Ο γερουσιαστής της δεξιάς Φλάβιου Μπολσονάρου διέψευσε τα προγνωστικά χθες Κυριακή στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία, συγκεντρώνοντας υψηλότερο ποσοστό από τον απερχόμενο πρόεδρο της κεντροαριστεράς Λούλα, που όμως όσο συνεχιζόταν η καταμέτρηση μείωσε αισθητά τη διαφορά, κι οι δυο τους θα συμμετάσχουν στον καθοριστικό δεύτερο γύρο την 25η Οκτωβρίου.
Με σχεδόν το 99% των ψήφων να έχει καταμετρηθεί, ο γιος του πρώην προέδρου της άκρας δεξιάς Ζαΐχ Μπολσονάρου, 45 ετών, εξασφάλιζε κάτι παραπάνω από 47% των ψήφων, έναντι σχεδόν 45% του βετεράνου της πολιτικής Λουίς Ινάσιου Λούλα ντα Σίλβα, 80 ετών.
Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τόνισε πως παρακολουθεί «πολύ στενά» την εκλογική αναμέτρηση· απέφυγε να πάρει ανοικτά θέση υπέρ του υποψηφίου της δεξιάς, ωστόσο δεν υπήρχε και πολύ μυστήριο για την προτίμησή του· είδε εξάλλου το τελευταίο διάστημα συμμάχους του να αναδεικνύονται στην εξουσία στην Αργεντινή, στην Κολομβία και στο Περού, μεταξύ άλλων.
Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών, που ήθελαν τον πρόεδρο Λούλα να προηγείται ελαφρά, διαψεύστηκαν. Όπως και το 2018, υποτίμησαν την ισχύ της δεξιάς.
Λίγο καιρό προτού πατήσει τα 81, ο πρόεδρος Λούλα, που διεκδικεί τέταρτη και τελευταία θητεία στην προεδρία, είχε καλέσει κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας τον αμερικανό ομόλογό του να μην «αναμιχθεί» στις βραζιλιάνικες εκλογές.
Ο άλλοτε συνδικαλιστής ηγέτης αρχικά έμοιαζε να κινδυνεύει να υποστεί οδυνηρή ήττα ήδη στον πρώτο γύρο από τον Φλάβιο Μπολσονάρου.
Ο γερουσιαστής ήταν μάλλον άγνωστος στο ευρύ κοινό ως πριν από μερικούς μήνες, όταν ο πατέρας του τον έχρισε πολιτικό κληρονόμο του. Ο Ζαΐχ Μπολσονάρου δεν έχει δικαίωμα να θέσει ξανά υποψηφιότητα για το κορυφαίο αξίωμα, καθώς εκτίει κατ’ οίκον ποινή 27 ετών κάθειρξης για απόπειρα πραξικοπήματος με σκοπό την ανατροπή του Λούλα το 2022.
Μεταξύ των σχεδόν 160 εκατομμυρίων ψηφοφόρων, πολλοί εξέφραζαν ανοικτά δυσαρέσκεια για το δίδυμο των βασικών διεκδικητών της προεδρίας κι έλεγαν πως θα ψήφιζαν αυτόν που θεωρούσαν το μικρότερο κακό.
«Πάντα ψήφιζα τον Λούλα αλλά μόλις έφτασα στο εκλογικό τμήμα άλλαξα γνώμη, θα ψηφίσω Μπολσονάρου. Μόνο και μόνο για να δοκιμαστεί και να δούμε τι θα κάνει», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο η 62χρονη Οσκαρίνα τζι Ολιβέιρα.
Ο απερχόμενος πρόεδρος προειδοποίησε αφού ψήφισε στην πολιτεία Σάου Πάουλου (νοτιοανατολικά) ότι ο λαός της χώρας καλείται να επιλέξει «ανάμεσα στην ενίσχυση του δημοκρατικού καθεστώτος και τη βαρβαρότητα».
Εξερχόμενος από το εκλογικό τμήμα όπου ψήφισε στο Ρίο, ο Μπολσονάρου υιός υποσχέθηκε πως θα «απελευθερώσει» τη Βραζιλία και τον «λαό της», που «χρειάζεται αλλαγή», «δεν αντέχει πια τόσα δεινά, τόσο υψηλούς φόρους, τόσες γυναίκες δολοφονημένες, τόσο πολιτικό διωγμό».
Τα δυο φαβορί έλεγαν πως πίστευαν στη νίκη από τον πρώτο γύρο, αν και δημοσκοπήσεις έδειχναν πως απείχαν αρκετά από το 50%. Στην αρχή της καταμέτρησης ο υποψήφιος της δεξιάς ωστόσο το ξεπερνούσε, προτού η κατάσταση αλλάξει και η ψαλίδα της διαφοράς κλείσει.
Η επιρροή του αμερικανού προέδρου Τραμπ εκδηλώθηκε στην εκστρατεία, ειδικά αφού επέβαλε τελωνειακούς δασμούς και κυρώσεις στη Βραζιλία μετά τη δίκη του 2025 σε βάρος του συμμάχου --και δηλωμένου θαυμαστή-- του Ζαΐχ Μπολσονάρου.
«Είμαι πολύ ανήσυχη για την κατεύθυνση που παίρνει η χώρα, διότι θέλω να είναι ανεξάρτητη, δεν θέλω να είναι αποικία κανενός», είπε η 57χρονη Μαρία τζι Ναζαρέ Αζεβέντου, δημόσια υπάλληλος που ζει στο Ρίο και δήλωσε ψηφοφόρος της αριστεράς.
«Θα ψηφίσουμε τον Φλάβιου Μπολσονάρου για να μην ψηφίσουμε το PT. Το κόμμα αυτό είναι στην κυβέρνηση είκοσι χρόνια και δεν έχει κάνει τίποτα», είπε στην Μπραζίλια ο Χαφαέλ Μασάντου, 45χρονος δικηγόρος, αναφερόμενος στο Κόμμα Εργαζομένων του προέδρου Λούλα.
Ο αρχηγός του κράτους, που επέστρεψε στην εξουσία το 2023, χαίρει εκτίμησης από πολλούς για τα κοινωνικά προγράμματα που έβγαλαν από τη φτώχεια εκατομμύρια Βραζιλιάνους τα χρόνια του 2000, καθώς κι επειδή φρέναρε την καταστροφή του δάσους του Αμαζονίου.
Όμως πολλοί ψηφοφόροι εκφράζουν δυσαρέσκεια για το αυξανόμενο κόστος ζωής και την εγκληματικότητα.
Ο αντίπαλός του υπόσχεται σιδηρά πυγμή έναντι του εγκλήματος και πολιτικές λιτότητας, ενώ θέλει επίσης να απελευθερωθεί ο πατέρας του.
Ο γιος του πρώην προέδρου εκ του αποτελέσματος έμεινε ανεπηρέαστος από την έρευνα για διαφθορά και ξέπλυμα χρήματος που συνδέεται με τη χρηματοδότηση ταινίας που δόξαζε τον πατέρα του.
Ευρύτερα η δεξιά δεν έπαψε να θυμίζει πως ο Λούλα πέρασε (την περίοδο 2018-2019) πάνω από 18 μήνες στη φυλακή για διαφθορά, προτού η καταδίκη του ακυρωθεί εξαιτίας διαδικαστικών σφαλμάτων.
