Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα με το οποίο καθίστανται διαθέσιμα 672,5 δισ. ευρώ σε δάνεια και επιχορηγήσεις στα κράτη μέλη για τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων.
Ο Μηχανισμός είναι το κύριο εργαλείο του μέσου NextGenerationEU, του σχεδίου της ΕΕ για να εξέλθει ισχυρότερη από την πανδημία της COVID-19. Θα διαδραματίσει καίριο ρόλο βοηθώντας την Ευρώπη να ανακάμψει από τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας και να καταστήσει τις οικονομίες και τις κοινωνίες της ΕΕ πιο ανθεκτικές και ασφαλείς για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.
Σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας
Η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανοίγει τον δρόμο για να τεθεί σε εφαρμογή ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου. Στη συνέχεια, τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να υποβάλουν επισήμως τα εθνικά τους σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, τα οποία θα αξιολογηθούν από την Επιτροπή και θα εγκριθούν από το Συμβούλιο. Τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας καθορίζουν τις μεταρρυθμίσεις και τα έργα δημόσιων επενδύσεων που θα στηριχθούν από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η Επιτροπή έχει ήδη ξεκινήσει εντατικό διάλογο με όλα τα κράτη μέλη σχετικά με την προετοιμασία των εν λόγω σχεδίων.
Η προχρηματοδότηση του 13 % του συνολικού ποσού που προορίζεται για τα κράτη μέλη θα διατεθεί μόλις εγκριθούν τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να εξασφαλιστεί ότι η χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό θα χορηγηθεί εκεί όπου χρειάζεται το συντομότερο δυνατόν.
Διάρθρωση και στόχοι του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας
Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας διαρθρώνεται γύρω από έξι πυλώνες: την πράσινη μετάβαση, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την οικονομική συνοχή, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνική και εδαφική συνοχή, την υγεία, την οικονομική, κοινωνική και θεσμική ανθεκτικότητα, τις πολιτικές για την επόμενη γενιά.
Ο Μηχανισμός θα βοηθήσει την ΕΕ να επιτύχει τον στόχο της για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 και να την θέσει σε πορεία ψηφιακής μετάβασης, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και τονώνοντας την ανάπτυξη στη διαδικασία. Τουλάχιστον το 37 % των δαπανών για τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που θα περιληφθούν στο εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του κάθε κράτους μέλους θα πρέπει να συμβάλλει στην επίτευξη των κλιματικών στόχων. Τουλάχιστον το 20 % των δαπανών για τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που θα περιληφθούν σε κάθε εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη της ψηφιακής μετάβασης.
Θα βοηθήσει επίσης τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις προκλήσεις που προσδιορίζονται στις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό της οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής.
Επόμενα βήματα
Το Συμβούλιο πρέπει τώρα να εγκρίνει επισήμως τη συμφωνία που επιτεύχθηκε, προτού την υπογράψουν οι πρόεδροι του Συμβουλίου ECOFIN και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Στη συνέχεια, ο κανονισμός θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα, προκειμένου να αρχίσει να ισχύει την επομένη της δημοσίευσής του. Η Επιτροπή αναμένει ότι όλα τα αναγκαία τυπικά στάδια θα ολοκληρωθούν εγκαίρως, ώστε ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να τεθεί σε ισχύ το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου.
Τα μέλη της Επιτροπής προέβησαν στις ακόλουθες δηλώσεις:
Η Πρόεδρος κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε τα εξής: «Η εξάλειψη του ιού χάρη στα εμβόλια είναι ουσιαστικής σημασίας. Αλλά πρέπει επίσης να βοηθήσουμε τους πολίτες, τις επιχειρήσεις, τις κοινότητες να εξέλθουν από την οικονομική κρίση. Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα συνεισφέρει 672,5 δισ. ευρώ για την υλοποίηση αυτού του σκοπού. Θα επενδύσει στο να καταστεί η Ευρώπη πιο πράσινη, πιο ψηφιακή, πιο ανθεκτική, προς όφελος όλων μακροπρόθεσμα. Χαιρετίζω τη θετική ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως σημαντικό βήμα προς την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.»
Ο κ. Βάλντις Ντομπρόβσκις, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος για μια Οικονομία στην Υπηρεσία των Ανθρώπων, δήλωσε τα εξής: «Ο μηχανισμός αυτός παρέχει στις χώρες της ΕΕ μια μοναδική ευκαιρία να ανοικοδομήσουν και να αναμορφώσουν τις οικονομίες τους για τον κόσμο μετά τη COVID-19 εποχή. Αποτελεί ευκαιρία για την οικοδόμηση ανθεκτικότητας και την υιοθέτηση ενός πιο ψηφιακού και πιο πράσινου μέλλοντος. Για να γίνει αυτό απαιτούνται τόσο οι σωστές επενδύσεις όσο και οι σωστές μεταρρυθμίσεις. Για να ανακάμψουν από την κρίση και να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του 21ου αιώνα, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιήσουν την ευκαιρία που προσφέρει η χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για να απαλλάξουν τις οικονομίες τους από τα σημεία συμφόρησης και να ανανεώσουν παρωχημένες πολιτικές και πρακτικές. Καλούμε τα κράτη μέλη να εξακολουθήσουν να συνεργάζονται στενά με την Επιτροπή για την κατάρτιση ισχυρών και αξιόπιστων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε την εκταμίευση της χρηματοδότησης το συντομότερο δυνατόν. Ευχαριστώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την υποστήριξή του και την ταχύτητα με την οποία ενέκρινε τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.»
Ο κ. Πάολο Τζεντιλόνι, Επίτροπος Οικονομίας, δήλωσε: «Η σημερινή ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μας φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στην έναρξη ισχύος του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ωθούμενη από τον τρομερό κλυδωνισμό της πανδημίας, η Ευρώπη έχει κάνει ένα ιστορικό βήμα. Έχουμε κάνει κάτι που ήταν αδιανόητο πριν από μόλις ένα χρόνο: τη δημιουργία ενός κοινού μέσου, χρηματοδοτούμενου από κοινό χρέος, για την επίτευξη ενός κοινού στόχου. Εδώ και αρκετούς μήνες, η Επιτροπή συνεργάζεται σκληρά με τις κυβερνήσεις, καθώς καταρτίζουν τα σχέδιά τους ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Τώρα πρέπει όλοι να εντείνουμε τις προσπάθειές μας και να διασφαλίσουμε ότι αξιοποιούμε αυτή τη μοναδική ευκαιρία για να αλλάξουμε τις οικονομίες μας, για το κοινό καλό όλων των Ευρωπαίων.»
