Ερωτήματα προκαλεί η υπόθεση παρακολούθησης του κινητού τηλέφωνου του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, καθώς για τουλάχιστον 10 εβδομάδες άγνωστοι φέρεται να είχαν πλήρη πρόσβαση στη συσκευή του δημοσιογράφου.
Ο δημοσιογράφος φέρεται να έχει πέσει θύμα συστηματικής παρακολούθησης για διάστημα τουλάχιστον δέκα μηνών, μέσω του κινητού του. Ο δημοσιογράφος του οικονομικού ρεπορτάζ έχει αναδείξει σημαντικά θέματα κι έχει συνεργαστεί με διεθνή μέσα όπως οι Financial Times και το CNBC.
Όπως αποκαλύπτει το insidestory.gr, στο κινητό του δημοσιογράφου άγνωστοι εγκατέστησαν πιθανότατα εξ αποστάσεως λογισμικό παρακολούθησης. Χρησιμοποιώντας τη συσκευή αυτή, άγνωστοι είχαν διαρκή πρόσβαση στην κινητή [τηλεφωνική] συσκευή του στόχου.
Ο δημοσιογράφος αντιλαμβανόμενος ότι έχει πέσει θύμα παρακολούθησης απευθύνθηκε τόσο στις ελληνικές αρχές όσο και εργαστήρια του εξωτερικού για να διαλευκάνει το ζήτημα αλλά και να πάρει απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα για το ποιος τον παρακολουθούσε και γιατί.
Για την παραβίαση του απορρήτου των επικοινωνιών του και την παραβίαση του κινητού του, ο δημοσιογράφος ενημερώθηκε στις 28 Μαρτίου 2022, όταν μετά από σχετικό αίτημα έλαβε επίσημη απάντηση από το Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο. Το Citizen Lab, διεπιστημονικό εργαστήριο που εστιάζει την έρευνά του στο σημείο όπου τέμνονται οι τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η παγκόσμια ασφάλεια, έχει ως βασικό ερευνητικό σκοπό τον εντοπισμό ψηφιακών απειλών κατά μελών της κοινωνίας των πολιτών, όπως και την παρακολούθηση της εξάπλωσης της μισθοφορικής βιομηχανίας λογισμικών κατασκοπείας (spyware). Πριν από την παραβίαση του κινητού του Κουκάκη, είχε ανιχνεύσει τις παραβιάσεις – με το ίδιο ή με άλλα λογισμικά – δεκάδων κινητών δημοσιογράφων, ακτιβιστών και πολιτικών, μεταξύ άλλων από τον πρίγκιπα της Σαουδικής Αραβίας Μπιν Σαλμάν ή την κυβέρνηση της Ουγγαρίας, που εν τέλει είχε παραδεχτεί ότι χρησιμοποιούσε το λογισμικό παραβίασης του τηλεφώνου, όπως άλλωστε και η γερμανική κυβέρνηση.
"Ένα κλικ αρκούσε για να μολυνθεί το τηλέφωνό μου από spyware που επέτρεπε να με παρακολουθούν για τρεις μήνες. Το citizenlab
το εντόπισε. Πιστεύω πως οι ελληνικές και οι ευρωπαϊκές αρχές θα πράξουν τα δέοντα", αναφέρει σε ανάρτησή του ο δημοσιογράφος.
Τα ευρήματα του Citizen Lab θορύβησαν τον δημοσιογράφο, ο οποίος στο παρελθόν είχε βάσιμες υποψίες ότι μπορεί να ήταν στόχος ηλεκτρονικής παρακολούθησης από αγνώστους και γι' αυτό στις 12 Αυγούστου 2020 είχε απευθυνθεί στην Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), κάνοντας καταγγελία.
«Απευθύνομαι στην Αρχή σας προκειμένου να διερευνήσει την καταγγελία μου ότι το κινητό μου τηλέφωνο και πιθανότατα οι συνομιλίες μου μέσω εφαρμογών VoiceIP και μέσω του σταθερού μου τηλέφωνο παρακολουθούνται» έγραφε τότε και εξηγούσε: «Προβαίνω στην καταγγελία αυτή μετά από πληροφορίες που μου μεταφέρθηκαν από τρίτο πρόσωπο και οι οποίες σχετίζονται με την ύπαρξη απομαγνητοφωνημένων κειμένων συνομιλιών μου, που αφορούν σε τηλεφωνικές συνδιαλέξεις μου της περιόδου 15 Μαΐου 2020 - 30 Μαΐου 2020. Λόγω της ακρίβειας των λεγομένων που εμπεριέχονται στα απομαγνητοφωνημένα κείμενα, αλλά και λόγω του ότι κάποιες από τις συνομιλίες που έχουν καταγραφεί έχουν γίνει σε εξωτερικούς χώρους, προκύπτει αβίαστα πως έχουν προκύψει από συνακρόαση. Στη βάση αυτή θα ήθελα να με ενημερώσετε για το εάν το κινητό μου τηλέφωνο [...], το σταθερό μου τηλέφωνο [...] η σύνδεση data μου [...] παρακολουθούνται ή έχουν τεθεί σε κάποιο χρόνο υπό παρακολούθηση».
Για το θέμα ρωτήθηκε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Γιάννης Οικονόμου, απαντώντας πως η παρακολούθηση γινόταν «από ιδιώτη σε ιδιώτη». «Πληροφορήθηκα κι εγώ από τα δημοσιεύματα το θέμα αυτό. Είναι αυτονόητο ότι οι αρμόδιες αρχές, πρέπει να κάνουν αυτό που πρέπει, έτσι ώστε να διαλευκανθεί η υπόθεση αυτή και να αποδοθεί δικαιοσύνη. Προφανώς και δεν νοείται σε μία χώρα σαν την Ελλάδα, σε ένα κράτος Δικαίου οποιοσδήποτε ιδιώτης μπορεί να παρακολουθεί κάποιον άλλον ιδιώτη. Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να κάνουν τη δουλειά τους σωστά, χωρίς συζήτηση». Γ. Οικονόμου δήλωσε μεταξύ άλλων πως «δεν νοείται σε μία χώρα σαν την Ελλάδα, σε ένα κράτος Δικαίου, οποιοσδήποτε ιδιώτης δεν μπορεί να παρακολουθεί κάποιον άλλον ιδιώτη», ανέφερε ο κ. Οικονόμου.
Στον κυβερνητικό εκπρόσωπο απάντησε ο Θανάσης Κουκάκης με ανάρτησή του στο Twitter.«Η κυβέρνηση τοποθετήθηκε στο δημοσίευμα του insidestory.gr με τη βεβαιότητα πως η παρακολούθηση μου έγινε από ιδιώτη. Αναμένω το πόρισμα της ΑΔΑΕ που θα επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό αυτό», έγραψε ο δημοσιογράφος τον οποίο παρακολουθούσαν για τουλάχιστον 10 μήνες.
Ανακοίνωση ΣΥΡΙΖΑ
Ανακοίνωση για την υπόθεση παρακολούθησης του κινητού τηλεφώνου του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, εξέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Η αξιωματική αντιπολίτευση κατακρίνει την αντίδραση του κυβερνητικού εκπροσώπου και ταυτόχρονα κάνει λόγο για «ανελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα επί καθεστώτος Μητσοτάκη».
Ειδικότερα, ο ΣΥΡΙΖΑ αρχικά σημειώνει ότι «μετά τις διώξεις κατά δημοσιογράφων και την ώρα που διεθνείς οργανώσεις καταγγέλλουν την κυβέρνηση Μητσοτάκη για φίμωση και έλεγχο του Τύπου», σήμερα αποκαλύπτεται ότι «παρακολουθούνταν ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης, ο οποίος σύμφωνα με το ρεπορτάζ του insidestory.gr ερευνούσε μεταξύ άλλων και υποθέσεις διαφθοράς για επιχειρηματικά συμφέροντα που επωφελούνταν από νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης Μητσοτάκη».
«Πριν καλά-καλά η Αρχή Διασφάλισης Απορρήτου Επικοινωνιών βγάλει οποιοδήποτε πόρισμα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, κ. Οικονόμου, προεξόφλησε το αποτέλεσμα της έρευνας, αποδίδοντας την παρακολούθηση σε ιδιώτη. Ή κάτι γνωρίζει, κάτι που δεν ξέρει ακόμα κανείς, ή απλά ψεύδεται για να συσκοτίσει την αλήθεια» προσθέτει έπειτα, αναφερόμενος στην απάντηση του Γιάννη Οικονόμου για την υπόθεση.
