Σε μια νέα, ολοκληρωμένη εθνική πολιτική για τη διαχείριση των υδάτων επενδύει η κυβέρνηση, με στόχο την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.
Κεντρική επιδίωξη είναι η διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε ασφαλές, επαρκές και ποιοτικό νερό, μέσα από ένα περισσότερο ενιαίο και αποτελεσματικό σύστημα διαχείρισης.
Η μεταρρύθμιση στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:
- την οικονομική και τεχνική ενίσχυση των δήμων και των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης,
- τη διαμόρφωση μιας ενιαίας Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα,
- τη συνένωση δυνάμεων και τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας,
- την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής τεχνογνωσίας και των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων.
Στόχος είναι η μετάβαση από ένα κατακερματισμένο και αποσπασματικό μοντέλο σε ένα σύστημα με ενιαίο σχεδιασμό, σαφείς αρμοδιότητες και αποτελεσματικότερη εποπτεία.
Κατά τη δεύτερη κυβερνητική τετραετία, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ανακοινώσει ένα ευρύ πρόγραμμα παρεμβάσεων για τις υποδομές νερού.
Το πλάνο περιλαμβάνει συνολικά 901 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης, προϋπολογισμού 3,4 δισ. ευρώ, σε περισσότερους από 170 δήμους.
Πρόκειται για περισσότερους από έναν στους δύο δήμους της χώρας, με τις παρεμβάσεις να αφορούν νέα δίκτυα, αναβαθμίσεις υφιστάμενων εγκαταστάσεων, περιορισμό διαρροών και ενίσχυση της ασφάλειας τροφοδοσίας.
Παράλληλα, έχουν προωθηθεί θεσμικές αλλαγές για την καλύτερη οργάνωση και εποπτεία του τομέα.
Το 2022 καταρτίστηκε για πρώτη φορά Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο για το πόσιμο νερό, το οποίο αναμένεται να επικαιροποιηθεί τον Μάρτιο του 2027.
Το 2024 εγκρίθηκαν τα επικαιροποιημένα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών, ενώ το 2025 ακολούθησαν τα Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας.
Κομβικό τμήμα της μεταρρύθμισης αποτέλεσε η ανάθεση στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων – ΡΑΑΕΥ της εποπτείας των παρόχων υπηρεσιών ύδατος.
Η Αρχή είναι αρμόδια για τον έλεγχο της εφαρμογής των κανόνων κοστολόγησης και τιμολόγησης, καθώς και για την αξιολόγηση της λειτουργίας των παρόχων.
Από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι πάροχοι υποχρεούνται να καταρτίζουν masterplan, στο οποίο περιλαμβάνονται:
- οι νέες πηγές τροφοδοσίας,
- το επενδυτικό τους σχέδιο,
- τα έργα συντήρησης και αναβάθμισης,
- οι προβλέψεις για την επάρκεια του νερού.
Παράλληλα, οφείλουν να διαθέτουν διαχειριστική επάρκεια και να υποβάλλουν ποσοτικά στοιχεία για την ύδρευση και την τιμολόγηση σε ειδικό πληροφοριακό σύστημα.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει διαφανείς και ενιαίους κανόνες τιμολόγησης, με κλιμακωτές χρεώσεις ανάλογα με την κατανάλωση.
Η πρώτη κλίμακα κατανάλωσης θα πρέπει να παραμένει οικονομικά προσιτή, ενώ προβλέπονται ειδικά τιμολόγια για:
- ευάλωτα νοικοκυριά,
- πολύτεκνες και τρίτεκνες οικογένειες,
- δημόσιες κοινωνικές υποδομές.
Ρυθμίζονται επίσης ζητήματα που αφορούν τις αφανείς διαρροές, τη συχνότητα καταμέτρησης της κατανάλωσης και τον έλεγχο των τιμολογίων από τη ΡΑΑΕΥ.
