«Το MOMUS Air σας καλωσορίζει στην πρώτη του επίσημη πτήση». Η φράση αντηχεί στον χώρο αναχωρήσεων του terminal 1, στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης. Για μια στιγμή, κάποιοι επιβάτες κοντοστέκονται. Μια νέα αεροπορική εταιρεία; Ένας άγνωστος προορισμός;
Η απάντηση δεν βρίσκεται στις πύλες επιβίβασης, αλλά λίγα βήματα παραπέρα. Εκεί, όπου η αναμονή μετατρέπεται σε εμπειρία και το ταξίδι ξεκινά πριν από την απογείωση. Πρόκειται για το MOMUS Air, τον νέο χώρο σύγχρονου πολιτισμού, που λειτουργεί από τα μέσα Δεκεμβρίου του 2025 και εγκαινιάστηκε επίσημα σήμερα, φέρνοντας την τέχνη σε άμεση επαφή με την ταξιδιωτική διαδρομή.
Ο νέος χώρος πολιτισμού, που εγκαινιάστηκε από τον υφυπουργό Πολιτισμού, αρμόδιο για θέματα Σύγχρονου Πολιτισμού, Ιάσονα Φωτήλα, σηματοδοτεί -όπως είπε- «μια νέα αντίληψη για τη θέση του πολιτισμού στον δημόσιο χώρο, στην καθημερινότητα των πολιτών και των επισκεπτών της χώρας μας». Ο ίδιος, αναφερόμενος στη στρατηγική συνεργασία της Fraport Greece με τον Μητροπολιτικό Οργανισμό Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης, έναν εποπτευόμενο φορέα του ΥΠΠΟ, τόνισε ότι αποτελεί ένα υποδειγματικό παράδειγμα σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα με κοινό όραμα. «Μπροστά μας βλέπουμε ένα έμπρακτο αποτέλεσμα διάχυσης του σύγχρονου πολιτισμού, πέρα από τα παραδοσιακά όρια των μουσείων και την ενσωμάτωσή του σε χώρους μετάβασης, συνάντησης και εμπειρίας. Αντανακλά εμφατικά την πολιτική συνεργειών και εξωστρέφειας, που τόσο μεθοδικά έχει οικοδομήσει η υπουργός πολιτισμού Λίνα Μενδώνη».
Η αρχική ιδέα ανήκει στον πρόεδρο του MOMUS, Επαμεινώνδα Χριστοφιλόπουλο, ο οποίος περιέγραψε τις δυσκολίες για την υλοποίησή της, αφού αν και εκ πρώτης όψεως είναι σχεδόν αυτονόητη (πολιτισμός σε έναν χώρο διαρκούς κίνησης, αναμονής και μετάβασης), στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα τεχνικά, θεσμικά και επιχειρησιακά εξαιρετικά σύνθετο εγχείρημα. «Η ανάπτυξη, όμως, ενός μουσειακού εκθεσιακού χώρου σε ένα αεροδρόμιο είναι μια άσκηση ισορροπίας ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, με διαφορετικές προτεραιότητες, κανόνες και ευθύνες. Το γεγονός ότι, σήμερα, εγκαινιάζουμε το MOMUS Air αποτυπώνει ξεκάθαρα τη βούληση των ανθρώπων της Fraport Greece και του MOMUS να υπερβούν τις δυσκολίες και να κάνουν πράξη μια ιδέα με σαφές διεθνές, πολιτιστικό και κοινωνικό, ρεαλιστικό αποτύπωμα», τόνισε ο κ. Χριστοφιλόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι η παραχώρηση του χώρου από τη Fraport Greece στο MOMUS, είναι πενταετούς διάρκειας.
Για μία ακόμη απόδειξη της διαρκούς προσήλωσης της Fraport Greece στο να εκπλήσσει θετικά τους επιβάτες και να τους φέρνει πιο κοντά στον τόπο που επισκέπτονται, έκανε λόγο, από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής Επιχειρησιακών Λειτουργιών (COO) της Fraport Greece, Παναγιώτης Σπυράτος. «Όταν ο πολιτισμός συναντά τον τουρισμό, το ταξίδι αποκτά πρόσθετη αξία, ενώ ο επισκέπτης έρχεται πιο κοντά στην ταυτότητα της πόλης. Το MOMUS Air προσφέρει στους ταξιδιώτες μια αυθεντική εικόνα της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας και αναδεικνύει το αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης ως χώρο που δίνει έμφαση στην ποιότητα της συνολικής ταξιδιωτικής εμπειρίας», είπε χαρακτηριστικά.
Μια απρόσμενη στάση πολιτισμού πριν από την απογείωση
Το MOMUS Air λειτουργεί όλο το 24ωρο και είναι ελεύθερα προσβάσιμο στους ταξιδιώτες. Σε έναν σύγχρονο χώρο 163 τετραγωνικών μέτρων, η τέχνη συναντά την τεχνολογία και το ταξίδι, προσφέροντας στον επιβάτη μια απρόσμενη στάση πολιτισμού, λίγο πριν από την απογείωση ή και αμέσως μετά την προσγείωση.
Μέσα από εικαστικά έργα -πρωτότυπα και αναπαραγωγές, ψηφιακές εφαρμογές και ολιγόλεπτα ντοκιμαντέρ, παρουσιάζεται επιλεγμένο υλικό από τις συλλογές των πέντε μουσείων του MOMUS. Πρόκειται για μια συμπυκνωμένη, αλλά ουσιαστική γνωριμία με τη σύγχρονη δημιουργία, σχεδιασμένη ώστε να «διαβάζεται» ακόμη και σε λίγα λεπτά αναμονής.
Η πρώτη έκθεση, με θέμα την «Πτήση», δεν θα μπορούσε να ταιριάζει περισσότερο στον χώρο, όπως επισήμανε και η διευθύντρια του MOMus-Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης Αρετή Λεοπούλου, η οποία πραγματοποίησε την ξενάγηση στο χώρο. Η πτήση παρουσιάζεται όχι μόνο ως φυσική μετακίνηση, αλλά και ως διαχρονικό σύμβολο ελευθερίας, φυγής, κοινωνικής ρήξης και ουτοπικής σκέψης. Στον εκθεσιακό χώρο συνυπάρχουν αναπαραγωγές έργων πρωτοπόρων καλλιτεχνών από τη Ρωσία και την Ανατολική Ευρώπη των αρχών του 20ού αιώνα, όπως οι Morgunov, Popova και Tatlin, με κατασκευές, ντοκιμαντέρ και έργα σύγχρονων δημιουργών, μεταξύ των οποίων οι Γιάννης Μόραλης, Αλέξης Ακριθάκης και Λένα Αθανασοπούλου. Η «πτήση» εδώ λειτουργεί και μεταφορικά, ως μια διαρκής διαπραγμάτευση δυνάμεων που άλλοτε μας ανυψώνουν και άλλοτε μας κρατούν στο έδαφος.
Ο επόμενος «σταθμός» του MOMUS Air έχει ήδη προγραμματιστεί: τον Μάιο, ο χώρος θα συνδεθεί με την 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, επιβεβαιώνοντας ότι το νέο μουσείο δεν είναι απλώς μια βιτρίνα, αλλά ένας ζωντανός, δυναμικός τόπος πολιτισμού.
Στα εγκαίνια έδωσαν το «παρών» εκπρόσωποι της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του Δήμου Θεσσαλονίκης, καθώς και άνθρωποι της επιχειρηματικής και πολιτιστικής ζωής της πόλης. Για μία «εξαιρετική πρωτοβουλία που αναδεικνύει τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης» μίλησε ο αντιπεριφερειάρχης πολιτισμού Κεντρικής Μακεδονίας Χρήστος Μήττας. «Κάθε έκθεμα έχει μια ιστορία να πει. Αυτές οι ιστορίες ταξιδεύουν μέσω του τουρίστα, που θα τις μεταφέρει παντού», είπε η αντιπεριφερειάρχης τουρισμού Κεντρικής Μακεδονίας Βίκυ Χατζηβασιλείου. Μία πρωτοβουλία που «αναδεικνύει τον πολιτισμό και συγχρόνως και τον τουριστικό προορισμό της Θεσσαλονίκης», τη χαρακτήρισε ο αντιδήμαρχος πολιτισμού Δήμου Θεσσαλονίκης Βασίλης Γάκης.
Την εκδήλωση συντόνισαν η γενική διευθύντρια του MOMUS Φανή Τσατσάια και ο επικεφαλής Εταιρικής Επικοινωνίας της Fraport Greece Σάββας Καραγιάννης.
