Γράφει η Λιλή Καρακώστα (Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.)
Η ιστορία του ισχυρότερου άνδρα του ηλεκτρονικού εμπορίου, Τζακ Μα, ιδρυτή της εταιρείας Alibaba, στελέχη της οποίας θα επισκεφθούν τη χώρα μας στις 14 Σεπτεμβρίου, μοιάζει με παραμύθι…
Γεννήθηκε στις 15 Οκτωβρίου του 1964 στην Hangzhou της νοτιοανατολικής Κίνας, σε μια φτωχική οικογένεια στην κομμουνιστική Κίνα. Το μεσαίο παιδί μιας οικογένειας που δύσκολα τα έβγαζε πέρα με τρία παιδιά, ο Τζακ, από μικρός πάλεψε για να ξεχωρίσει από την αφάνεια.
Τα οικονομικά της οικογένειας ήταν σε άθλια κατάσταση και έτσι δεν υπήρχαν χρήματα για σπουδές και ξένες γλώσσες. Ο Τζακ όμως, ήθελε να μάθει αγγλικά γιατί κατάλαβε από νωρίς πως σίγουρα θα του χρειαστούν. Ως έφηβος λοιπόν, ξυπνούσε από τα χαράματα και πριν πάει σχολείο, πήγαινε στα μεγάλα ξενοδοχεία της περιοχής, προσφέροντας δωρεάν τις υπηρεσίες του ως ξεναγός για τους τουρίστες με αντάλλαγμα να…του μάθουν Αγγλικά!
Οι ατυχίες που δεν τον λύγισαν
Δεν πίστευε ότι στερούσε σε τίποτα από τους συμμαθητές του και πάσχιζε να βρει μια δουλειά για να μπορέσει να σπουδάσει. Απορρίφθηκε από πολλές δουλειές αλλά και από δύο πανεπιστημιακά ιδρύματα. Τελικά, χάρη στην επιμονή του, τα κατάφερε με την τρίτη και γράφτηκε στο ινστιτούτο εκπαιδευτικών της Hangzhou. Αποφοίτησε το 1988 και αμέσως άρχισε να ψάχνει δουλειά. Όμως η τύχη δεν ήταν πάλι με το μέρος του. Γνώρισε την απόρριψη από πολλές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης και μιας διάσημης αλυσίδας fast food.
Μετά από πολλές προσπάθειες, βρίσκει δουλειά ως καθηγητής Αγγλικών σε ένα πανεπιστήμιο της περιοχής του. Ο Μα αγαπά την εκπαίδευση παρόλο που η αμοιβή του αγγίζει μόλις τα 12 δολάρια το μήνα…
Οι υπολογιστές είναι το μέλλον…
Αλλά ο πραγματικός επαγγελματικός έρωτας, έρχεται όταν το 1955, ταξιδεύει για δουλειά στην Αμερική και συναντά για πρώτη φορά υπολογιστή. Χωρίς να έχει καμία απολύτως ιδέα για προγραμματισμό και υπολογιστές ξεκινά δειλά δειλά να ανακαλύπτει τις χαρές της ηλεκτρονικής εποχής, γνωρίζοντας πως αυτό το μέσο θα αλλάξει τον κόσμο-και κυρίως τη δική του ζωή. Οι ατυχίες όμως συνεχίζονται. Ιδρύει δύο επιχειρήσεις που καταλήγουν σε αποτυχία. Δεν το βάζει όμως, εύκολα κάτω...
Η Alibaba ιδρύθηκε στο σαλόνι ενός διαμερίσματος
Τέσσερα χρόνια μετά καλεί 17 φίλους του στο σπίτι και τους ζητά να επενδύσουν στη δημιουργίας μιας ιστοσελίδας με το όνομα «Alibaba» που θα επιτρέπει στους εξαγωγείς να δημοσιεύουν καταχωρήσεις προϊόντων που θα μπορεί ο καταναλωτής να αγοράσει άμεσα. Τους εξηγεί πως για να στηθεί η επιχείρηση θα πρέπει να δουλεύουν ασταμάτητα: «Αν νομίζετε ότι ήρθαμε για να δουλεύουμε 8 με 5, είστε γελασμένοι. Δεν γίνονται έτσι εταιρείες υψηλής τεχνολογίας. Τα επόμενα χρόνια θα “ματώσουμε» αλλά αναγνωρίζει πως μπορούν να ξεπεράσουν τους Αμερικανούς αν δουλέψουν ομαδικά: «Οι Αμερικανοί έχουν καλύτερη τεχνολογία, αλλά τα μυαλά τους δεν είναι καλύτερα. Αν δουλέψουμε ομαδικά και ξέρουμε τι θέλουμε, ο καθένας μας μπορεί να νικήσει 10 από αυτούς».
Αθεράπευτα ρομαντικός
Ο Μα δουλεύει ασταμάτητα αλλά δεν ξεχνά ούτε την προσωπική του ζωή ούτε τον πρώτο του έρωτα. Παντρεύτηκε τη Zhang Ying, μια δασκάλα που είχε γνωρίσει-και ερωτευθεί- στα νεανικά του χρόνια. «Δεν είναι όμορφος, αλλά τον ερωτεύτηκα γιατί μπορεί να κάνει πράγματα που οι ωραίοι δεν μπορούν» είχε πει η ίδια για τον άντρα της.
Παγκόσμια επιτυχία
Η ιδέα του Τζακ Μα, γνωρίζει μεγάλη επιτυχία και σύντομα την ιστοσελίδα επισκέπτονται άνθρωποι από όλο τον κόσμο. Ως τον Οκτώβριο του 1999, η εταιρεία του είχε καταφέρει να αποσπάσει 5 εκατ. δολάρια από τη Goldman Sachs και 20 εκατ. δολάρια από τη Softbank, μια γιαπωνέζικη εταιρεία τηλεπικοινωνιών.
Το 2005, η Yahoo, επενδύει 1 δις δολάρια στην Alibaba, με αντάλλαγμα το 40% της εταιρείας. Ο Τζακ Μα αποσύρεται από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου και πλέον έχει αρκεστεί στον τίτλο του εκτελεστικού προέδρου της Alibaba. Στις 19 Σεπτεμβρίου 2014, η εταιρεία του έκανε την πρώτη της δημόσια προσφορά (IPO) και γράφτηκε στην ιστορία ως η μεγαλύτερη στην ιστορία του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης.
Ένας υπερφιλόδοξος δισεκατομμυριούχος
Ο πλουσιότερος άνθρωπος της Κίνας με προσωπική περιουσία που αγγίζει τα 25 δις, καλλιεργεί προς τα έξω ένα εκκεντρικό προφίλ. Εξασφαλίζει δωρεάν προβολή-και άρα διαφήμιση με περίεργες εμφανίσεις, όπως τότε που μπροστά σε 16.000 υπαλλήλους του βγήκε με περούκα και τραγούδησε το «Can you feel the love tonight» από το «Lion King» ή με δηλώσεις του τύπου: «αν δεν πούμε τρέλες, ποιος θα μας ακούσει;».
Υπερφιλόδοξος, ονειροπόλος, εργασιομανής και σκληρός με τον εαυτό του, ο Τζακ Μα κατάφερε το ακατόρθωτο: να δώσει τη δυνατότητα σε εκατομμύρια ανθρώπους από κάθε μικροσκοπική επαρχία της αχανούς Κίνας να ασχοληθούν με τις λιανικές πωλήσεις. Λέγεται πως πάντα ψάχνει και μηχανεύεται τρόπους για να κρατά την αποδοτικότητα των υπαλλήλων στα ύψη, με κορυφαία την «φήμη» που ήθελε τους υπαλλήλους της εταιρίας Taobao-αντίπαλον δέος της ebay-να περπατούν στηριζόμενοι στα χέρια κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων τους προκειμένου να είναι σε εγρήγορση…
Χρυσές συμβουλές από τον «Μίδα» του ηλεκτρονικού εμπορίου
«Ο πελάτης έρχεται πάντα πρώτος, ο εργαζόμενος δεύτερος και ο μέτοχος ακολουθεί», είναι μία από τις βασικές αρχές του, την ίδια στιγμή που καταδικάζει απερίφραστα την αναποφασιστικότητα «η λάθος απόφαση είναι καλύτερη από την αναποφασιστικότητα».
«Σήμερα και αύριο θα έχετε δύσκολες μέρες, όχι όμως μεθαύριο», συμβουλεύει ο «γκουρού» του επιχειρείν όσους θέλουν να παρατήσουν τις προσπάθειές τους, θυμίζοντας πως καμιά καταιγίδα δεν διαρκεί για πάντα. Ο Τζακ Μα, αγαπά τα λάθη καθώς πιστεύει πως πάντα έχει κάτι να κερδίσεις από αυτά: «Εάν δεν παραιτηθείς, έχει ευκαιρία να κερδίσεις. Βασίσου στο μυαλό και όχι τις δυνάμεις σου». Αγαπά όμως και την ποικιλομορφία στη ζωή καθώς ποτέ δεν ξεχνά την ταπεινή καταγωγή του που τον βοήθησε να φθάσει τόσο ψηλά: «Να έχετε πάντα στην ομάδα σας διαφορετικούς τύπους ανθρώπων. Έτσι, θα λαμβάνετε υπόψη όλες τις παραμέτρους».
Για όσους θέλουν να ακολουθήσουν το λαμπρό παράδειγμά του, ο Τζακ Μα, συμβουλεύει: «Να προσλαμβάνεις πάντα άτομα που ταιριάζουν περισσότερο στη θέση, όχι τους πιο ταλαντούχους». Όσο δε για τις «περγαμηνές» φαίνεται πως δεν τους δίνει και τόση σημασία: «Αν θες να διαπιστώσεις αν ένας εργαζόμενος είναι άριστος, μην κοιτάς αν πήγε στο Χάρβαρντ ή το Στάνφορντ. Κοίτα αν δουλεύει σαν τρελός και αν πηγαίνει σπίτι του χαμογελώντας».
Όσο για το μυστικό της επιτυχίας και τη συμβουλή του στους νέους επιχειρηματίες; «Θα πρέπει να μάθετε από τον ανταγωνιστή σας, όχι να τον αντιγράψετε. Βρείτε μια καλή ευκαιρία και πάντα να σκέφτεστε πως θα λύσετε ένα κοινωνικό πρόβλημα κα πόσο χρόνο θα χρειαστείτε για αυτό».
