Μεταξύ άλλων, υπογραμμίζει πως το μπάσκετ μπορεί και πρέπει να γίνει μοχλός θετικής αλλαγής στον κόσμο.
Συνέντευξη στον Δημήτρη Τσουκαλά
Η FIBA καλείται να διαχειριστεί ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο παγκόσμιο τοπίο στο μπάσκετ. Ποιες είναι οι βασικές στρατηγικές σας προτεραιότητες για τον οργανισμό τα επόμενα πέντε χρόνια;
Λειτουργούμε με βάση οκταετή στρατηγική, που εγκρίθηκε το 2019 και επικαιροποιήθηκε το 2023 από το ανώτατο όργανο της FIBA, τη γενική συνέλευση των διακοσίων δώδεκα ομοσπονδιών - μελών μας. Παρότι η FIBA είναι πλέον ένας όμιλος δέκα οχτώ εταιρειών σε πέντε ηπείρους, η μητρική εταιρεία είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός. Επομένως, η πυραμίδα της στρατηγικής έχει στην κορυφή το όραμα να γίνουμε το κορυφαίο άθλημα στον κόσμο σε επίπεδο συμμετοχής. Αξιόπιστα στατιστικά δείχνουν ότι πάνω από 610 εκατομμύρια άνθρωποι ηλικίας 6 έως 54 ετών παίζουν μπάσκετ τουλάχιστον δύο φορές το μήνα. Είμαστε ήδη το νούμερο ένα σπορ στην Κίνα και το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2023 στη Νοτιοανατολική Ασία (Φιλιππίνες -Ιαπωνία - Ινδονησία) έδωσε σημαντική ώθηση στο όραμα αυτό.
Μάλιστα, τον περασμένο Ιανουάριο, ανοίξαμε νέο γραφείο στην Τζακάρτα, για να καλύψουμε καλύτερα μια αγορά 280 εκατομμυρίων κατοίκων. Η επιχειρησιακή πλευρά της στρατηγικής στηρίζεται σε τρεις κύριους στόχους: α) ενίσχυση των ομοσπονδιών μας, ώστε να εκτελούν το έργο σε εθνικό επίπεδο, β) αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στο μπάσκετ τόσο ποσοτικά, όσο και ποιοτικά και γ) διαμόρφωση βιώσιμης δομής των διεθνών διασυλλογικών διοργανώσεων. Το οικοσύστημα της FIBA περιλαμβάνει ένα ευρύ δίκτυο συλλογικών διοργανώσεων, που αναπτύσσεται γοργά. Αυτή η ανάπτυξη, όμως, δε γίνεται πάντα με βιώσιμο τρόπο για τους επενδυτές, όπως, δυστυχώς, βλέπουμε συχνά στην Ευρώπη. Από τη βάση της στρατηγικής πυραμίδας μας θα ξεχώριζα την αριστεία που επιδιώκουμε στη διοργάνωση των μεγάλων events των εθνικών ομάδων, με έμφαση στις υπηρεσίες για τους παίκτες μας και τους φιλάθλους μας.
Το αγωνιστικό καλεντάρι του μπάσκετ γίνεται όλο και πιο φορτωμένο. Σε ποιες κινήσεις προχωρά η FIBA, προκειμένου να διαχειριστεί την καταπόνηση των παικτών και να διασφαλίσει την ευημερία των αθλητών;
Το καλεντάρι είναι το αθλητικό real estate, όπως λέμε συχνά, το οποίο ξεκινά με δύο περιορισμούς: υπάρχουν μόνο 365 μέρες τον χρόνο και οι αθλητές πρέπει να ξεκουράζονται και να προπονούνται σωστά μεταξύ των αγώνων. Η σωστή κατανομή των ημερομηνιών είναι προφανώς κομμάτι της δικής μας αποστολής, όχι μόνο γιατί ο οργανισμός κατέχει το ρόλο του θεματοφύλακα του αθλήματος, αλλά και επειδή είναι ο πλέον αντιπροσωπευτικός σε παγκόσμια κλίμακα. Η μαγική λέξη εδώ είναι «συναίνεση». Δεν είναι, όμως, εύκολα επιτεύξιμη σε κανένα άθλημα, πόσο μάλλον στο δικό μας, που έχει ισχυρές επαγγελματικές λίγκες ανδρών και γυναικών τόσο στο βόρειο, όσο και στο νότιο ημισφαίριο. Η φωνή των αθλητών είναι ολοένα και πιο ισχυρή εντός της FIBA: η επιτροπή αθλητών μας κοιτάζει όλες τις προτάσεις και εκπροσωπείται από δύο μέλη της στο διοικητικό συμβούλιο, τον Ντιρκ Νοβίτσκι και τη Σόνια Πέτροβιτς - Βάσιτς. Ταυτόχρονα, αντιπρόεδρος της FIBA είναι ο Χόρχε Γκαρμπαχόσα και μέλη του διοικητικού συμβουλίου, επίσης, ο Γιάο Μινγκ και ο Αντρέι Κιριλενκο. Όπως γίνεται προφανές από αυτή τη σύνθεση, τα συμφέροντα των αθλητών είναι πρωταρχικός γνώμονας σε κάθε απόφασή μας. Αισθάνομαι υπερήφανος, επειδή το καλεντάρι και φέτος εγκρίθηκε ομόφωνα και μας δίνει στέρεες βάσεις ανάπτυξης έως το 2031.
Υπάρχουν, επίσης, κάποια προβλήματα αναφορικά με την ισορροπία ανάμεσα στις διοργανώσεις συλλόγων και εθνικών ομάδων. Πώς εκτιμάτε πως θα εξελιχθεί αυτή η κατάσταση μέσα στα επόμενα χρόνια;
Οι ημερομηνίες διεξαγωγής των διοργανώσεων των εθνικών ομάδων είναι κεντρικής σημασίας, επειδή επιτρέπουν στο άθλημα να φτάσει σε ακροατήρια πέραν των παραδοσιακών φιλάθλων - οπαδών. Επίσης, επειδή τα έσοδα από τις διοργανώσεις αυτές επανεπενδύονται υπέρ της ανάπτυξης του αθλήματος παγκοσμίως, με βάση τη στρατηγική που προανέφερα. Χωρίς τα προκριματικά, που απλώνονται σε περίπου εκατό χώρες, όσο δυνατοί και να είμαστε στις παραδοσιακές μας αγορές, θα μείνουμε στάσιμοι και μακριά από τους στόχους μας. Πέραν του ΝΒΑ, το οποίο έχει το ίδιο καλεντάρι εδώ και εξήντα χρόνια, το καλεντάρι στην οικογένεια της FIBA είναι εξαιρετικά ομοιογενές. Από την Αργεντινή έως την Αυστραλία και από τη δυνατή λίγκα της Ιαπωνίας έως εκείνη του Μεξικού, το καλεντάρι μας τηρείται και θεωρείται πολύ ισορροπημένο. Φυσικά, δεν παραγνωρίζω ότι, κυρίως στην Ευρώπη, η συζήτηση γύρω από τα προκριματικά του χειμώνα έχει λάβει συχνά μεγάλες διαστάσεις, λόγω της περιστασιακής συνύπαρξης με αγώνες της Ευρωλίγκας, αλλά καταφέραμε να βρούμε λύσεις τις προηγούμενες δύο σεζόν και συζητάμε ήδη για τις επόμενες.
Αποτελείτε τον επικεφαλής της FIBA από το 2018 και μάλιστα σε δύσκολες περιόδους, συμπεριλαμβανομένης και της κρίσης της πανδημίας. Ποιο ήταν μέχρι στιγμής το μεγαλύτερο μάθημα ηγεσίας για εσάς;
Να επιδιώκω συστηματικά το πολύπλευρο feedback. Πιο απλά, να μην εγκλωβίζομαι στη «φούσκα» που δημιουργείται σχεδόν αυτόματα γύρω από έναν CEO. Στην πρόσφατη γενική συνέλευση είδα από κοντά εκπροσώπους εκατόν εξήντα επτά χωρών. Τόσο εγώ, όσο και το προσωπικό μας, μιλάμε μαζί τους, για να καταλάβουμε πώς μπορούμε να τους βοηθήσουμε να φέρουν πιο πολλά παιδιά στο μπάσκετ. Συνάδελφοι από άλλους τομείς με ρωτούν συχνά, «παίζουν τόσες πολλές χώρες μπάσκετ;». Και υπάρχει άλλη μια παράμετρος. Πλέον, έχουμε ένα δεύτερο ολυμπιακό αγώνισμα, το 3x3, που σπάει ρεκόρ ως το κορυφαίο urban sport σε απήχηση. Αυτό δίνει τη δυνατότητα σε χώρες που δεν τις περιμένει κανείς να φτάσουν σε ολυμπιακό μετάλλιο. Εάν σας πω ότι πρόπερσι το πρωτάθλημα Ασίας - Ωκεανίας το κέρδισε η Μογγολία, επικρατώντας της Αυστραλίας στον τελικό, ίσως να μην με πιστέψετε, αλλά αυτή είναι μόλις μία από τις πολλές επιτυχίες μικρότερων χωρών στο 3x3. Φυσικά, θα δώσουμε έμφαση στις παραδοσιακές χώρες μας, στις μεγάλες αγορές, αλλά φαινόμενα, όπως η πανδημία COVID-19, έδειξαν ότι μόνο τα αθλήματα με παγκόσμιο αποτύπωμα βγήκαν δυνατότερα από τη δύσκολη συγκυρία. Για να μιλήσω και με πιο απτά στοιχεία, με εξαίρεση το 2020, η FIBA έχει κάνει πέντε συνεχόμενες οικονομικές χρήσεις με θετικό πρόσημο και οδεύει στην πρώτη ιστορικά τετραετία της με συνολικό κύκλο εργασιών άνω του μισού δισεκατομμυρίου ευρώ, κυρίως χάρη στην ικανότητα να εκτελεί το έργο της και στις πέντε ηπείρους.
Η βιωσιμότητα και η εταιρική κοινωνική ευθύνη αποκτούν ολοένα και πιο κεντρικό ρόλο στη διακυβέρνηση του αθλητισμού. Πώς ενσωματώνει η FIBA αυτές τις αξίες στη λειτουργία και τις διοργανώσεις της;
Προσεγγίζουμε τη βιωσιμότητα μέσα από το εταιρικό πρίσμα, όπως όλοι οι οργανισμοί, αλλά και μέσα από το πρίσμα των μεγάλων διοργανώσεων. Για παράδειγμα, μετά το Ευρωμπάσκετ 2017 όλο το branding εσωτερικά και εξωτερικά του γηπέδου στη Φινλανδία, χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα, μεταποιήθηκε σε προϊόντα merchandising, με μεγάλη επιτυχία στις πωλήσεις. Η μασκότ του Παγκοσμίου Κυπέλλου είχε στην πλάτη καλάθι - κάδο απορριμμάτων και έγινε το κέντρο σχετικής καμπάνιας για παιδιά στην Ιαπωνία, την Ινδονησία και τις Φιλιππίνες. Σχετικά με τον τομέα του CSR, αυτό που παρατηρήσαμε είναι ότι στον αθλητισμό, συχνά, συγχέεται με τις δράσεις ανάπτυξης του αθλήματος. Δεν είναι CSR να προπονήσουμε είκοσι παιδιά σε ένα γήπεδο για μία ώρα μπροστά από ένα πανό με οικολογικό μήνυμα ή ένα μήνυμα κατά της βίας. Γι’ αυτό και δημιουργήσαμε, στο πλαίσιο του FIBA Foundation, που είναι το κέντρο των CSR δράσεών μας, προγράμματα υπό τη σκέπη του Basketball For Good - το μπάσκετ σε συνδυασμό με κοινωνική δράση. Μια τέτοια δράση είναι, για παράδειγμα, να εγκαταστήσουμε φώτα σε ανοιχτό γήπεδο περιοχής με μεγάλη εγκληματικότητα και να διοργανώνουμε βραδινούς αγώνες, που προσελκύουν τη νεολαία στο γήπεδο, μακριά από στέκια παραβατικότητας. Αυτό απεδείχθη ότι έριξε κατακόρυφα τις παράνομες συμπεριφορές σε περιοχές της Ωκεανίας που εφαρμόστηκε. Έχουμε πάνω από τετρακόσιες αιτήσεις ετησίως για microfunding τέτοιων projects, συνήθως με τετραψήφια οικονομική στήριξη από εμάς ή συνεργάτες μας και αποστολή δικού μας αθλητικού υλικού. Εταιρείες που δραστηριοποιούνται εκτός της χώρας προέλευσής τους μας προσεγγίζουν συχνά, επειδή έχουν πλέον έναν αξιόπιστο partner με εκπροσώπηση σε διακόσιες δώδεκα χώρες ανά τον κόσμο, που μπορεί να απορροφήσει και να επανεπενδύσει άμεσα τα σχετικά CSR κονδύλιά τους με απτά αποτελέσματα.
Το γυναικείο μπάσκετ αποκτά δυναμική και momentum σε παγκόσμιο επίπεδο. Ποια είναι τα σχέδια της FIBA όσον αφορά στην περαιτέρω προώθηση και επένδυση σε αυτό;
Προσπαθώ να αποφεύγω τη λέξη momentum, επειδή, όπως επαναλαμβάνω σε κάθε γενική συνέλευση από το 2019, η επιτυχία μας στην ανάπτυξη του μπάσκετ γυναικών είναι άμεσα συνδεδεμένη με τους πιο κεντρικούς στόχους μας. Δε θα γίνουμε το δημοφιλέστερο άθλημα σε ολοένα και περισσότερες χώρες μόνο μέσα από το μπάσκετ ανδρών, όσο δυνατό και να είναι το Παγκόσμιο Κύπελλο, όσο αναγνωρίσιμο και εάν είναι το ΝΒΑ και οι άλλες λίγκες. Το μπάσκετ γυναικών περνάει με γοργά και σταθερά βήματα στην πλευρά της mainstream entertainment κι αυτό ξεπερνάει το οποιοδήποτε momentum. Εδώ, να σημειώσω ότι η στρατηγική μας δεν είναι Women’s Basketball, αλλά Women in Basketball. Έχουμε ήδη 25% περισσότερες γυναίκες στη διεθνή διαιτησία, αλλά και ποιοτικά είδαμε αγώνες ανδρών στο Παγκόσμιο Κύπελλο και τους Ολυμπιακούς να τους διαιτητεύουν επιτυχημένα γυναίκες. Σύντομα, θα δούμε και γυναίκες head coach σε ανδρικές ομάδες, είμαι σίγουρος, όπως βλέπουμε και γυναίκες προέδρους, για παράδειγμα στην ισπανική ομοσπονδία. Μεγάλο στοίχημα για εμάς είναι το Παγκόσμιο Κύπελλο Γυναικών, του χρόνου, στο Βερολίνο, στο οποίο θα προκριθεί απευθείας η ομάδα που θα κερδίσει το Ευρωμπάσκετ Γυναικών στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Η Ευρωλίγκα Γυναικών, ένα δικό μας προϊόν, ήδη έχει σπάσει ρεκόρ θεαματικότητας, ενώ το WNBA μόλις υπέγραψε τη μεγαλύτερη σύμβαση τηλεοπτικών δικαιωμάτων για οποιαδήποτε αθλητική λίγκα γυναικών στον πλανήτη.
Με την τεχνολογία να μετασχηματίζει την εμπειρία των φιλάθλων, ποιες καινοτομίες εξετάζει η FIBA, για να φέρει το άθλημα πιο κοντά στη νέα γενιά φιλάθλων;
Νομίζω ότι η πλέον προφανής εξέλιξη τα τελευταία χρόνια ήταν η εισαγωγή του glass floor. Μας πήρε περίπου δύο χρόνια να βεβαιωθούμε, μετά από αλλεπάλληλα τεστ σε εργαστήρια εγκεκριμένα από τη FIBA, ότι το γυαλί καλύπτει τις προδιαγραφές μας για την ασφάλεια των παικτών τόσο στην απορρόφηση κραδασμών, όσο και σε ολισθηρότητα. Στη συνέχεια, έπρεπε να αλλάξουν οι επίσημοι κανονισμοί παιδιάς και έτσι, σχεδόν εκατόν τριάντα χρόνια από τη δημιουργία του μπάσκετ, πέραν του ξύλου και της συνθετικής επιφάνειας (για τοπικές διοργανώσεις), επιτρέπονται πλέον αγώνες και σε γυάλινη επιφάνεια, εγκεκριμένη από τη FIBA. Το τρίτο βήμα ήταν να παίξουμε σε glass floor αγώνες ανώτερου επιπέδου και το κάναμε στο Παγκόσμιο Νεανίδων της Μαδρίτης, το 2023. Το μπάσκετ γυναικών άλλαξε τη μοίρα του αθλήματος απ’ αυτή την άποψη, καθώς η αγωνιστική επιφάνεια είναι πλέον και οθόνη ψυχαγωγίας στην παρουσίαση των ομάδων, στο τάιμ άουτ, στο ημίχρονο ή στις απονομές.
Μια δεύτερη καινοτομία ήταν η ανάπτυξη της eFIBA, των αγώνων δηλαδή εθνικών ομάδων στο ΝΒΑ2Κ, η οποία επιταχύνθηκε με την άφιξη της πανδημίας. Πάνω από εκατό χώρες έχουν ήδη συμμετάσχει, ενώ η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή ετοιμάζει το 2027 τα πρώτα Olympic Esports Games. Οι τελικοί του eFIBA γίνονται με όλους τους παίκτες στον ίδιο χώρο και είναι εντυπωσιακή η ενέργεια, αλλά και η τακτική που απαιτείται. Κάθε ομάδα έχει πέντε συμμετέχοντες που ελέγχουν αντίστοιχα πέντε παίκτες, οπότε έχουν τα δικά τους «συστήματα», όπως και οι κανονικές ομάδες μπάσκετ. Αυτό το προϊόν μάς έχει δώσει πρόσβαση σε νέα ακροατήρια. Το project πήγε τόσο καλά, που το παιχνίδι ΝΒΑ2Κ 2025 εισήγαγε και FIBA mode, ώστε να παίξει κάποιος με την ομάδα του. Η Ελληνική Ομοσπονδία στάθηκε δίπλα μας, ανάμεσα στις πρωτοπόρες ομοσπονδίες, οπότε προτρέπω τους αναγνώστες σας να παίξουν έναν αγώνα με τα χρώματα της Εθνικής Ελλάδας!
Η FIBA, σε συνεργασία με την Direction, παρουσίασε το 2023 την Εγκυκλοπαίδεια των Ευρωπαϊκών Διασυλλογικών Διοργανώσεων 1957 - 2021 και πρόσφατα την Εγκυκλοπαίδεια των Γυναικείων Ευρωπαϊκών Διασυλλογικών Διοργανώσεων. Πώς αποφασίσατε να προχωρήσετε σε αυτά τα μοναδικά έργα;
Η FIBA έχει επωμισθεί την ευθύνη της προστασίας και προώθησης της ιστορίας του αθλήματος. Πάντοτε, εντυπωσιάζομαι αναλογιζόμενος την αρτιότητα του αρχείου που τήρησε ο πρώτος γενικός γραμματέας της FIBA, William Jones, με μόλις μια υπάλληλο στο γραφείο. Κομμάτι του αρχείου απεικονίζει βέβαια και την αθλητική κληρονομιά μας, όχι μόνο τη θεσμική και πρέπει να αξιοποιείται, για να εμπνέει τις επόμενες γενιές.
Η FIBA διοργανώνει αγώνες συλλόγων και εθνικών ομάδων για πάνω από ενενήντα χρόνια. Δε σας κρύβω ότι η προτροπή για τη συστηματική παρουσίαση του αρχείου των ευρωπαϊκών διοργανώσεων ήρθε από τους κ.κ. Καρύδα και Παπαλιό.
Ο πρώτος είχε ένα εξαιρετικό αρχείο, βασισμένο σε δικές του προσπάθειες δεκαετιών και αναζητούσε από εμάς στοιχεία που ήταν πλέον αδύνατο να βρει. Ο δεύτερος έχει την επαγγελματική υποδομή και το πάθος για το μπάσκετ, ώστε να στηρίξει αυτό το εγχείρημα. Οπότε, ήταν θέμα χρόνου το διοικητικό συμβούλιο του FIBA Foundation να εγκρίνει το έργο και να το προωθήσει πανευρωπαϊκά. Μου προξενεί εντύπωση η ικανοποίηση που νιώθουν οι πρωταγωνιστές, όταν βρίσκουν το όνομά τους και πόσες συζητήσεις προκαλεί μεταξύ φιλάθλων ένα απλό ξεφύλλισμα της Εγκυκλοπαίδειας.
Σε προσωπικό, τώρα, επίπεδο, τι έκανε έναν δικηγόρο από την Ελλάδα, με εξειδίκευση σε θέματα αθλητισμού, να «κυνηγήσει» τον στόχο να τεθεί επικεφαλής μιας παγκόσμιας αθλητικής ομοσπονδίας;
Ως νομικός, εξειδικεύτηκα στην επίλυση διαφορών και γρήγορα έστρεψα το βλέμμα μου στον αθλητισμό, επειδή είχα μεγαλώσει μέσα σ’ αυτόν, αλλά και για να ασκήσω το επάγγελμά μου σε ένα νομικό τομέα νέο, ακόρεστο. Είχα την τύχη να βρεθώ δίπλα σε δύο εκπληκτικούς νομικούς και ανθρώπους, τους κ.κ. Δέδε και Martens. Η πιο δύσκολη απόφαση ήταν να αφήσω την ανεξαρτησία (και την προοπτική απολαβών) της ελεύθερης δικηγορίας στη Γερμανία, για να πάρω τη θέση του επικεφαλής της νομικής υπηρεσίας στη FIBA. Ήταν, όμως, μια θέση με μεγάλη επιρροή. Συντάσσεις κανόνες και παίρνεις αποφάσεις που επηρεάζουν χιλιάδες ζωές νέων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Η FIBA προσέχει πολύ τα στελέχη της και με έστειλε με δικά της έξοδα στις ΗΠΑ για μετεκπαίδευση σε θέματα ηγεσίας σε μεγάλους οργανισμούς. Όταν προέκυψε ξαφνικά η ανάγκη διαδοχής με τον πρόωρο θάνατο του Πάτρικ Μπάουμαν, αισθάνθηκα ότι έπρεπε να συνεχίσω και να επεκτείνω το έργο του, οπότε αποδέχτηκα την πρόταση. Σχεδόν έξι χρόνια αργότερα, βλέποντας σε εφαρμογή και αρκετές από τις δικές μου ιδέες, έχω το ίδιο κίνητρο προσφοράς και την όρεξη να συνομιλώ με ανθρώπους του μπάσκετ όπου γης. Ας μη γελιόμαστε, δε διοικώ νοσοκομείο που σώζει ζωές. Αλλά το μπάσκετ οφείλει να συνεισφέρει σε μια καλύτερη κοινωνία και νομίζω το κάνει μέχρι στιγμής καλά.
