Άρθρο του Αριστοτέλη Παντελιάδη, Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου, ΜΕΤΡΟ ΑΕΒΕ, από την ειδική έκδοση του Business News Magazine CEOs Insights
Τα σούπερ μάρκετ είναι ένας αντιφατικός κλάδος. Αναπτύσσονται, επενδύουν, αποτελούν μεγάλο εργοδότη, βρίσκονται συχνά στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας και έχουν την τιμή να υποδέχονται τακτικά εκατομμύρια καταναλωτές στα φυσικά ή ηλεκτρονικά τους καταστήματα. Οι τζίροι τους αυξάνονται, όχι πια λόγω του πληθωρισμού (ευτυχώς για όλους), αλλά γιατί οι Έλληνες και οι τουρίστες αυξάνουν τις αγορές τους.
Κι όμως, πολλές επιχειρήσεις του κλάδου δίνουν αγώνα για την επιβίωσή τους. Με τζίρους εκατοντάδων εκατομμυρίων ή και δισεκατομμυρίων βγάζουν οριακά κέρδη ή και ζημίες. Αποκλείεται να πείσω τους κακόπιστους, το ξέρω. Ένα επιχείρημα μόνο θα βάλω στο τραπέζι: Σκεφτείτε πόσες, κάποτε κραταιές, αλυσίδες σούπερ μάρκετ δεν υπάρχουν πια. Και, για να σας αποκαλύψω και τα μυστικά του κλάδου, περιμένετε να δείτε και άλλες που θα σταματήσουν να υπάρχουν. Δεν είναι εξελίξεις ευημερούντος και αισχρά κερδοσκοπούντος κλάδου αυτές.
Τι δεν πάει καλά; Είναι αρκετά απλό. Τα κόστη λειτουργίας ανεβαίνουν, το μικτό περιθώριο κέρδους μένει το ίδιο. Μην ξεχνάμε ότι τα σούπερ μάρκετ δεν παράγουν. Αγοράζουν και μεταπωλούν. Δεν ελέγχουν τις τιμές αγοράς. Όταν αυτές ανεβαίνουν, όπως έγινε τα προηγούμενα χρόνια, αγοράζουν και πουλάνε ακριβότερα. Δεν κερδίζουν, όμως, περισσότερα.
Υπάρχει δρόμος επιτυχίας σ’ αυτό το περιβάλλον; Πάντα υπάρχει: Ο περιορισμός του κόστους λειτουργίας. Με επενδύσεις αυτοματοποίησης, ιδιοπαραγωγής ενέργειας, ταμείων αυτοεξυπηρέτησης, ηλεκτρονικών ταμπελών τιμών, ψυγείων νέας τεχνολογίας και πολλά άλλα. Αν στη Metro - My market καταφέρνουμε να έχουμε μια σχετικά υγιή κερδοφορία, είναι γιατί υλοποιήσαμε όλα τα παραπάνω τα τελευταία χρόνια. Και προσπαθούμε να ελέγχουμε κάθε ευρώ που ξοδεύουμε.
Και καθώς οι εργαζόμενοι γίνονται πιο δυσεύρετοι και πιο απαιτητικοί, είμαστε υποχρεωμένοι να αλλάξουμε, για να προσαρμοστούμε. Η εκπαίδευση των ανθρώπων μας γίνεται πλέον κατά κύριο λόγο σε ηλεκτρονικές πλατφόρμες, ενώ αυτήν τη στιγμή έχουμε 123 μαθήματα στη δική μας πλατφόρμα e-learning. Η παρακολούθηση κάποιων από αυτά είναι απαραίτητη για την ανάληψη συγκεκριμένων ρόλων, ενώ άλλα προσφέρουν γενική γνώση και είναι προαιρετικά. Οι πιο βαριές δουλειές σταδιακά δέχονται τη βοήθεια αυτοματισμών και μηχανών. Το ΑΙ βοηθά να κάνουμε τις δουλειές γραφείου πιο γρήγορα. Οι θέσεις εργασίας μερικής απασχόλησης μετατρέπονται σε πλήρους απασχόλησης. Παρέχουμε γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης στους εργαζομένους μας, για να βοηθήσουμε την ισορροπία σε έναν πολύ πιεστικό κόσμο και είναι εντυπωσιακό πόσοι τη χρησιμοποιούν, κυρίως για οικογενειακά θέματα.
Επικρατεί η αντίληψη ότι το εμπόριο δεν χρειάζεται αξιόλογες επενδύσεις. Κι όμως, ο κλάδος των σούπερ μάρκετ έχει επενδύσει περισσότερο από 1 δισεκατομμύριο τα τελευταία τρία χρόνια. Στη Metro προγραμματίζουμε επενδύσεις 200 έως 250 εκατομμύρια από το 2026 έως το 2028. Δυστυχώς, το κόστος κατασκευών και εξοπλισμού έχει εκτιναχθεί τα τελευταία χρόνια.
Μια άλλη λανθασμένη αντίληψη είναι ότι το σούπερ μάρκετ εξαφανίζει τη μικρή επιχειρηματικότητα. Κι όμως, εκατοντάδες μικρές βιοτεχνίες βρίσκουν τον δρόμο για τον καταναλωτή μέσα από τα ράφια μας. Και το πιο ενδιαφέρον, τα μικρά καταστήματα ευκολίας που αναπτύσσονται με τη μέθοδο του franchising, αποτελούν έναν από τους γρήγορα αναπτυσσόμενους τομείς της αγοράς. Αυτά δίνουν την ευκαιρία σε ανθρώπους που έχουν μικρό κεφάλαιο και ελάχιστη ως καμιά σχέση με τη δουλειά μας να αποκτήσουν τη δική τους επιχείρηση, με την τεχνογνωσία και την προστασία ενός μεγάλου ονόματος και μιας οργανωμένης αλυσίδας. Τα My market Local, τα franchising καταστήματά μας, αναπτύσσονται πλέον με ρυθμό 30 καταστημάτων το χρόνο και έχουν εξαιρετική επιτυχία. Είναι εντυπωσιακό ότι, καθώς εξυπηρετούν διαφορετικές αγοραστικές ανάγκες, ανοίγουν ακόμα και πολύ κοντά σε μεγαλύτερα σούπερ μάρκετ και πάνε πολύ καλά.
Η Metro δεν έχει όμως μόνο σούπερ μάρκετ. Με περίπου 50% μερίδιο στην αγορά του Cash and Carry, μεγάλων καταστημάτων που απευθύνονται σε επαγγελματίες του κλάδου τροφίμων, έχουμε το προνόμιο να παρακολουθούμε από πολύ κοντά την πορεία της μικρής λιανικής και της τουριστικής αγοράς. Με δεκάδες χιλιάδες εστιατόρια, bar, cafe, ξενοδοχεία και mini markets να επισκέπτονται τα καταστήματά μας σε όλη την Ελλάδα, είμαστε ένας πολύ ενεργός κρίκος στην αλυσίδα τροφοδοσίας.
Εδώ, τα νέα για την οικονομία δεν είναι τόσο ρόδινα όσο δείχνουν οι αριθμοί των τουριστών. Όχι μόνο οι Έλληνες, αλλά και όλοι οι Ευρωπαίοι περιορίζουν την κατανάλωση «απόλαυσης». Βγαίνουν λιγότερο έξω και ξοδεύουν λιγότερα. Αυτό, σε συνδυασμό με την αύξηση κόστους που έφερε στον τουριστικό κλάδο η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας, έφερε σε δύσκολη θέση πολλούς επαγγελματίες του τουριστικού κλάδου. Η συμπίεση της σεζόν σε λίγους μήνες και η τεράστια πίεση που υπάρχει στο διάστημα αυτό για να βγει η δουλειά, απαιτούν μια ευελιξία, η οποία συνήθως λειτουργούσε καλά και απόβαινε προς όφελος και των δύο μερών: περισσότερες ώρες εργασίας, περισσότερα χρήματα. Τώρα εργάζονται λιγότερο, παίρνουν πολύ λιγότερα και πολλά μαγαζιά μένουν λιγότερες ώρες ανοιχτά. Προσφέρουμε χαμηλότερης ποιότητας προϊόντα στον τουρίστα μας, αν δεν βρίσκει ανοιχτό π.χ. ένα cafe για πρωινό. Μερικές φορές, οι νόμοι πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις συνθήκες μιας αγοράς, γιατί τελικά δεν αφήνουν κανέναν ευχαριστημένο, ούτε αυτούς που υποτίθεται ότι πάνε να προστατέψουν.
Υπάρχει λοιπόν περιθώριο αισιοδοξίας για τη χρονιά αυτή; Μα ναι, ένας επιχειρηματίας χρειάζεται μια σχεδόν μεταφυσική αισιόδοξη οπτική, αλλιώς δεν θα έκανε αυτήν τη δουλειά. Κάθε δυσκολία μάς κάνει δυνατότερους. Και ελπίζουμε το 2026 η Ελλάδα να είναι λίγο καλύτερη από το ’25.
