Νέο νομικό μέτωπο ανοίγει γύρω από τις άδειες λειτουργίας των ιδιωτικών πανεπιστημίων, καθώς ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ Πάνος Λαζαράτος κατέθεσε νέες αιτήσεις ακύρωσης, αυτή τη φορά κατά των αδειών που χορηγήθηκαν στα τέλη Ιουλίου σε επτά ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Οι συγκεκριμένες άδειες αφορούν τόσο νέες αιτήσεις όσο και αιτήματα επαναξιολόγησης. Κατά τον κ. Λαζαράτο, ωστόσο, η έκδοσή τους δημιουργεί σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, καθώς προηγήθηκε χρονικά της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας που ακύρωσε το κανονιστικό πλαίσιο της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).
Το βασικό επιχείρημα της προσφυγής είναι ότι, από τη στιγμή που το κανονιστικό πλαίσιο βάσει του οποίου πραγματοποιήθηκε ο έλεγχος της ΕΘΑΑΕ κρίθηκε άκυρο, τίθεται αντίστοιχο ζήτημα και για τις άδειες που εκδόθηκαν με βάση αυτό.
Όπως σημειώνει ο καθηγητής σε ανάρτησή του, «από τη στιγμή που το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ είναι άκυρο, πρέπει να ακυρωθούν και οι άδειες που ελέγχθηκαν σύμφωνα με αυτό».
Στο επίκεντρο τα προγράμματα σπουδών
Στην ίδια ανάρτηση ο κ. Λαζαράτος επισημαίνει ότι τα προγράμματα σπουδών που κατατέθηκαν ως δικαιολογητικά για την αδειοδότηση δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως διαφορετικά από εκείνα που θα κληθούν να πιστοποιηθούν στο μέλλον, όταν θεσπιστούν νέα κριτήρια και διαμορφωθεί το νέο κανονιστικό πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ.
Ο καθηγητής αναφέρει χαρακτηριστικά ότι κατατέθηκε και η αίτηση ακύρωσης κατά των αδειών των επτά ιδιωτικών πανεπιστημίων που έλαβαν άδεια μέσα στη φετινή χρονιά, θέτοντας εκ νέου στο επίκεντρο το ζήτημα του πλαισίου μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η αδειοδότησή τους.
Ο κίνδυνος να χαθεί το ακαδημαϊκό έτος
Μιλώντας σε τηλεοπτικό σταθμό, ο κ. Λαζαράτος προειδοποίησε ότι η διαδικασία που απαιτείται μετά την απόφαση του ΣτΕ ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρές καθυστερήσεις, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος να χαθεί το ακαδημαϊκό έτος, παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι δεν θα υπάρξει τέτοιο ενδεχόμενο.
Όπως εξήγησε, τα νέα προγράμματα σπουδών θα πρέπει να εξεταστούν από νέες επιτροπές, οι οποίες θα συγκροτηθούν στο πλαίσιο του νέου κανονιστικού συστήματος. Η διαδικασία, όπως υπογράμμισε, θα πρέπει να προχωρήσει με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν αφορά μόνο την ταχύτητα των διαδικασιών αλλά και το κατά πόσο θα μπορεί να διασφαλιστεί εκ των υστέρων η νομική εγκυρότητα ενός ολόκληρου ακαδημαϊκού έτους.
«Τα νέα προγράμματα σπουδών θα πρέπει να ελεγχθούν πλέον από επιτροπές που θα φτιαχτούν» και «όλα αυτά πρέπει να γίνουν πάρα πολύ γρήγορα», ανέφερε, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ακόμη και αν ολοκληρωθούν εγκαίρως οι απαιτούμενες διαδικασίες, «το να εγκυροποιηθεί νομίμως ένας ολόκληρος χρόνος σπουδών των παιδιών είναι πράγμα δύσκολο».
Τι πρέπει να γίνει μετά την απόφαση του ΣτΕ
Ο καθηγητής του ΕΚΠΑ εξήγησε ότι η απόφαση του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της χώρας δημιουργεί την ανάγκη για συνολική επανεξέταση του πλαισίου λειτουργίας και ελέγχου των ιδιωτικών πανεπιστημίων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ θα πρέπει να διαμορφωθεί εκ νέου, αυτή τη φορά σε συμμόρφωση και με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Δεν αρκεί, όπως υποστηρίζει, μια επιμέρους διόρθωση, αλλά απαιτείται ένα νέο και ολοκληρωμένο πλαίσιο που θα καλύπτει το σύνολο των απαιτούμενων διαδικασιών.
Αφού θεσπιστεί το νέο πλαίσιο, θα πρέπει να συγκροτηθούν εκ νέου οι αρμόδιες επιτροπές, να πραγματοποιηθούν ξανά οι κτηριολογικοί έλεγχοι και να επανεξεταστούν τα προγράμματα σπουδών. Παράλληλα, τα πανεπιστήμια θα πρέπει να υποβάλουν προς έλεγχο τα νέα προγράμματα που θα έχουν διαμορφώσει με βάση τα νέα δεδομένα.
Το σύνολο αυτών των διαδικασιών, όπως προειδοποιεί ο κ. Λαζαράτος, απαιτεί χρόνο, ο οποίος αυτή τη στιγμή δεν λειτουργεί υπέρ των ιδιωτικών πανεπιστημίων και των φοιτητών τους.
Αποζημιώσεις για φοιτητές και πανεπιστήμια
Ο καθηγητής αναφέρθηκε, τέλος, και στις δυνατότητες που θα έχουν οι φοιτητές σε περίπτωση που οι διαδικασίες οδηγήσουν τελικά σε απώλεια του ακαδημαϊκού έτους.
Εφόσον το έτος χαθεί, κάτι που ο ίδιος χαρακτηρίζει δυστυχώς πιθανό, οι φοιτητές θα μπορούσαν, σύμφωνα με την άποψή του, να διεκδικήσουν την επιστροφή των διδάκτρων που έχουν καταβάλει από τα ίδια τα πανεπιστήμια.
Παράλληλα, θα μπορούσαν να προσφύγουν δικαστικά για αποζημίωση κατά της ΕΘΑΑΕ, η οποία αποτελεί Ανεξάρτητη Αρχή και διαθέτει αυτοτελή ικανότητα παράστασης ως διάδικος.
Αντίστοιχα, όπως ανέφερε, υπάρχει δυνατότητα άσκησης αγωγής αποζημίωσης και κατά του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπείται από το υπουργείο Παιδείας, με δεδομένο ότι οι άδειες που εκδόθηκαν έχουν κριθεί παράνομες.
Το κρίσιμο πλέον ζήτημα είναι αν θα μπορέσει να δημιουργηθεί εγκαίρως ένα νέο, νόμιμο και πλήρες κανονιστικό πλαίσιο, ώστε να επαναληφθούν οι απαιτούμενοι έλεγχοι και να διασφαλιστεί η νομιμότητα της λειτουργίας των ιδιωτικών πανεπιστημίων. Για τον κ. Λαζαράτο, πάντως, ο χρόνος αποτελεί ήδη τον μεγαλύτερο παράγοντα αβεβαιότητας για τη συνέχεια.
