Οικοδομική έξαρση καταγράφεται το τελευταίο 9μηνο στη χώρα, παρά το γεγονός ότι η πανδημική κρίση και ο πόλεμος στην Ουκρανία έχουν δημιουργήσει πολλαπλά προβλήματα. Το κόστος κατασκευής, για παράδειγμα, καταγράφει μέσα σε έναν χρόνο αύξηση της τάξης του 50%, καθώς υλικά και υπηρεσίες έχουν αυξηθεί κατακόρυφα, ωστόσο το έντονο ενδιαφέρον ξένων για αγορά ακινήτων κυρίως στα Νότια Προάστια στηρίζει την κτηματαγορά.
Την ίδια στιγμή, αυξημένα είναι και τα έξοδα των αγοραστών, καθώς οι αντικειμενικές αξίες είναι αυξημένες σχεδόν σε όλη την επικράτεια. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε υψηλότερο φόρο μεταβίβασης αλλά και συμβολαιογραφικά έξοδα.
Στο "παιχνίδι" των επενδύσεων στα Νότια Προάστια έχουν μπει και Τούρκοι, αναφέρουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών που έχουν τα στοιχεία των μεταβιβάσεων ακινήτων, οι οποίοι επιθυμούν να επενδύσουν σε ακίνητα φοβούμενοι κυρίως την οικονομία της χώρας τους και τη συρρίκνωση των περιουσιών τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, από την αρχή του έτους έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 90.000 μεταβιβάσεις ακινήτων. Σε καθημερινή βάση υποβάλλονται ηλεκτρονικά περισσότερες από 850 δηλώσεις για αγοραπωλησίες, γονικές παροχές και δωρεές ακινήτων. Βέβαια, όπως εξηγούν στελέχη της ΑΑΔΕ, στον αριθμό αυτό δεν συμπεριλαμβάνονται οι χειρόγραφες δηλώσεις, κάτι που ουσιαστικά σημαίνει ότι οι μεταβιβάσεις είναι περισσότερες, ενώ επισημαίνουν ότι το επόμενο διάστημα αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω οι μεταβιβάσεις, καθώς η αποχή των συμβολαιογράφων δεν επέτρεψε την ολοκλήρωση αγοραπωλησιών. Από τις 90.000 μεταβιβάσεις, οι 50.000 αφορούν αγοραπωλησίες ακινήτων και ακολουθούν οι γονικές παροχές, καθώς πλέον το δέλεαρ του αφορολόγητου ορίου, το οποίο ανέρχεται στα 800.000 ευρώ, είναι μεγάλο και δεν είναι λίγοι αυτοί που φοβούνται ότι μπορεί κάποια στιγμή να περιοριστεί σημαντικά, αυξάνοντας τους φόρους που προκύπτουν.
Τι ισχύει σήμερα στις αγοραπωλησίες ακινήτων
Η φορολογία κεφαλαίου τα τελευταία χρόνια αλλάζει συνεχώς. Αυτό είναι αποτέλεσμα των υψηλών φόρων που είχαν θεσμοθετηθεί έπειτα από τις πιέσεις της τρόικας για αύξηση των εσόδων και επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Από το 2019 και μετά ξεκίνησε η αντίστροφη πορεία, με την κυβέρνηση να αναστέλλει τον ΦΠΑ στην οικοδομή, παρέχοντας ταυτόχρονα κίνητρα επισκευών, εξασφαλίζοντας, εφόσον οι ιδιοκτήτες για τις εργασίες πλήρωναν με ηλεκτρονικό τρόπο, σημαντική έκπτωση από τον φόρο εισοδήματος. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι υποψήφιοι αγοραστές πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:
1. Για όσους προχωρήσουν στην αγορά πρώτης κατοικίας ισχύει αφορολόγητο όριο το οποίο ανέρχεται στα 200.000 ευρώ για τον άγαμο, αυξάνεται στα 250.000 ευρώ για τον έγγαμο και προσαυξάνεται κατά 25.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 30.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα ανήλικα τέκνα.
2. Για όσους αποφασίσουν να αγοράσουν οικόπεδο στο οποίο εν συνεχεία μπορεί να ανεγερθεί πρώτη κατοικία προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο μέχρι το όριο αξίας των 50.000 ευρώ για τον άγαμο και μέχρι 100.000 ευρώ για τον έγγαμο. Το όριο προσαυξάνεται κατά 10.000 ευρώ για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα και κατά 15.000 ευρώ για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα παιδιά του δικαιούχου.
3. Στις γονικές παροχές από τον περασμένο Οκτώβριο ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ προς τα πρόσωπα που υπάγονται στην Α’ κατηγορία. Στην πρώτη κατηγορία υπάγονται ο/η σύζυγος του φορολογούμενου ή το πρόσωπο που έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης με τον φορολογούμενο, οι κατιόντες πρώτου βαθμού, δηλαδή τα παιδιά από νόμιμο γάμο, παιδιά χωρίς γάμο έναντι της μητέρας, παιδιά αναγνωρισθέντα εκούσια ή δικαστικά έναντι του πατέρα, νομιμοποιηθέντα με επιγενόμενο γάμο ή δικαστικά έναντι και των δύο γονέων. Επίσης στην κατηγορία αυτή ανήκουν οι κατιόντες εξ αίματος δεύτερου βαθμού (εγγονοί) και οι ανιόντες εξ αίματος πρώτου βαθμού (γονείς). Για το τμήμα της περιουσίας που υπερβαίνει τα 800.000 ευρώ επιβάλλεται συντελεστής 10%.
Ψηφιοποίηση των μεταβιβάσεων
Η γραφειοκρατία και τα δεκάδες πιστοποιητικά που απαιτούνται για τις μεταβιβάσεις δυσκολεύουν τις αγοραπωλησίες ακινήτων. Η κυβέρνηση προχωρά σε κινήσεις που στοχεύουν στη διευκόλυνση των μεταβιβάσεων, όπως τις ηλεκτρονικές δηλώσεις φόρου κληρονομιών και την ψηφιοποίηση της έκδοσης φορολογικής ενημερότητας και βεβαίωσης οφειλής. Ειδικότερα και σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κυβέρνησης και της ΑΑΔΕ:
- Ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων κληρονομιάς και άτυπων δωρεών. Τέλος στις επισκέψεις στην εφορία για την υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομιάς τόσο για ακίνητα όσο και κινητά περιουσιακά στοιχεία. Εντός του 2022 οι δηλώσεις αυτές θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myProperty από το γραφείο του συμβολαιογράφου. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ηλεκτρονικά θα υποβάλλονται:
− Δηλώσεις που αφορούν οποιαδήποτε περίπτωση επιβολής φόρου δωρεάς ή γονικής παροχής για κτήση ακινήτων ή κινητών, αξιών, χρηματικών ποσών κ.λπ., για τις οποίες συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο.
− Εκπρόθεσμες ή τροποποιητικές δηλώσεις.
− Δηλώσεις με αίτημα αναβολής φορολογίας.
− Δηλώσεις που υποβάλλονται για τη σύνταξη συμβολαίου δωρεάς αιτία θανάτου, καθώς και για τη διόρθωση ή επανάληψη συμβολαίου.
- Δηλώσεις που αφορούν ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος.
− Δηλώσεις με αντικείμενο κινητά κάθε είδους ή μετρητά, για τα οποία ο φορολογούμενος παρέχει ασφάλεια ή εγγυητική επιστολή τράπεζας, προκειμένου να βεβαιωθεί ο φόρος σε δόσεις.
− Δηλώσεις με αντικείμενο χρηματικά ποσά προς τους δικαιούχους της Β' και Γ' κατηγορίας.
− Δηλώσεις δωρεάς επικαρπίας, η οποία περιέρχεται στον ψιλό κύριο που έχει ήδη υπαχθεί σε φόρο για την ψιλή κυριότητα και αποκτά και την επικαρπία, για την οποία υπόκειται σε φόρο για τα υπόλοιπα δέκατα της αξίας της πλήρους κυριότητας.
-Ψηφιακή κοινοποίηση. Το αποδεικτικό ενημερότητας δύναται να χορηγείται στον φορολογούμενο ψηφιακά μέσω της εφαρμογής "Ψηφιακή Κοινοποίηση" της προσωποποιημένης πληροφόρησης του Taxisnet, στην οποία ο φορολογούμενος έχει πρόσβαση με τους προσωπικούς του κωδικούς. Επισημαίνεται ότι το αποδεικτικό ενημερότητας, όπως αυτό αναρτάται στην ανωτέρω εφαρμογή "Ψηφιακή Κοινοποίηση", επέχει θέση πρωτοτύπου.
