαιώνοντας παράλληλα ότι τα δρομολόγια εκτελούνται κανονικά, ωστόσο η έκταση της δυσλειτουργίας και το γεγονός ότι επηρεάστηκαν ταυτόχρονα οι «έξυπνες» στάσεις και οι ψηφιακές εφαρμογές, η λειτουργία των οποίων στάθηκε αδύνατο να επανέλθει καθ' όλη τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας δημιουργούν ερωτήματα ακόμα και για πιθανή κυβερνοεπίθεση που μέχρι εχθές παρέμεναν αναπάντητα.
Το σύστημα είχε καταρρεύσει πλήρως και δεν παρείχε τις βασικές πληροφορίες που χρησιμοποιούν καθημερινά οι επιβάτες. Στις στάσεις δεν εμφανίζονταν οι χρόνοι άφιξης, ενώ στην εφαρμογή μπορεί να εμφανιζόταν η διαδρομή μιας γραμμής, χωρίς όμως να είναι διαθέσιμη η ενημέρωση πραγματικού χρόνου για τη θέση του λεωφορείου ή του τρόλεϊ.
Ο ΟΑΣΑ ανακοίνωσε από το πρωί της Πέμπτης το πρόβλημα σημειώνοντας ότι τα αρμόδια τεχνικά κλιμάκια εργάζονται για την αποκατάσταση της λειτουργίας χωρίς όμως στελέχη του, στα οποία απευθύνθηκε το «ethnos.gr» να μπορούν να μιλήσουν για τα αίτια της κατάρρευσης του πληροφοριακού συστήματος ή να εκτιμήσουν τον χρόνο αποκατάστασης της λειτουργίας της τηλεματικής.
Ένα από τα σενάρια που έχουν τεθεί στο μικροσκόπιο της διερεύνησης είναι και αυτό της κυβερνοεπίθεσης. Μολονότι έως χθες δεν υπήρχε επίσημη επιβεβαίωση ή διάψευση ως προς το εάν η δυσλειτουργία οφείλεται σε κακόβουλη ενέργεια, η έκταση και η διάρκεια της βλάβης γεννούν προβληματισμό.
Σε κάθε περίπτωση ο ΟΑΣΑ θα πρέπει να δώσει απαντήσεις για το εάν η βλάβη αφορά αστοχία υλικού ή λογισμικού, γεγονός που πλήττει την αξιοπιστία του συστήματος ή είναι αποτέλεσμα κακόβουλης παρέμβασης, καθώς στη δεύτερη περίπτωση τίθεται ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα που αφορά την ασφάλεια απέναντι σε κυβερνοεπιθέσεις μιας κρίσιμης ψηφιακής υποδομής ενός δημόσιου φορέα.
Η εκτεταμένη βλάβη, πάντως, ήρθε σε μία μεταβατική περίοδο για τη λειτουργία του συστήματος, καθώς η σύμβαση για την ανάπτυξη, λειτουργία και συντήρηση της τηλεματικής, η οποία είχε διάρκεια 12 ετών, ολοκληρώθηκε στα τέλη Ιουνίου 2026, χωρίς έως σήμερα να έχει κλείσει ο διαγωνισμός για την επόμενη μέρα της τηλεματικής στα οδικά μέσα της Αθήνας.
Για να διασφαλιστεί η συνέχεια της λειτουργίας του συστήματος ο ΟΑΣΑ αναγκάστηκε να υπογράψει στις αρχές Ιουλίου παράταση της υφιστάμενης σύμβασης διάρκειας 70 ημερών. Παρά το γεγονός ότι η προηγούμενη σύμβαση είχε υπογραφεί το 2014, ο νέος διαγωνισμός προκηρύχθηκε μόλις τον Φεβρουάριο του 2026, αφήνοντας μόνο τέσσερις μήνες μέχρι τη λήξη της προηγούμενης σύμβασης, γεγονός που προκαλεί εύλογα ερωτήματα ως προς το γιατί η διαδικασία για την επόμενη ημέρα μιας υποδομής με τόσο κρίσιμο ρόλο εκκίνησε τόσο κοντά στη λήξη μιας σύμβασης που είχε μακρά διάρκεια 12 ετών.
Η νέα Συμφωνία - Πλαίσιο που φιλοδοξεί να υπογράψει ο ΟΑΣΑ έχει εκτιμώμενη αξία που ανέρχεται σε 36.482.387,20 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ και το αντικείμενό της προβλέπει τρεις βασικούς άξονες:
Τη λειτουργική υποστήριξη, τεχνική διαχείριση και συντήρηση του Ολοκληρωμένου Συστήματος Τηλεματικής,
Τις επεκτάσεις του συστήματος σε επίπεδο εξοπλισμού,
Την ανάπτυξη νέων λειτουργιών και τεχνολογικών δυνατοτήτων.
Στο πρώτο σκέλος περιλαμβάνονται η προληπτική και κατασταλτική συντήρηση, η διαχείριση τεχνικών αιτημάτων, η υποστήριξη λογισμικού και εφαρμογών, καθώς και η διατήρηση αποθέματος ανταλλακτικών και αναλώσιμων.
Ο νέος διαγωνισμός έχει σχεδιαστεί ώστε η τηλεματική να μην παραμείνει απλώς στη σημερινή της μορφή. Προβλέπεται η αναβάθμιση της εφαρμογής SkyView, η ανάπτυξη και τεκμηρίωση APIs για διαλειτουργικότητα με άλλα συστήματα του ΟΑΣΑ και τρίτων, τη δημιουργία ενιαίου κέντρου παρακολούθησης συγκοινωνιακού έργου (ενδεικτικά διασύνδεση στο report.oasa.gr για την υποβολή καταγγελιών) με δείκτες απόδοσης (KPIs), καθώς και τη δυνατότητα επέκτασης της τηλεματικής στον στόλο του Τραμ, ενώ έχουν προβλεφθεί επίσης επεκτάσεις σε «έξυπνες» στάσεις και οχήματα.
Να σημειωθεί ότι σε νέα διαγωνιστική διαδικασία θα πρέπει να προχωρήσει ο ΟΑΣΑ και για το ηλεκτρονικό εισιτήριο της πρωτεύουσας, καθώς η ισχύουσα σύμβαση λήγει στις 31 Μαΐου 2027.
Τι περιλαμβάνει η τηλεματική σήμερα
Σήμερα το σύστημα της τηλεματικής περιλαμβάνει ένα Κέντρο Διαχείρισης Συστήματος, δύο Κέντρα Διαχείρισης Οχημάτων, ένα Κέντρο Εποπτείας ΟΑΣΑ, εννέα τηλεματικά εξοπλισμένα αμαξοστάσια, περίπου 1.000 «έξυπνες» στάσεις και περίπου 2.000 τηλεματικά εξοπλισμένα λεωφορεία.
Παρά το γεγονός ότι ο ΟΑΣΑ έχει εκφράσει την πρόθεση να αυξήσει τις τηλεματικές στάσεις κατά περίπου 500, το σχέδιο δεν έχει μέχρι σήμερα προχωρήσει.
