Πριν από λίγες εβδομάδες, η εξαγορά του πλειοψηφιακού πακέτου της Βρετανικής εταιρείας καφέ Beanies από την ελληνική εταιρεία επεξεργασίας και εμπορίας καφέ Cafetex ήταν ένα ελπιδοφόρο μήνυμα για την ελληνική εξωστρέφεια στο χώρο του καφέ.
H πορεία της Cafetex τα τελευταία χρόνια είναι συνεχώς ανοδική: Με πωλήσεις άνω των 13 εκατ. ευρώ το 2022, προσδοκίες για άνοδο τζίρου 25% για το 2023 και αύξηση εργατικού δυναμικού που αναμένεται μέχρι το τέλος της χρονιάς να πλησιάσει τα 50 άτομα, η εταιρεία κάνει την προσπάθειά της τόσο στην εγχώρια αγορά, μέσω PL, HoReCa και τη δική της λιανική μέσω των καταστημάτων Coffeeway, όσο και στο εξωτερικό.
Σε συνέντευξη που δίνει ο CEO της Cafetex στο BusinessNews.gr Γιάννος Μπενόπουλος μιλά για την πορεία της εξαγοράς του πλειοψηφικού πακέτου της Βρετανικής εταιρείας, τις ευκαιρίες για την ελληνική βιομηχανία καφέ, το καλάθι του νοικοκυριού, ενώ κάνει - και αυτός όπως πολλοί άλλα στελέχη της ευρύτερης βιομηχανίας τροφίμων- ιδιαίτερη μνεία και στην έλλειψη προσωπικού που μαστίζει και τον κλάδο της επεξεργασίας καφέ τους τελευταίους μήνες.
Κύριε Μπενόπουλε, θα ήθελα, καταρχήν, να μου κάνετε μια αποτίμηση της προηγούμενης χρονιάς και το πώς προχωρά η φετινή, εν μέσω συνεχιζόμενων προκλήσεων.
To 2022 ήταν από πλευράς πωλήσεων μία πολύ καλή χρονιά. Είχαμε αύξηση και σε όγκο και σε αξία, αυτή η αύξηση ήταν της τάξης του 30%, οπότε είμαστε πολύ ικανοποιημένοι με το γεγονός ότι μεγαλώνει σταθερά το δικό μας αποτύπωμα στην αγορά, τόσο με τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και με τα υπόλοιπα προϊόντα.
Η κερδοφορία ήταν πιεσμένη διότι οι τιμές του καφέ έχουν ανέβει από το 2021. Να φανταστείτε ότι φτάσαμε τον Νοέμβριο του 2022 να έχουμε την υψηλότερη τιμή καφέ, σε ευρώ, της 20ετίας και αυτές οι ανατιμήσεις δεν πέρασαν στο 100% στον καταναλωτή.
Όπως και άλλες επιχειρήσεις έτσι και εμείς απορροφήσαμε ένα σημαντικό μέρος του κόστους μας, οπότε πιέστηκε η κερδοφορία μας. Παρόλαυτα είμαστε ικανοποιημένοι διότι μεγαλώνει το αποτύπωμά μας και θεωρούμε ότι κάποια στιγμή και οι τιμές του καφέ θα επανέλθουν, αν όχι στα πρότερα επίπεδα, σε ένα πιο ομαλό στάδιο. Περιμένουμε το επόμενο χρονικό διάστημα τη σοδειά καφέ της Βραζιλίας, αν είναι ικανοποιητική, θα υπάρξει μια ελαφρά, θεωρώ, διόρθωση των τιμών. Αν κάτι δεν πάει καλά και έχουμε πάλι ειδικές δύσκολες συνθήκες, δεν θέλω να σκεφτώ τι θα συμβεί.
Οι εκτιμήσεις σας πάνω σε αυτό ποιες είναι;
Οι εκτιμήσεις είναι απρόβλεπτες. Οταν μιλάς για ένα αγροτικό προϊόν, δεν μπορείς να ξέρεις. Μια γενικότερη εκτίμηση είναι ότι θα έχουμε μία καλή σοδειά. Ξέρετε, η αγορά του καφέ λειτουργεί τα δύο τελευταία χρόνια με έλλειμμα, δηλαδή η ζήτηση είναι μεγαλύτερη από την προσφορά. Φαγώθηκαν τα αποθέματα, βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή στο τελείωμα του κύκλου, πλέον υπάρχει έλλειψη στον καφέ, συνέπεσε να είναι και μια κακή χρονιά για την Ινδία, η οποία είναι μια βασική χώρα παραγωγής καφέ robusta. Είμαστε γενικά σε ένα περιβάλλον πιεσμένο. Περιμένουμε μέχρι τον Ιούλιο να τελειώσει ο χειμώνας της Βραζιλίας και να ξέρουμε τι γίνεται.
Θα ήθελα να μου δώσετε μία αίσθηση της πορεία της Cafetex στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.
Η Cafetex έχει ένα δυνατό αποτύπωμα στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και ξέρουμε ότι όχι μόνο στον καφέ, αλλά και σε άλλα προϊόντα, η ζήτηση στα προϊόντα αυτά είναι αυξημένη σημαντικά. Το είδαμε αυτό και το 2013 και το 2014. Οταν τα πράγματα άρχισαν να φτιάχνουν προφανώς υποχώρησε ο όγκος της ιδιωτικής ετικέτας, δεν επέστρεψε, όμως, στα προ κρίσης επίπεδα, διατήρησε έναν όγκο. Τώρα βλέπουμε τον τελευταίο χρόνο μια συνεχή αύξηση στα πρϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και ο καφές δεν είναι εξαίρεση. Από την άλλη είμαστε πολύ ικανοποιημένοι, βλέποντας ότι και τα επώνυμα προϊόντα μας διατηρούν τα μερίδιά τους, αλλά και τα αυξάνουν.
Σε ποσοστά;
Το κομμάτι της ιδιωτικής ετικέτας είναι σαφώς μεγαλύτερο από το επώνυμο καθώς συνεργαζόμαστε με όλες τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Καθώς μιλάμε για ιδιωτική ετικέτα, θα ήθελα να σας ρωτήσω για το καλάθι του νοικοκυριού. Πως το αποτιμήσατε εσείς ως εταιρεία όλη αυτή τη διαδικασία που, επισήμως, αν δεν ανανεωθεί, τερματίζεται στο τέλος του Ιουνίου.
Προσωπικά θεωρώ ότι το καλάθι του νοικοκυριού τελικά ήταν μια μεγάλη επιτυχία. Και για τους καταναλωτές γιατί ανταποκρίθηκαν και για τα προϊόντα που εντάχθηκαν στο καλάθι. Τα προϊόντα που εντάχθηκαν στο καλάθι είδαν μια πολύ μεγάλη αύξηση πωλήσεων. Εμείς το παρακολουθήσαμε από την πρώτη ημέρα, υπάρχει μια ισορροπία ανάμεσα στα PL και στα επώνυμα προϊόντα και αυτό είναι επιλογή του κάθε retailer. Θεωρώ όμως ήταν ήταν ένα μέτρο που είχε μεγάλο αποτέλεσμα.
Αν συνεχιστεί και μετά το τέλος Ιουνίου, πιστεύετε ότι θα έχει το ίδιο θετικό αποτέλεσμα;
Εμείς συμμετέχουμε αρκετά σε αυτό και αν συνεχιστεί θα είναι καλοδεχούμενο. Δεν παρεμβαίνω με οποιοδήποτε τρόπο στις επιλογές των retailers. Η παραγωγική μας μονάδα είναι εκεί για να εξυπηρετήσει τις όποιες ανάγκες. Το αν θα συνεχιστεί ή όχι δεν είναι δικό μας θέμα. Όσο είναι εκεί, έχουμε τον όγκο αγορών που προκύπτει από αυτό.
Έγιναν πολλές έρευνες στην αγορά του καφέ μέσα στην πανδημία, για το πως άλλαξαν οι συνήθειες των καταναλωτών. Τί βλέπετε να γίνεται τώρα στην πανδημική περίοδο;
Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον ερώτημα. Αυτονόητο ήταν ότι μένοντας στο σπίτι, ο κόσμος άρχισε να καταναλώνει περισσότερο καφέ μέσα σε αυτό, όπως και άλλα προϊόντα. Επρόκειτο, δε, για μια εντυπωσιακή άνοδο στις πωλήσεις, σε όγκο πάντα, από το οργανωμένο λιανεμπόριο, της τάξης του 10%. Φανταστείτε ότι ο όγκος του καφέ αυξάνεται γενικά με πολύ ήπιους ρυθμούς, οπότε το 10% σαν ποσοστό είναι εντυπωσιακό. Ένα χρόνο μετά την πανδημία, δεν χάθηκε αυτό το 10%, χάθηκε ένα μέρος του, αλλά όχι όλο. Αυτό σημαίνει ότι ο κόσμος έμαθε να κάνει καφέ στο σπίτι και αυτή η συνήθεια σε ένα μεγάλο βαθμό παρέμεινε.
Τί καφέ πίνουν οι Έλληνες στο σπίτι;
Στην κατανάλωση εντός σπιτιού το μεγαλύτερο μερίδιο έχει ο ελληνικός καφές, ακολουθεί ο στιγμιαίος και στη συνέχεια είναι ο φίλτρου και ο εσπρέσσο. Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι η τεράστια αύξηση της αγοράς κάψουλας. Εκεί υπάρχει μια συνεχής αύξηση και εξακολουθεί ακόμα και τώρα που τα πράγματα είναι πιο δύσκολα οικονομικά.
Από την άλλη πλευρά, η αγορά της εστίασης, η εκτός σπιτιού την περίοδο της πανδημίας έπεσε πάνω από 30%. Μέχρι και το 2022 είχε καλύψει ένα μέρος αυτής της απώλειας και οι αρχές του 2023 δείχνουν ότι θα καλύψει τελικά την απώλεια και θα φτάσει και στα προ κρίσης επίπεδα. Αν, δε, η τουριστική περίοδος είναι τόσο καλή όσο λένε οι φορείς, νομίζω ότι και το 2023 θα είναι και πάνω από το 2019. Άρα ο όγκος θα έχει αύξηση.
Τί ποσοστό ανατιμήσεων πήραν τα προιοντα καφέ το 2023;
Γύρω στο 6-7%, το οποίο είναι σαφως μικρότερο και από τον πληθωρισμό και από τις πραγματικές αυξήσεις στο κόστος. Η αγορά του καφέ είναι μια πάρα πολύ ανταγωνιστική αγορά και σε επίπεδο εμπορίας και σε επιπεδο εργασίας και σε επίπεδο διάθεσης. Δημιουργεί συνθήκες έντονης πίεσης προς όλους και άρα όλοι προσπαθούν να απορροφήσουν τα κόστη τους.
Η Ελλάδα- και με τις δικές σας ενέργειες και με των υπολοίπων εταιρειών - θεωρείτε ότι μπορεί να γίνει ένας σημαντικός παίκτης στην εξαγωγή καφέ; Ή θέλουμε ακόμα πολύ δρόμο για αυτό;
Στην Ελλάδα η κατανάλωση καφέ είναι γύρω στα 4 κιλά ετησίως κατα κεφαλήν. Είμαστε στην πρώτη 25αδα, αλλά απέχουμε τόσο πολύ από τους μεγάλους καταναλωτες, άρα θεωρώ ότι τα περιθώρια αύξησης της κατανάλωσης είναι τεράστια. Δεύτερο δεδομένο είναι ότι όχι μόνο στον καφέ, αλλά και σε άλλα προϊόντα, η διείσδυση των προιοντων ιδιωτικής ετικέτας είναι ακόμα πολύ μικρή σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Πχ στην Γερμανία είναι 40%, στην Ισπανία 45%, στην Ελλάδα συνολικά είναι στο 17%, αρα επίσης μιλάμε για τεράστια περιθώρια ανάπτυξης.
Όταν είχε πρωτοθεσπιστεί ο Ειδικός φόρος Κατανάλωσης, δεν είχε προβλεθεί ότι ελληνικές εταιρείας επεξεργασίας καφέ εξάγουν τα προιοντα τους και είχε τελείως παραληφθεί από το νόμο να επιστρέφεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης σε προϊόντα που εξάγονται. Αυτό έκανε μεγάλη ζημιά, καθώς κάποιες εταιρείες παγωσαν τις προσπάθειες εξωστρέφειας ή άλλες επιδότησαν οι ίδιες τη διαδικασία για να παρεμείνουν στο παιχνίδι. Αυτό λύθηκε και θεωρώ ότι από τότε που αντιμετωπίστηκε, άρχισε ξανά η προσπάθεια ανάπτυξης των εξαγωγών. Τα προιοντα καφέ που παράγονται στην Ελλάδα δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από τα Ευρωπαϊκά. Επομένως, θεωρώ ότι υπάρχει μια πραγματική προοπτική για τις ελληνικές επιχειρήσεις να εξάγουν προϊόντα καφέ στο εξωτερικό.
Για τί μέγεθος αγοράς μιλάμε; Πόσοι είναι τελικά οι δυνατοί παίκτες στην Ελλάδα σε αυτόν τον χώρο;
Η αγορά ακόμα είναι μικρή. Δεν μπορεί να συγκρίνει κανείς τώρα τις εξαγωγές καφέ που κάνει πχ η Γερμανία ή η Ιταλία. Ομως οι προοπτικές είναι μεγάλες. Είναι γύρω στις 10-15 εταιρείες πανελλαδικά, που εξάγουν όχι μόνο ελληνικό καφέ στην ομογένεια πχ, αλλά και εσπρέσσο, που εκεί είναι το δύσκολο κομμάτι.
Φτάνουμε σήμερα, εν έτει 2023, πριν από λίγους μήνες, στην εξαγορά πλεοψηφικού πακέτου της Beanies, μιας μεγάλης βρετανικής εταιρείας. Ποιά ήταν η πορεία προς αυτή την ενέργεια;
Η ανάπτυξη των πωλήσεων εκτός Ελλάδος είναι στόχος κάθε σοβαρής ελληνικής επιχείρησης, καθώς η ελληνική είναι μια μικρή αγορά. Εμείς λοιπόν χαρτογραφήσαμε κάποιες αγορές του εξωτερικού που προφανώς και πέρασαν προηγουμένως και ένα μήνυμα ότι είναι ανοιχτοί σε προτάσεις. Έφτασε λοιπόν μια πρόταση πριν από ένα χρόνο για την Beanies, η οποία μας κέντρισε το ενδιαφέρον για τρεις λόγους: Ο πρώτος είναι ότι είναι μια εταιρεία που κάνει αρωματικό στιγμιαίο καφέ, που δεν κάνουμε εμείς. Αυτό ήταν ένα ωραίο συμπλήρωμα στο Portfolio μας. Είναι μία εταιρεία από το Ηνωμένο Βασίλειο που μέσω αυτής μπορείς να στοχεύσεις σε όλες τις αγορές. Το τρίτο ήταν ότι είναι επιχείρηση που έχει, ήδη, μια σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα σε 30 χώρες. Αυτό ήταν ένα ζητούμενο για εμάς. Με αφορμή αυτούς τους τρεις λόγους, είδαμε το ενδεχόμενο, το διαπραγματεύτηκαμε και καταλήξαμε σε μια συμφωνία που ήταν πολύ ικανοποιητική με σημαντικές προοπτικές και για την Cafetex, αλλά για την Beanies να αναπτύξει περαιτέρω τις δραστηριότητές της.
Ποιος είναι ο οδικός χάρτης, θα λέγαμε, αυτής της συνεργασίας, για το επόμενο χρονικό διάστημα;
Τα δύο πρώτα βήματα ειναι κάποια προϊόντα της Beanies να διατεθούν στην ελληνική αγορά, κάτι που πιθανότατα θα ξεκινήσει μέσα στο έτος και προφανώς να αξιοποιηθεί η παραγωγική διαδικασία της Cafetex για την Αγγλική αγορά, κάτι που ήδη έχει ξεκινήσει. Εξάγουμε πχ ήδη στην αγγλική αγορά μέσω της Beanies βιοδιασπώμενες κάψουλες εσπρέσσο. Το τρίτο είναι το συνολικό πορτφόλιο των προϊόντων μας να διατεθεί σε αγορές εκτός Ελλάδος και Αγγλίας, καταρχήν εκεί που ήδη υπάρχουν συνεργασίες και σε δεύτερο χρόνο και σε άλλες αγορές.
Υπάρχουν κάποιες αγορές στόχοι που θέλετε να ‘’χτυπήσετε’’ ως σύμπραξη;
Σίγουρα το γεγονός ότι η Beanies εξάγει στην Ιαπωνία, στην Νότια Αφρική στην Ινδία και σε άλλες χώρες είναι το πρώτο. Η αγορά του αρωματικού καφέ είναι μια αγορά που κάνει τα πρώτα της βήματα, φαίνεται ότι υπάρχει μια θετική διάθεση των καταναλωτών να πίνουν και αρωματικό καφέ και άρα να το εντάξουν στην καθημερινότητά τους. Εμείς, λοιπόν, ως όμιλος γινόμαστε οι ειδικοί στον αρωματικό καφέ. Αυτό μας δίνει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα και για τις αγορές της Δυτικής Ευρώπης, αλλά και στην αγορά της Αμερικής και του Καναδά. Εκεί έχουν γίνει, ήδη, κάποιες κουβέντες από την Beanies και θέλουμε να τις αξιοποιήσουμε.
Και από την εξαγορά, πάμε στα εντός έδρας. Τι σκέπτεστε για τα Coffeeway;
Η στρατηγική απόφαση να περιορίσουμε τη λιανική ελήφθη πριν από πολλά χρόνια, πρόκειται για μια σταδιακή αποχώρηση από το retail. Θεωρω ότι είναι μια απαιτητική δραστηριότητα σε ένα περιβάλλον δύσκολο, καθώς έχει υψηλά ενοίκια, υψηλά κόστη και μεγάλο ανταγωνισμό. Αποφασίσαμε να ενισχύσουμε την παραγωγική μας μονάδα και να αναπτυχθούμε περισσότερο στο οργανωμένο λιανεμπόριο. Ταυτόχρονα, έχουμε ξεκινήσει εδώ και 1 1/2 χρόνο μια συνεργασία με την εταιρεία Hellita, η οποία έχει πορεία δεκαετιών στο HoReCa, που έχει αναλάβει τη διάθεση των προϊόντων σε αυτή την αγορά, κάτι που πάει πάρα πολύ καλά. Καθημερινά κερδίζουμε πελάτες και χτίζουμε καλές συνεργασίες, οπότε θεωρούμε ότι την αγορά της εστίασης θα την καλύψουμε με αυτόν τον τρόπο. Στόχος είναι, λοιπόν, να μείνουν 2,3 μαγαζιά γιατί πάντα θέλεις να έχεις μια παρουσία στην αγορά, ένα αποτύπωμα.
Κοιτάτε άλλες εξαγορές;
Αυτή τη στιγμή έχουμε ήδη κάποια πολύ σημαντικά projects που τρέχουν: Το Horeca και η συνεργασία με την Beanies, με τις εξαγωγές που ευελπιστούμε να έρθουν, άρα προς το παρόν έχουμε προσηλωθεί σε αυτά.
Άλλες επενδύσεις γενικά σχεδιάζετε μέσα στο 2023;
Έχει ήδη γίνει μια μεγάλη επένδυση επέκτασης στην παραγωγική μονάδα στην Παιανία τους προηγούμενους μήνες, ενώ μέσα στην τριετία 2023-2025 προγραμματίζουμε άνω του 1 εκατ. ευρώ επενδύσεις που θα αφορούν την παραγωγή και τον μηχανολογικό εξοπλισμό.
Θα ήθελα να σας ρωτήσω, επίσης, το εξής: Πολύς λόγος γίνεται για την έλλειψη προσωπικού σε διάφορους κλάδους τον τελευταίο καιρό. Είναι κάτι που σας αγγίζει; Επίσης, προχωρήσατε γενικά σε αυξήσεις στους μισθούς το 2023;
Προχωρήσαμε σε αυξήσεις από την αρχή του χρόνου, μεσοσταθμικά ήταν πάνω από 6%. Με τί ποσό θα ξεκινήσει ο κάθε εργαζόμενος εξαρτάται από το επίπεδο του, τα χρόνια εμπειρίας του, υπάρχουν οι εναρκτήριες δουλειές με τα βασικά, όμως πολύ γρήγορα σε εμάς φεύγουν από αυτό και αμείβονται περισσότερο. Θεωρώ ότι θα αυξηθούν περαιτέρω οι μισθοί, γιατί υπάρχει ανταγωνισμός στην αγορά.
Σε ό,τι αφορά το άλλος σκέλος της ερώτησης, υπάρχει πολύ μεγάλη δυσκολία εξεύρεσης προσωπικού . Έχουμε δώσει μια εξήγηση: Λειπει κόσμος, έχουν φύγει πολλοί, ειδικά αλλοδαποί, στο εξωτερικό. Συνολικά λείπει κόσμος. Από παντού, από όλες τις αγορές λείπει κόσμος. Με όποιον μιλάω έχει το ίδιο πρόβλημα και κατά τη γνώμη μου είναι δύο οι βασικοί λόγοι: Ο ένας είναι ότι έφυγε κόσμος από τη χώρα και δεν ξαναγύρισε, αλλοδαποί που ζούσαν στην Ελλάδα και δεν επέστρεψαν. Αυτό είναι μια πραγματικότητα. Το δεύτερο είναι ότι επειδή η αγορά έμεινε στάσιμη πάνω από μια δεκαετία, αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μην αναπτυχθεί ο κόσμος, άνθρωποι δεν προχώρησαν, δεν μπόρεσε η εργασιακή αγορά να εξελιχθεί. Με αποτέλεσματα, τώρα βρισκόμαστε να έχουμε ένα κενό δεκαετίας στο προσωπικό.
Για να κλείσουμε, πριν από λίγα 24ωρα έγινε γνωστή η συμμετοχή σας, για τρία χρόνια, στο Διοικητικό Συμβούλιο της Όπτιμα ΑΕ. Πώς το αποφασίσατε και τί θεωρήσετε ότι θα φέρετε ως μέλος του ΔΣ;
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα τιμητική πρόταση του Στέφανου Παντελιάδη, μια τολμηρή ενέργεια θα μπορούσα να πω, η οποία δείχνει και τη μετριοπάθεια ενός τέτοιου επιχειρηματία, να απευθύνει πρόσκληση σε πρόσωπα από διαφορετικούς χώρους, αλλά με γνώση της αγοράς, για να ενισχύσουν το ΔΣ της εταιρείας. Θεωρώ ότι ο καθένας από εμάς, θα προσθέσει το δικό του ''λιθαράκι'', τη δική του εμπειρία τα επόμενα χρόνια, σε έναν κλάδο ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και ανταγωνιστικό.
