Συνέντευξη στον Δημήτρη Τσουκαλά
Η συμπλήρωση 50 χρόνων λειτουργίας για τη Διαμαντής Μασούτης αποτελεί ένα ιστορικό ορόσημο. Ποιοι θα λέγατε πως είναι οι σταθμοί που καθόρισαν τη διαδρομή της εταιρείας από το πρώτο κατάστημα της οδού Κρυστάλλη έως τον σημερινό όμιλο;
Η συμπλήρωση 50 χρόνων είναι μια πολύ σημαντική επέτειος για εμάς και αποτελεί αφορμή να κοιτάξουμε πίσω με υπερηφάνεια και, κυρίως, μπροστά με ευθύνη. Οι επιχειρήσεις κρίνονται ασφαλώς από τη διάρκειά τους, αλλά ακόμη περισσότερο από την ικανότητά τους να εξελίσσονται, παραμένοντας πιστές στις αξίες τους.
Θα έλεγα ότι κάθε περίοδος της ιστορίας μας χαρακτηρίστηκε από μια επιλογή που μας βοήθησε να εξελιχθούμε, χωρίς να χάσουμε την ταυτότητά μας.
Η αρχή έγινε το 1976, όταν ο πατέρας μου, Διαμαντής Μασούτης, άνοιξε το πρώτο κατάστημα στην οδό Κρυστάλλη, στην πλατεία Αντιγονιδών, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Εκεί μπήκαν τα θεμέλια μιας φιλοσοφίας που παραμένει αναλλοίωτη μέχρι σήμερα: σεβασμός στον πελάτη, αξιοπιστία, στήριξη της ελληνικής παραγωγής και σχέσεις εμπιστοσύνης με τους ανθρώπους μας και τους συνεργάτες μας.
Στη συνέχεια ήρθε η ανάπτυξη στη Θεσσαλονίκη, με καταστήματα σε άλλες γειτονιές, ακολούθησε η επέκταση σε κοντινές πόλεις, μεγάλες και μικρές εξαγορές, μέχρι που φτάσαμε να γίνουμε η αλυσίδα σούπερ μάρκετ με το μεγαλύτερο δίκτυο καταστημάτων στη Βόρεια Ελλάδα. Σημαντικό ορόσημο αυτής της πορείας αποτέλεσε η δημιουργία του Grand Μασούτης, που σηματοδότησε μια νέα εποχή για την εταιρεία και την εμπειρία αγορών που προσφέραμε στους καταναλωτές.
Συνεχίστηκε η οργανωμένη ανάπτυξη του δικτύου, η δημιουργία νέων μορφών καταστημάτων, οι επενδύσεις στις υποδομές και στα logistics, η γεωγραφική επέκταση από τη Βόρεια Ελλάδα στην Αττική, στα νησιά Αιγαίου, Ιονίου και στην Κρήτη, ενισχύοντας συνεχώς την παρουσία μας. Κάθε νέο βήμα συνοδευόταν από επενδύσεις, που μας επέτρεπαν να υποστηρίζουμε την ανάπτυξη, ακολουθώντας πάντα την ίδια λογική: να αναπτυσσόμαστε με σχέδιο, συνέπεια και μακροπρόθεσμη προοπτική, χωρίς να κάνουμε εκπτώσεις στις αρχές μας.
Συμπληρώνοντας τα 50 χρόνια, ανοίγουμε ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία μας, που ισχυροποιεί την παρουσία μας στο ελληνικό λιανεμπόριο, διευρύνει τις δυνατότητές μας και αυξάνει την ευθύνη μας.
Αν λοιπόν έπρεπε να συνοψίσω την πορεία της Διαμαντής Μασούτης Α.Ε., θα έλεγα ότι ποτέ δεν επιδιώξαμε την ανάπτυξη ως αυτοσκοπό. Η ανάπτυξη ήρθε μέσα από την προσπάθεια σε κάθε στάδιο της διαδρομής να γινόμαστε καλύτεροι σε όσα προσφέρουμε. Αυτή πιστεύω ότι είναι η μεγαλύτερη παρακαταθήκη των πρώτων 50 χρόνων μας και το σταθερό θεμέλιο για το μέλλον.
Έχετε δηλώσει ότι «η δεύτερη γενιά δεν κληρονομεί απλώς μια επιχείρηση, αλλά ευθύνη, αξίες και προσδοκίες». Πώς βιώσατε προσωπικά αυτήν τη μετάβαση από τον ιδρυτή Διαμαντή Μασούτη στη δική σας ηγεσία;
Η μετάβαση από την πρώτη στη δεύτερη γενιά είναι μια διαδρομή που απαιτεί χρόνο, ωριμότητα και αίσθημα ευθύνης. Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη στιγμή που αισθάνεσαι ότι παίρνεις τη σκυτάλη. Η ευθύνη μεγαλώνει σταδιακά, μέσα από την καθημερινή δουλειά, τις αποφάσεις και τις εμπειρίες που αποκτάς.
Εγώ είχα το προνόμιο να μεγαλώσω μέσα στην επιχείρηση, να γνωρίσω από κοντά κάθε πτυχή της λειτουργίας της και να είμαι συνεχώς δίπλα στον πατέρα μου. Μάθαινα καθημερινά, με δίδαξε με το παράδειγμά του ότι οι επιχειρήσεις χτίζονται πάνω στις σχέσεις εμπιστοσύνης, στη συνέπεια, στην εργατικότητα και στο σεβασμό προς τον άνθρωπο. Αυτές είναι οι αξίες που καθόρισαν τη δική μου πορεία.
Όταν ανέλαβα τη διοίκηση, η σκέψη μου ήταν ξεκάθαρη: να διατηρήσω όσα έκαναν τη Διαμαντής Μασούτης Α.Ε. αυτό που είναι. Πίστευα ότι η μεγαλύτερη ευθύνη μου ήταν να διατηρήσω την ταυτότητα της εταιρείας και, ταυτόχρονα, να τη βοηθήσω να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις κάθε νέας εποχής. Για μένα η διαδοχή σημαίνει συνέχεια με εξέλιξη, χωρίς να χάνεις τον πυρήνα των αξιών σου. Είναι μια ευθύνη που ανανεώνεται καθημερινά. Και πιστεύω ότι αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για κάθε οικογενειακή επιχείρηση που θέλει να έχει συνέχεια στο χρόνο.
Φυσικά, στη διάρκεια αυτής της πορείας υπήρξαν δύσκολες αποφάσεις και μεγάλες προκλήσεις. Εκείνο που προσπάθησα να μη χάσω ποτέ, ήταν ο τρόπος με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις: με υπευθυνότητα, με μακροπρόθεσμη σκέψη και με σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους που μας εμπιστεύονται.
Γι’ αυτό και πιστεύω ότι η διαδοχή δεν αφορά απλώς τη μεταβίβαση μιας επιχείρησης από τη μία γενιά στην άλλη. Αφορά τη μεταφορά μιας κουλτούρας, ενός τρόπου σκέψης και μιας ευθύνης που οφείλεις καθημερινά να δικαιώνεις.
Η εξαγορά της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός αποτελεί τη μεγαλύτερη επιχειρηματική κίνηση στην ιστορία της εταιρείας. Τι ήταν αυτό που σας έπεισε ότι είχε έρθει η κατάλληλη στιγμή; Ποια ήταν τα βασικά στρατηγικά κριτήρια πίσω από αυτή την απόφαση;
Κάθε σημαντική επιχειρηματική απόφαση πρέπει να εντάσσεται σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η συγκεκριμένη απόφαση ωρίμασε σε μια περίοδο κατά την οποία το λιανεμπόριο τροφίμων μεταβάλλεται με ταχείς ρυθμούς και οι απαιτήσεις της αγοράς αυξάνονται συνεχώς. Οι επενδύσεις στην τεχνολογία, στα logistics, στις υποδομές και στη βιωσιμότητα αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία και δημιουργούν νέες προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του κλάδου.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, διαμορφώθηκε η πεποίθηση ότι είχε έρθει η κατάλληλη στιγμή για ένα σημαντικό αναπτυξιακό βήμα.
Η δημιουργία ενός ισχυρότερου ελληνικού ομίλου λιανεμπορίου μάς δίνει τη δυνατότητα να αξιοποιήσουμε συνέργειες, να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητά μας και να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο σε τομείς που δημιουργούν πραγματική αξία για τον καταναλωτή.
Η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός είναι μια εταιρεία με μακρά ιστορία και σημαντική παρουσία στην ελληνική αγορά. Διακρίναμε κοινές αξίες, κοινή επιχειρηματική φιλοσοφία και μια αντίληψη που δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στον άνθρωπο και στην εξυπηρέτηση του πελάτη.
Για εμάς, η επιτυχία αυτής της συμφωνίας συνδέεται με την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που δημιουργεί. Στόχος μας είναι να αξιοποιήσουμε αυτήν τη νέα δυναμική, ώστε να προσφέρουμε καλύτερες υπηρεσίες στους καταναλωτές, περισσότερες ευκαιρίες στους ανθρώπους μας, μεγαλύτερη στήριξη στους Έλληνες παραγωγούς και ακόμη μεγαλύτερη αξία στις τοπικές κοινωνίες όπου δραστηριοποιούμαστε.
Αντιμετωπίζουμε τη νέα εποχή με αισιοδοξία, αλλά και με πλήρη επίγνωση της ευθύνης που τη συνοδεύει.
Πώς θα περιγράφατε τη «νέα Μασούτης» που δημιουργείται μετά τη συνένωση των δύο εταιρειών;
Μια εταιρεία με ακόμη ισχυρότερη πανελλαδική παρουσία, μεγαλύτερες δυνατότητες και πιο διευρυμένο αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία, που παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στις ίδιες αξίες που τη συνόδευσαν από την πρώτη ημέρα της λειτουργίας της.
Η νέα πραγματικότητα μας δίνει τη δυνατότητα να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο στις υποδομές, στην τεχνολογία, στην εφοδιαστική αλυσίδα, στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στην ανάπτυξη των ανθρώπων μας. Παράλληλα, μας επιτρέπει να αξιοποιήσουμε συνέργειες που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά μας και θα δημιουργήσουν μεγαλύτερη αξία για τους καταναλωτές.
Παρά το νέο μέγεθος του οργανισμού, η φιλοσοφία μας δεν αλλάζει. Παραμένουμε μια ελληνική οικογενειακή επιχείρηση που πιστεύει στις σχέσεις εμπιστοσύνης, στη συνέπεια, στη στήριξη της ελληνικής παραγωγής και στη διαρκή παρουσία δίπλα στις τοπικές κοινωνίες όπου δραστηριοποιείται.
Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να διατηρήσουμε την ποιότητα, την αμεσότητα και την αξιοπιστία που αναγνωρίζουν οι καταναλωτές και γι’ αυτό εμπιστεύονται τα σούπερ μάρκετ Μασούτης εδώ και πέντε δεκαετίες. Πιστεύω ότι αυτή θα είναι και η πραγματική επιτυχία της νέας εποχής που ξεκινά.
Με περισσότερα από 1.400 σημεία εξυπηρέτησης και κύκλο εργασιών άνω των 2 δισ. ευρώ, αισθάνεστε ότι αλλάζει πλέον η θέση της εταιρείας στο χάρτη του ελληνικού λιανεμπορίου;
Αναμφίβολα πρόκειται για μια πολύ σημαντική εξέλιξη, που ενισχύει το ρόλο και την παρουσία μας στο ελληνικό λιανεμπόριο. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζουμε τη θέση αυτή ως έναν προορισμό, αλλά ως αφετηρία για ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια.
Το μέγεθος μιας επιχείρησης δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες, αλλά και μεγαλύτερες υποχρεώσεις. Οι καταναλωτές περιμένουν καλύτερες υπηρεσίες, οι εργαζόμενοι περισσότερες ευκαιρίες εξέλιξης, οι παραγωγοί και οι προμηθευτές ισχυρές και αξιόπιστες συνεργασίες. Η ευθύνη μας απέναντι σε όλους μεγαλώνει.
Παράλληλα, η νέα πραγματικότητα μας δίνει τη δυνατότητα να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο σε τομείς που θεωρούμε κρίσιμους για το μέλλον: στις υποδομές, στα logistics, στην τεχνολογία, στη βιωσιμότητα και, πάνω απ’ όλα, στους ανθρώπους μας. Πιστεύουμε ότι μέσα από αυτές τις επενδύσεις δημιουργείται πραγματική αξία για τον καταναλωτή και ενισχύεται η ανταγωνιστικότητα της εταιρείας.
Η θέση μιας εταιρείας στην αγορά αποτυπώνεται ασφαλώς και στους αριθμούς. Η θέση της, όμως, στην κοινωνία αποτυπώνεται στην εμπιστοσύνη που της δείχνουν οι άνθρωποι. Για εμάς, αυτή ήταν πάντοτε η σημαντικότερη επιδίωξη και παραμένει η μεγαλύτερη ευθύνη μας.
Πώς καταφέρνει μια οικογενειακή επιχείρηση να παραμένει πιστή στις αξίες της, ενώ ταυτόχρονα μετασχηματίζεται σε έναν οργανισμό εθνικής εμβέλειας;
Πιστεύω ότι το μέγεθος μιας επιχείρησης δεν καθορίζει το χαρακτήρα της. Είτε διοικείς ένα κατάστημα είτε έναν οργανισμό με χιλιάδες εργαζομένους, οι αρχές με τις οποίες λειτουργείς πρέπει να παραμένουν ίδιες. Αυτή είναι, πιστεύω, η μεγαλύτερη πρόκληση αλλά και η μεγαλύτερη ευθύνη για κάθε οικογενειακή επιχείρηση που αναπτύσσεται.
Από την πρώτη ημέρα λειτουργίας της εταιρείας υπήρξαν ορισμένες αξίες που δεν άλλαξαν ποτέ: ο σεβασμός προς τον πελάτη, η συνέπεια απέναντι στους συνεργάτες μας, η εμπιστοσύνη στους ανθρώπους μας και η στήριξη της ελληνικής παραγωγής. Αυτές οι αξίες μάς ακολουθούν σε κάθε στάδιο της εξέλιξής μας και αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία λαμβάνουμε κάθε σημαντική απόφαση.
Η ανάπτυξη μιας επιχείρησης δεν σημαίνει ότι αλλάζει η ταυτότητά της. Σημαίνει ότι χρειάζεται να οργανώνεται καλύτερα, να επενδύει περισσότερο, να αξιοποιεί την τεχνολογία και να προσαρμόζεται στις νέες συνθήκες, διατηρώντας όμως σταθερή την επιχειρηματική της φιλοσοφία.
Στη Διαμαντής Μασούτης Α.Ε. πιστεύουμε ότι η οικογενειακή επιχειρηματικότητα δεν αφορά μόνο τη μετοχική σύνθεση μιας εταιρείας. Αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεις τους ανθρώπους, τις σχέσεις που χτίζεις με τους πελάτες, τους εργαζομένους και τους συνεργάτες σου, καθώς και την αίσθηση ευθύνης απέναντι στην κοινωνία.
Αυτός είναι ο λόγος που, ακόμη και σήμερα, επιδιώκουμε να διατηρούμε μια άμεση σχέση με την καθημερινότητα της επιχείρησης και με τους ανθρώπους της. Πιστεύω ότι αυτή η κουλτούρα είναι ένας από τους βασικούς λόγους που η εταιρεία κατάφερε να αναπτυχθεί, χωρίς να χάσει την ταυτότητά της.
Ποιο είναι το μεγαλύτερο στοίχημα στη διοίκηση ενός οργανισμού 16.000 εργαζομένων; Ειδικά όταν πρόκειται για τη Μασούτης, που αναγνωρίζεται διαχρονικά για τις σχέσεις της με τους εργαζομένους της. Πώς διατηρείται η ανθρώπινη διάσταση σε έναν οργανισμό που αναπτύσσεται τόσο γρήγορα;
Όσο ένας οργανισμός μεγαλώνει, τόσο μεγαλύτερη προσπάθεια απαιτείται για να διατηρήσει την αμεσότητα, την εμπιστοσύνη και την ανθρώπινη επαφή. Αυτά δεν εξασφαλίζονται από το μέγεθος μιας εταιρείας ούτε από τις διαδικασίες της. Καλλιεργούνται καθημερινά μέσα από τη συμπεριφορά, την επικοινωνία και το σεβασμό που δείχνεις στους ανθρώπους σου.
Η δύναμή μας είναι οι άνθρωποί μας, αυτοί που καθημερινά δημιουργούν και συμβάλλουν για την επιτυχία της εταιρείας.
Γι’ αυτό επενδύουμε συστηματικά στην εκπαίδευση, στην εξέλιξη, στην ασφάλεια, στις ίσες ευκαιρίες και στη δημιουργία ενός εργασιακού περιβάλλοντος στο οποίο οι άνθρωποι αισθάνονται ότι ακούγονται, εξελίσσονται και αναγνωρίζεται η προσπάθειά τους.
Η ανάπτυξη του οργανισμού μας δεν αλλάζει αυτή την προσέγγιση. Αντίθετα, μας υποχρεώνει να γινόμαστε ακόμη καλύτεροι. Γιατί όσο μεγαλύτερη γίνεται μια εταιρεία, τόσο μεγαλύτερη είναι η ευθύνη της απέναντι στους ανθρώπους που τη στηρίζουν.
Πιστεύω ότι αυτός είναι ο λόγος που πολλοί εργαζόμενοί μας παραμένουν κοντά μας για πολλά χρόνια. Οι σχέσεις εμπιστοσύνης δεν δημιουργούνται από μια πολιτική ανθρώπινου δυναμικού. Δημιουργούνται μέσα από τη συνέπεια και την καθημερινή πράξη.
Ο πληθωρισμός, η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα και η διαρκής αναζήτηση προσφορών έχουν αλλάξει τις ισορροπίες στην αγορά. Πώς εκτιμάτε ότι θα εξελιχθεί το περιβάλλον τα επόμενα χρόνια;
Τα τελευταία χρόνια ο καταναλωτής έχει βρεθεί αντιμέτωπος με διαδοχικές προκλήσεις που έχουν επηρεάσει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι απολύτως φυσιολογικό να έχει γίνει πιο προσεκτικός στις αγορές του, να συγκρίνει περισσότερο και να αναζητά τη μεγαλύτερη δυνατή αξία για τα χρήματά του.
Πιστεύω ότι αυτή η συμπεριφορά δεν αποτελεί μια προσωρινή αντίδραση. Οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να είναι ιδιαίτερα απαιτητικοί και να αξιολογούν συνολικά την εμπειρία που τους προσφέρει μια επιχείρηση: τις τιμές, την ποιότητα, την εξυπηρέτηση, την ποικιλία και τη συνέπεια.
Αυτό σημαίνει ότι ο ανταγωνισμός θα γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικός. Οι επιχειρήσεις θα χρειάζεται να επενδύουν διαρκώς στις υποδομές, στην τεχνολογία, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στους ανθρώπους τους, ώστε να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά και να δημιουργούν πραγματική αξία για τον καταναλωτή.
Εμείς συνεχίζουμε να επενδύουμε με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, γιατί πιστεύουμε ότι η πραγματική ανταγωνιστικότητα διαμορφώνεται μέσα από σταθερές επενδύσεις, υπεύθυνη λειτουργία και συνεχή προσπάθεια να ανταποκρινόμαστε στις ανάγκες του καταναλωτή.
Θα συνεχιστούν οι τάσεις συγκέντρωσης και ποια στρατηγική θα ακολουθήσει η Μασούτης; Υπάρχουν σκέψεις για νέες εξαγορές ή θεωρείτε ότι η επόμενη περίοδος θα επικεντρωθεί κυρίως στην οργανική ανάπτυξη;
Οι τάσεις συγκέντρωσης εκτιμώ ότι θα συνεχιστούν, καθώς το επιχειρηματικό περιβάλλον γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικό. Οι επενδύσεις που απαιτούνται σήμερα στην τεχνολογία, στα logistics, στις υποδομές, στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στον ψηφιακό μετασχηματισμό ευνοούν τη δημιουργία ισχυρότερων επιχειρηματικών σχημάτων με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Για εμάς, όμως, η άμεση προτεραιότητα είναι ξεκάθαρη. Εστιάζουμε στην ομαλή ενσωμάτωση της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός, στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων που δημιουργούνται από τη συνένωση των δύο εταιρειών και στη δημιουργία ενός ισχυρότερου ελληνικού ομίλου λιανεμπορίου.
Παράλληλα, συνεχίζουμε να υλοποιούμε το επενδυτικό μας πρόγραμμα, να αναπτύσσουμε το δίκτυό μας, να επενδύουμε στις υποδομές, στην τεχνολογία και στους ανθρώπους μας. Η ανάπτυξη είναι μια συνεχής διαδικασία που απαιτεί συνέπεια, σχέδιο και μακροπρόθεσμη προσήλωση στους στόχους που έχει θέσει μια επιχείρηση.
Κάθε επιχειρηματική απόφαση αξιολογείται με βάση τις συνθήκες που επικρατούν τη δεδομένη χρονική στιγμή και τον στρατηγικό σχεδιασμό της εταιρείας. Σήμερα, το ενδιαφέρον και οι δυνάμεις μας είναι στραμμένα στην επόμενη ημέρα της Διαμαντής Μασούτης Α.Ε., και στις σημαντικές προοπτικές που ανοίγονται μπροστά μας.
Το αναπτυξιακό σας πλάνο περιλαμβάνει επενδύσεις σε logistics, real estate, νέα καταστήματα και ψηφιακές υποδομές. Ποιες είναι οι προτεραιότητες;
Συνεχίζουμε να ενισχύουμε τις υποδομές και τα κέντρα logistics, να επενδύουμε στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην αναβάθμιση και ανάπτυξη του δικτύου των καταστημάτων μας, καθώς και σε έργα που βελτιώνουν την ενεργειακή αποδοτικότητα και μειώνουν το περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουμε και στις επενδύσεις που αφορούν τους ανθρώπους μας. Η εκπαίδευση, η ανάπτυξη δεξιοτήτων και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις του σύγχρονου λιανεμπορίου.
Κάθε επένδυση που πραγματοποιούμε υπηρετεί έναν κοινό στόχο: να προσφέρουμε καλύτερη εμπειρία αγορών στους καταναλωτές, να λειτουργούμε πιο αποτελεσματικά και να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για βιώσιμη ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια.
Ως πρόεδρος του ΕΒΕΘ και της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος έχετε μια ευρύτερη εικόνα της οικονομίας. Ποιες θεωρείτε τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική επιχειρηματικότητα;
Η ελληνική επιχειρηματικότητα έχει αποδείξει τα τελευταία χρόνια ότι διαθέτει ανθεκτικότητα και ικανότητα προσαρμογής. Κλήθηκε να διαχειριστεί διαδοχικές κρίσεις, να λειτουργήσει μέσα σε ένα ιδιαίτερα ασταθές διεθνές περιβάλλον και, παρά τις δυσκολίες, να συνεχίσει να επενδύει, να δημιουργεί θέσεις εργασίας και να στηρίζει την οικονομία.
Σήμερα, οι μεγαλύτερες προκλήσεις συνδέονται με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Το αυξημένο λειτουργικό κόστος, οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι ταχύτατες τεχνολογικές αλλαγές και η ανάγκη για συνεχή προσαρμογή δημιουργούν ένα περιβάλλον που απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και διαρκείς επενδύσεις.
Παράλληλα, η χώρα χρειάζεται να συνεχίσει να επενδύει στην καινοτομία, στις σύγχρονες υποδομές, στην ψηφιακή μετάβαση και, κυρίως, στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Η ενίσχυση των δεξιοτήτων, η σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και η αξιοποίηση της νέας γενιάς αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Πιστεύω επίσης ότι η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων, πολιτείας, πανεπιστημίων και παραγωγικών φορέων είναι σήμερα πιο αναγκαία από ποτέ. Οι μεγάλες προκλήσεις δεν αντιμετωπίζονται μεμονωμένα. Απαιτούν κοινή προσπάθεια, σταθερό προσανατολισμό και ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τις επενδύσεις, την εξωστρέφεια και την επιχειρηματικότητα.
Είμαι αισιόδοξος για τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας. Η αισιοδοξία αυτή, όμως, βασίζεται στην πεποίθηση ότι θα συνεχίσουμε να επενδύουμε με συνέπεια, να στηρίζουμε την παραγωγή και να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη με διάρκεια και ουσιαστικό αποτύπωμα στην κοινωνία.
Πρόσφατα αναγορευτήκατε επίτιμος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους νέους ανθρώπους που ξεκινούν σήμερα την επαγγελματική τους πορεία;
Η αναγόρευσή μου σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας ήταν μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή, γιατί προήλθε από ένα χώρο που υπηρετεί τη γνώση και την εξέλιξη των νέων ανθρώπων.
Αν έπρεπε να τους δώσω μία μόνο συμβουλή, θα ήταν να μην αναζητούν τις γρήγορες επιτυχίες. Να επενδύσουν στη γνώση, να εργάζονται με συνέπεια, να έχουν υπομονή και να βλέπουν κάθε εμπειρία ως μια ευκαιρία να εξελιχθούν.
Η επαγγελματική πορεία δεν είναι ένας αγώνας ταχύτητας. Είναι μια διαδρομή που απαιτεί επιμονή, προσαρμοστικότητα και διάθεση για συνεχή μάθηση. Οι συνθήκες αλλάζουν διαρκώς και όσοι συνεχίζουν να μαθαίνουν είναι εκείνοι που μπορούν να εξελίσσονται.
Η γνώση, η ικανότητα και η φιλοδοξία έχουν πραγματική αξία όταν συνοδεύονται από ήθος, συνεργασία και σεβασμό προς τους ανθρώπους.
Πιστεύω ότι η νέα γενιά διαθέτει εξαιρετικές δυνατότητες. Αυτό που χρειάζεται είναι να πιστέψει στις δυνάμεις της, να μη φοβάται την προσπάθεια και να αντιλαμβάνεται ότι κάθε ουσιαστική επιτυχία χτίζεται βήμα-βήμα.
Στη σχετική εκδήλωση αναφέρατε πως η ανάπτυξη είναι κοινωνική σχέση. Πώς μεταφράζεται αυτό στην πράξη για μια επιχείρηση του μεγέθους της Μασούτης;
Μια επιχείρηση αναπτύσσεται μαζί με τους ανθρώπους της, τους πελάτες της, τους προμηθευτές της και τις τοπικές κοινωνίες στις οποίες δραστηριοποιείται. Αυτό εννοώ όταν λέω ότι η ανάπτυξη είναι κοινωνική σχέση.
Για μια εταιρεία όπως η Μασούτης, αυτό μεταφράζεται σε καθημερινές επιλογές. Σημαίνει να επενδύεις στους εργαζομένους σου, να στηρίζεις την ελληνική παραγωγή, να διατηρείς σχέσεις εμπιστοσύνης με τους συνεργάτες σου και να ανταποκρίνεσαι με συνέπεια στις ανάγκες των καταναλωτών. Σημαίνει επίσης να έχεις ενεργή παρουσία στις τοπικές κοινωνίες και να επιστρέφεις σε αυτές μέρος της αξίας που δημιουργείς.
Η επιχειρηματική επιτυχία αποκτά πραγματικό νόημα όταν δημιουργεί θετικό αποτύπωμα πέρα από τα όρια της ίδιας της επιχείρησης. Όταν συμβάλλει στην απασχόληση, στηρίζει την παραγωγή, ενισχύει την κοινωνική συνοχή και δημιουργεί προοπτικές για το μέλλον.
Η ανάπτυξη μετριέται ασφαλώς και με οικονομικά αποτελέσματα, αλλά επιβεβαιώνεται καθημερινά μέσα από τις σχέσεις εμπιστοσύνης που χτίζουμε με τους ανθρώπους μας, τους πελάτες, τους συνεργάτες και την κοινωνία.
Ποια απόφαση της καριέρας σας θεωρείτε σήμερα την πιο δύσκολη;
Οι πιο δύσκολες αποφάσεις είναι πάντα εκείνες που επηρεάζουν ανθρώπους. Εκείνες που πρέπει να ληφθούν σε περιόδους αβεβαιότητας, όταν καλείσαι να προστατεύσεις την επιχείρηση, τους εργαζομένους της, τους συνεργάτες της και την εμπιστοσύνη που έχουν δείξει στην εταιρεία όλα αυτά τα χρόνια.
Σε αυτές τις στιγμές δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Υπάρχει μόνο η ευθύνη να σταθμίσεις όλα τα δεδομένα με ψυχραιμία, να αναλάβεις το βάρος της απόφασης και να προχωρήσεις.
Η διοίκηση μιας επιχείρησης απαιτεί πολλές φορές να ενεργείς χωρίς να έχεις την πολυτέλεια της βεβαιότητας. Εκεί δοκιμάζονται η κρίση, η υπευθυνότητα και οι αξίες με τις οποίες έχεις μάθει να λειτουργείς.
Αν τα πρώτα 50 χρόνια της Μασούτης ήταν η ιστορία της δημιουργίας μιας πανελλαδικής εμβέλειας αλυσίδας της πρώτης τριάδας της αγοράς, ποια θα θέλατε να είναι η κεντρική αφήγηση των επόμενων 50 χρόνων;
Θα ήθελα τα επόμενα 50 χρόνια να είναι η ιστορία μιας εταιρείας που θα συνεχίσει να εξελίσσεται, να πρωτοπορεί και να δημιουργεί αξία για την κοινωνία, χωρίς να χάσει ποτέ τον ανθρώπινο χαρακτήρα της, καθώς και την οικογενειακή και ελληνική της ταυτότητα. Μιας εταιρείας που θα παραμένει κοντά στους ανθρώπους της, στους πελάτες της, στους συνεργάτες της και στις τοπικές κοινωνίες, ανταποκρινόμενη κάθε φορά στις ανάγκες της εποχής.
