Δεκαπενθήμερο φεστιβάλ αφιερωμένο στη μουσική και τα μαθηματικά διοργανώνεται από περίπου 15 Γάλλους και Έλληνες διανοούμενους και πανεπιστημιακούς, στην Κρήτη. Επικεφαλής είναι ο Ελληνογάλλος μαέστρος Διονύσιος Δερβής-Μπουρνιάς και ο Γάλλος μαθηματικός, ελληνικής καταγωγής, Σεντρίκ Βιγιανί, επιδίωξη των οποίων είναι να οργανωθεί «ένα θερινό σχολείο διδακτορικού επιπέδου, ένα επιστημονικό συνέδριο μαθηματικών κι ένα φεστιβάλ επιστημονικής κουλτούρας και μουσικής». Σε σχετικό της δημοσίευμα η γαλλική εφημερίδα Humanité απηύθυνε τρεις ερωτήσεις στον Βιγιανί, ο οποίος απάντησε ως ακολούθως:
Ποια είναι η σχέση μεταξύ μαθηματικών και μουσικής;
Και τα δύο μοιράζονται μια κοινή ιστορία, που γεννήθηκε στο λίκνο της αρχαίας Ελλάδας, και με βάση την ίδια εμβληματική μορφή, τον Πυθαγόρα. Σε τέτοιο βαθμό ώστε οι Αρχαίοι να κατατάσσουν τη μουσική στις «μαθηματικές τέχνες»! Ίσως επειδή και οι δύο τομείς συγκροτούνται με έναν κοινό τρόπο: συνδυάζοντας παραλλαγές απλών και μετρήσιμων στοιχείων - ρυθμούς, συχνότητες, ηχοχρώματα στη μουσική, αριθμούς, έννοιες και λογικές ακολουθίες στα μαθηματικά. Αυτό εξηγεί ίσως γιατί η μουσική είναι η πιο δημοφιλής τέχνη στη μαθηματική κοινότητα.
Ποια είναι η ιδιαιτερότητα του προγράμματος για το 2025;
Φέτος, θα εμβαθύνουμε στη σχέση με την αλγοριθμική θεωρία και την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία έχει τις ρίζες της στα μαθηματικά και εφαρμόζεται εντυπωσιακά στη μουσική, προκαλώντας σημαντικά ηθικά διλήμματα. Για παράδειγμα, το συγκρότημα «The Velvet Sundown», που έχει δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη, προκαλεί αίσθηση στο Spotify.
Ποια ήταν η αρχική ιδέα του φεστιβάλ με τον Διονύσιο Δερβή-Μπουρνιά;
Όλα ξεκίνησαν από τη συνάντηση δύο ανθρώπων που αγαπούν να συνεργάζονται και ήθελαν να δημιουργήσουν έναν γόνιμο διάλογο, ακόμη περισσότερο στην εποχή μας που χαρακτηρίζεται από διαιρέσεις και πολέμους. Διάλογος μεταξύ μουσικής και μαθηματικών, μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας, μεταξύ πανεπιστημιακής γνώσης και πολιτισμού προσβάσιμου σε όλους. Έτσι, θα έχουμε όχι μόνο συνέδρια και μαθήματα κορυφαίου διεθνούς επιπέδου σε επίκαιρα ερευνητικά πεδία (αλγοριθμική, μαθηματική φυσική, αρμονική ανάλυση, γεωμετρική ανάλυση, μοντελοποίηση), αλλά και έναν κύκλο διαλέξεων για το ευρύ κοινό (με ταυτόχρονη μετάφραση), αφιερωμένων σε διάφορες πτυχές της τεχνητής νοημοσύνης. Πέραν εμού, στις διαλέξεις θα συμμετάσχουν προσωπικότητες που ξεχωρίζουν στα εν λόγω πεδία και συγκεκριμένα οι Φρανσουά Πασέ, ο Ρεμί Λαμ και ο Κώστας Δασκαλάκης.
Πρόκειται, επίσης, για ένα πολιτικό σχέδιο που στηρίζει την καλλιτεχνική και επιστημονική ανάπτυξη της Ελλάδας: το φεστιβάλ προσφέρει την ευκαιρία στη Διασπορά των Ελλήνων μουσικών και επιστημόνων -οι οποίοι διαπρέπουν διεθνώς- να ξανασυναντηθούν, ενώ πρόκειται ασφαλώς και για ένα ευρωπαϊκό εγχείρημα - και τέλος, για μένα προσωπικά, που ταξιδεύω στην Ελλάδα με τρένο και πλοίο, μια ευκαιρία να διασχίσω την Ευρώπη και να δώσω μια διάλεξη καθ' οδόν στο Μιλάνο, ως πεπεισμένος Ευρωπαίος.
