Με ιδιαίτερη επιτυχία το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο διοργάνωσε την ψηφιακή συζήτηση με θέμα: «Ο ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΩΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ» η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 16 Ιουνίου 2020 στο πλαίσιο των ψηφιακών εκδηλώσεων AmChamGR Digital Talks & Events.
Ο ρόλος της αμυντικής βιομηχανίας, οι στρατηγικές κινήσεις που πρέπει να γίνουν ώστε να μπορέσει η Ελλάδα να αξιοποιήσει με αποδοτικό τρόπο τις δυνατότητες που της προσδίδει η γεωστρατηγική της θέση, αλλά και οι στρατηγικές κινήσεις που θα συμβάλλουν στο να αποτελέσει η χώρα οικονομικά ελκυστικό προορισμό για στρατηγικές επενδύσεις αποτέλεσαν αντικείμενο της ψηφιακής συζήτησης στην οποία συμμετείχαν εξέχουσες προσωπικότητες της πολιτικής, πανεπιστημιακής και επιχειρηματικής κοινότητας.
Στην εναρκτήρια ομιλία του ο Πρόεδρος του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητήριο, Νικόλαος Μπακατσέλος τόνισε: “Το Επιμελητήριο πάντα υποστήριζε την ανάγκη για την αναβάθμιση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και τον αποτελεσματικό ρόλο τον οποίο μπορεί να διαδραματίσει στο νέο μοντέλο ανάπτυξης της χώρας μας. Ο ελληνικός αμυντικός τομέας με τις σωστές διεθνείς συνεργασίες και την αποτελεσματική εφαρμογή καινοτομίας και νέων τεχνολογιών μπορεί να μετατραπεί σε ένα πολύ παραγωγικό στοιχείο ολόκληρου του ελληνικού βιομηχανικού τομέα και να συμβάλει σημαντικά, όχι μόνο στα εθνικά μας έσοδα, αλλά και να προσφέρει αποτελεσματικά στις ένοπλες δυνάμεις.”
Στην πρώτη ενότητα της ψηφιακής συζήτησης, στο επίκεντρο βρέθηκαν Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο καθώς και ο διεθνής ρόλος της Ελλάδας σε διπλωματικό και αμυντικό επίπεδο. Συντονιστής της ενότητας ήταν ο Αθανάσιος Πλατιάς, Καθηγητής Στρατηγικής, Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς και συμμετείχαν: ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος, Υπουργός Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο Μαργαρίτης Σχοινάς, Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής, ο Geoffrey Pyatt, Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα και ο Aλέξανδρος Διακόπουλος, Αντιναύαρχος, Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας στον Πρωθυπουργό.
Από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος υπογράμμισε τα ακόλουθα: «Η Ανατολική Μεσόγειος είναι και πάλι το επίκεντρο ενός φάσματος προκλήσεων και κινδύνων ασφαλείας. Η αποτυχία αντιμετώπισης των προκλήσεων αυτών θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στη σταθερότητα της περιοχής, ενώ οι συνέπειες ενδέχεται να εξαπλωθούν και πέραν αυτής. Η σημαντικότερη πηγή απειλών στην περιοχή μας, ήταν και είναι η επιθετική και αυταρχική στάση της Τουρκίας σε συνδυασμό με τις παράνομες διεκδικήσεις της στην περιοχή. Οι τουρκικές ενέργειες απειλούν επίσης και τα συμφέροντα των ΗΠΑ, παρέχοντας την ευκαιρία στη Ρωσία να μεγαλώνει το στρατιωτικό της αποτύπωμα στην περιοχή, ενώ οι μαχητές που προωθούνται στη Λιβύη μπορεί να οδηγήσει σε εμφάνιση νέων πυρήνων τρομοκρατίας στην περιοχή. Σε διμερές επίπεδο, η στρατηγική σχέση Ελλάδας-ΗΠΑ είναι αποτέλεσμα των παραδοσιακά εξαιρετικών σχέσεων μεταξύ των χωρών και των λαών μας που μοιράζονται κοινές αξίες και τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου. Αυτή είναι η απόδειξη ενός ισχυρού δεσμού που συνδέει τις δύο χώρες, χρονολογείται πάνω από δύο αιώνες και σήμερα είναι ισχυρότερος από ποτέ. Τον θεωρούμε αναγκαίο λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή και για την κοινή μας αποφασιστικότητα να συνεργαστούμε για την προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας, της συνεργασίας και της ευημερίας στην περιοχή. Η εξέλιξη που υπογραμμίζει το γεγονός ότι οι διμερείς μας σχέσεις είναι ίσως στο υψηλότερο σημείο τους είναι η καθιέρωση Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδος-ΗΠΑ και η υπογραφή του Πρωτοκόλλου τροποποίησης της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας, που ενισχύει περαιτέρω την αμυντική σχέση των δύο πλευρών».
O Μαργαρίτης Σχοινάς τόνισε: “Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει θεσμικά και πολιτικά εργαλεία για την ενίσχυση των συνεργασιών σε τομείς ζωτικής σημασίας για τη στρατηγική αυτονομία και ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου. Οι ενεργειακές συνεργασίες είναι υψίστης σημασίας και η ΕΕ έχει υποστηρίξει την ανάπτυξη αγωγών και άλλων ενεργειακών έργων υπό την ηγεσία της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ τα οποία μετατρέπουν το γεωγραφικό πλεονέκτημα της Ελλάδας σε στρατηγικό. Επιπλέον, κανείς δεν αμφιβάλλει ότι υπάρχει ζωτική ανάγκη για ακόμη στενότερη συνεργασία ΕΕ και ΗΠΑ, ειδικά από τη στιγμή που οι δύο διατλαντικοί εταίροι επιθυμούν από κοινού, να υποστηρίξουν την ανάπτυξη σε αυτές τις δύσκολες στιγμές. Η σχέση ΕΕ – ΗΠΑ, η πιο σημαντική διμερής σχέση στον κόσμο, είναι το κέντρο βάρους μιας ευρείας συμμαχίας αξιών, αρχών και προτεραιοτήτων για την κοινή ασφάλεια.”
Σύμφωνα με τον Geoffrey Pyatt: «Η αμερικανική βιομηχανία έχει δείξει μια βαθιά δέσμευση στο θέμα της συνεργασίας με την Ελλάδα ακόμη και μέσα στα δύσκολα χρόνια της οικονομικής κρίσης ... η δέσμευσή μας με την Ελλάδα βασίζεται στην αρχή ότι η Ελλάδα είναι ένας αξιόπιστος Σύμμαχος του ΝΑΤΟ που μοιράζεται τις αξίες μας, με βαθιές σχέσεις με την Ηνωμένες Πολιτείες - μια στρατηγική που βασίζεται στην πεποίθηση ότι μια ισχυρότερη και πιο ασφαλής Ελλάδα εξυπηρετεί επίσης τα συμφέροντα της Αμερικής».
Όπως υποστήριξε ο Aλέξανδρος Διακόπουλος "Η ελληνική εξωτερική πολιτική και η πολιτική εθνικής ασφάλειας βασίζονται σε αρχές και στο διεθνές δίκαιο. Τα σύνορά μας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, μαζί με την Κύπρο, αποτελούν όχι μόνο την οριοθέτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και τα σύνορα ενός ευρωπαϊκού χώρου δημοκρατίας, ασφάλειας και νόμου. Περιβεβλημένη από ένα μέτωπο αστάθειας, η Ελλάδα είναι εγγυητής σταθερότητας, ακολουθώντας μια πολιτική συνεργασίας με όλες τις χώρες της περιοχής. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί ή να ανεχθεί οποιαδήποτε παραβίαση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, βασισμένα σε ένα παράνομο και αυθαίρετο μνημόνιο."
Ο καθηγητής Αθανάσιος Πλατιάς αναφέρθηκε στις γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και ειδικότερα στον αποσταθεροποιητικο ρόλο της αναθεωρητικής (revisionist) Τουρκίας. Ειδικότερα αναφέρθηκε στην ευκολία με την οποία η Τουρκία χρησιμοποίησε το τελευταίο διάστημα την στρατιωτική της ισχυ καταλαμβάνοντας εδάφη στο Ιράκ και την Συρία ενώ έστειλε στρατεύματα στην Λιβυη για συμμετοχή στον εκεί εμφύλιο πόλεμο. Ταυτόχρονα υιοθέτησε εκβιαστική στρατηγική (coersive diplomacy) ενάντια στην Ελλάδα, Κύπρο και Αίγυπτο απειλώντας με χρήση ένοπλης βίας.
Τέλος ο κ. Πλατιάς χρησιμοποίησε το παράδειγμα της Λιβύης για να δείξει πως η Τουρκική στρατηγική είναι αντίθετη με τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ και τις ΕΕ. Συγκεκριμένα, 1. η Τουρκία εξαγάγει το ισλαμικό της μοντέλο και αποσταθεροποιεί εσωτερικά όχι μόνο την Λιβύη αλλά και την Αίγυπτο, την Τυνησία, την Γάζα και τις μετριοπαθείς Αραβικές χώρες του Κόλπου. 2. Αυξάνει την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης στην Ρωσία ακυρώνοντας τις ευρωπαϊκές προσπάθειες διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας μέσω του ενεργειακού πλούτου της Ανατολικής Μεσογείου. 3. Εμποδίζει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην Μεσόγειο 4. χρησιμοποιεί τους πρόσφυγες ως όπλο εκβιασμού της Ευρώπης ελέγχοντας τις προσφυγικές ροές όχι μόνο στα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης (Τουρκία) αλλά και τα νότια ( Λιβύη). 5. προσπαθεί να μοιραστεί τον ενεργειακό πλούτο της Λιβύης με την Ρωσία. Είναι λοιπόν απορίας άξιο για τον κ. Πλατιά το πόσο μυωπική είναι η στρατηγική της Δύσης απέναντι στην Τουρκία τη στιγμή που η αναθεωρητική αυτή δύναμη αντιστρατεύεται τα Δυτικά στρατηγικά συμφέροντα στην περιοχή.
Στη δεύτερη ενότητα της συζήτησης εξετάστηκαν οι αναλύθηκαν οι αναπτυξιακές δυνατότητες της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας μέσω διεθνών συνεργιών και συνεργασιών. Τη συζήτηση συντόνισε ο Αλέξανδρος Κωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου και συμμετείχαν: Θεόδωρος Λάγιος, Αντιστράτηγος, Γενικός Διευθυντής, Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), ο Ντένης Πλέσσας, Αντιπρόεδρος Επιχειρηματικών Αναπτυξιακών Πρωτοβουλιών Lockheed Martin Aeronautics/International), ο Νίκος Παπατσας, CEO, EFA Group, ο Γεώργιος Τρουλλινός, Διευθύνων Σύμβουλος IDE - Intracom Defense.
O Θεόδωρος Λάγιος υπογράμμισε τη σημασία της ψηφιακής εκδήλωσης στην ανάδειξη του ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Συγκεκριμένα τόνισε: “Η παρούσα εκδήλωση αποδείχτηκε πολύ χρήσιμη, αναδεικνύοντας τις μεγάλες τεχνολογικές προκλήσεις στον τομέα της εγχώριας αμυντικής Βιομηχανίας αλλά και τον προσδιορισμό νέων κατευθύνσεων για τη Βιομηχανική βιωσιμότητα, με κύριο στόχο, τη διασφάλιση της ανάπτυξης και διατήρησης της Εγχώριας Τεχνολογικής και Βιομηχανικής βάσης. Αποτέλεσε Ιδιαίτερη τιμή για εμένα η δυνατότητα που μου δόθηκε να συμμετάσχω σε ένα τόσο υψηλού κύρους ψηφιακό γεγονός.”
Όπως υποστήριξε ο Ντένης Πλέσσας: “H Ελλάδα αποτελεί ένα πυλώνα σταθερότητας και συνεργασίας στην περιοχή, προβάλλοντας μια αποτρεπτική ισχύ, ενάντια σε κάθε ξένη επιβουλή των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.» Συνέχισε δε, λέγοντας, “Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται στρατηγική, προγραμματισμός και συχνά οικονομικές θυσίες. Επίσης, χρειάζεται μια ευρεία συναίνεση και βούληση για ένα πρόγραμμα συνολικής ανάτασης της αμυντικής ισχύος, με μία ισχυρή αμυντική βιομηχανία – κρατική και ιδιωτική - που να βασίζεται σε σύγχρονες παραγωγικές δομές, συνεργασίες και προοπτικές. Αναφέρθηκε δε εκτεταμένα στα προγράμματα αναβάθμισης των μαχητικών F-16 και των μαχητικών 5ης γενιάς F-35.”
Ο Νίκος Παπάτσας σημείωσε τα ακόλουθα: "Η ανάπτυξη της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας μπορεί να αποβεί καθοριστικός παράγοντας για τη χώρα, όχι μόνο για την άμυνα, αλλά και για την οικονομική δραστηριότητα, την επιστημονική και τεχνολογική της εξέλιξη. Το στίγμα και ο στόχος της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας πρέπει να έχει πολλαπλασιαστική προστιθέμενη αξία. Έχουμε πολλά παραδείγματα Ελληνικών εταιρειών που κατάφεραν να γίνουν ηγέτες στον τομέα τους. Έχουμε τη γνώση και την ικανότητα να φτάσουμε προηγμένες βιομηχανικά χώρες. Θα πρέπει να έχουμε τη φιλοδοξία και το στόχο να μετατρέψουμε την Ελλάδα σε παγκόσμιο κόμβο στο τομέα του Aerospace & Defence. Για το σκοπό αυτό απαιτείται στενότερη συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας και των Ελληνικών Αμυντικών Βιομηχανιών, στοχευμένο και μακροπρόθεσμο προγραμματισμό, καινοτομία προϊόντων, αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού αλλά και επιθετική εξωστρέφεια".
Τέλος, ο Γεώργιος Τρουλλινός τόνισε: “Η πρωτοβουλία του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, έδωσε την ευκαιρία στις αμυντικές βιομηχανίες να ανταλλάξουν απόψεις με τους φορείς του ΥΠΕΘΑ και να τονιστεί για άλλη μια φορά η κρισιμότητα της ανάπτυξης της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και τα οφέλη που θα επιφέρει αυτή στην εθνική ασφάλεια και την οικονομία της χώρας”.
Συνοψίζοντας, ο Αλέξανδρος Κωστόπουλος ανέφερε: “Σήμερα, η ελληνική επιχειρηματικότητα, η καινοτομία και οι άνθρωποι οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην αμυντική βιομηχανία έχουν κάνει άλματα μπροστά, γεγονός που καθιστά αναγκαίο να αναθεωρήσουμε τις απόψεις μας για τα ευρύτερα επιχειρηματικά οφέλη που έχει η αμυντική βιομηχανία για τη χώρα μας, όχι μόνο αυστηρά για την άμυνα και την ασφάλεια, αλλά ευρύτερα για το επιχειρηματικό οικοσύστημα και το οικονομικό μοντέλο που χρειάζεται η Ελλάδα.”
