Γράφει ο Γιώργος Κουρμούσης
Tο 2009 έφτασε στα χέρια μου το «Κόκκινο Βιβλιαράκι του Κειμενογράφου», όπως επιγραφόταν, ένας «οδηγός για τη σωστή χρήση της γλώσσας στην επικοινωνία», όπως ισχυριζόταν.
Το βιβλιαράκι αυτό, που δεν ήταν καθόλου βιβλιαράκι, αλλά ένα κανονικό κόκκινο βιβλίο 351 σελίδων, προλόγιζε ο υπουργός των Εσωτερικών τότε και Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας τώρα, καθηγητής Προκόπης Παυλόπουλος, καθώς και ο τότε πρόεδρος του Δ.Σ. της ΕΕΔΕ, Μανόλης Παπαπολύζος. Στο βιβλίο αυτό έλειπε το σημαντικότερο: tα ονόματα αυτών που ήταν υπεύθυνοι για τη σύνταξη και την επιμέλεια αυτού. Και όπως γνωρίζουν αυτοί που διαβάζουν έστω και κόμικς, αυτό είναι από τα σημαντικότερα.
Διεξήλθον το βιβλίο με σχολαστική επιμέλεια και αμέσως διεπίστωσα αρκετά λάθη, τα οποία σημείωσα επιμελώς, για να τα λάβουν ίσως υπόψη τους οι αρμόδιοι σε προσεχή έκδοση του βιβλίου, όπως και το ζητούσαν άλλωστε. Σε ποιον όμως να τα έστελνα; Στο υπουργό των Εσωτερικών ή στον πρόεδρο της ΕΕΔΕ; Προτίμησα τον δεύτερο σαν πιο προσιτό, αλλά έκτοτε, όπως συνηθίζεται στη χώρα μας, δεν πήρα ποτέ καμιά απάντηση. Ούτε καν ένα απλό ευχαριστώ για τον κόπο μου. Έστειλα και ένα αντίγραφο στον εκδότη αυτού εδώ του περιοδικού, και αγαπητό μου φίλο, τον Β. Παπαλιό, ο οποίος -έστω- μου απάντησε τηλεφωνικά, ότι το έλαβε... Το κόκκινο αυτό βιβλιαράκι του κειμενογράφου το έβαλα σε ένα ράφι δίπλα στο «Κόκκινο Βιβλίο» του Μάο Τσε Τουνγκ και από τότε τα ξέχασα και τα δυο. Το βιβλιαράκι αυτό υπάρχει ακόμα σε μερικά βιβλιοπωλεία και ελπίζω στο μεταξύ να έχουν διορθωθεί μερικά λάθη. Αυτά τα ολίγα για την... Ιστορία. Προχωρώ τώρα σε μερικά δικά μου:
Του Γενάρη, του Μάρτη, του Απρίλη, του Μάη, του Ιούνη και καμιά φορά του Γιούνη, του Ιούλη, και τώρα τελευταία και του Γιούλη, του Αυγούστου (και όχι του Αυγουστή, γιατί;), του Οκτώμβρη (και όχι του Οκτώβρη), του Νοέβρη (και όχι του Νοέμβρη) και του Δεκέμβρη (εδώ παραδόξως ακούγεται το μ). Αυτά είναι μερικά από τη νεότερη γραμματική της «Για Πρώτη Φορά Αριστεράς». Αλήθεια, γιατί όχι της Αριστερής;
Α, ρε κατακαημένε Ιούλιε Καίσαρα, που το όνομά σου πήρε και ο ομώνυμος μήνας, πώς θα σου φαινόταν αν οι φίλοι σου σε προσφωνούσαν Ιούλη ή Γιούλη; Με την ίδια συλλογιστική θα μπορούσαμε να λέμε τον Μέγα Κωνσταντίνο, Ντίνο, Ντιντή ή και Κώτσο και τον Μέγα Αλέξανδρο, Αλέκο ή Αλέξη. Μέχρι τώρα, λοιπόν, μόνο ο Αύγουστος κρατάει ολόκληρη τη μεγαλοπρέπειά του. Γι’ αυτό, «Αύγουστε, καλέ μου μήνα, να ’σουν δυο φορές το χρόνο» και ας σε πουν και Γκυ (Guy) στα γαλλικά, όπως φώναζε μια φίλη μου το γιο της, που τον είχαν βαφτίσει Αυγουστίνο! Τη δε κόρη της, που την έλεγαν Κυριακή, ο μπαμπάς τη φώναζε Κυριακούλα (ή και Κούλα) και η μαμά Ντομινίκ!
Κάτι περίεργο συμβαίνει και στις ονομασίες: Ο Αλέξης ο Τσίπρας, ο Παναγιώτης ο Κουρουμπλής, ο Ευκλείδης ο Τσακαλώτος, ο Πάνος ο Καμμένος κ.λπ. Αυτό δεν θα έπρεπε να συμβαίνει, γιατί το επώνυμο είναι, ας πούμε, ένα ονοματοποιημένο επίθετο και δεν χρειάζεται δεύτερο άρθρο στη μέση. Με την ίδια λογική πάλι και κατ’ επέκτασιν, θα μπορούσαμε να λέμε και ο Άγιος ο Δημήτριος, ο Άγιος ο Νεκτάριος, η Νέα η Υόρκη, τα Κάτω τα Πατήσια, η Κρύα η Βρύση, τα Καμένα τα Βούρλα κ.λπ. ή η ελληνική η κυβέρνηση, το δημοκρατικό το πολίτευμα κ.ο.κ.
Ανήκουν σε άλλη γραμματική περίπτωση ο Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος, ο Δημήτριος ο Πολιορκητής, ο Φίλιππος ο Ωραίος, ο Γιάννης ο κουτσός, ο Βασίλης το λαμόγιο κ.λπ.
Θα τελειώσω με μερικά ωραία και στρωτά ελληνικά της δεκαετίας του ’60, που διάβασα πρόσφατα στη στήλη του «Φιλίστορος» στην εφημερίδα «Καθημερινή»:
«ΣΟΥΒΛΑΤΖΙΔΙΚΑ: Αι Αθήναι κατεκτήθησαν από τας "Θήβας", την "Λιβαδειάν", το "Λιανοκλάδι" κ.λπ., που ίδρυσαν εδώ...παραρτήματα και πωλούν σουβλάκια με χοιρινόν κρέας και χωριάτικο ψωμί... Αι επιχειρήσεις αυταί είναι πράγματι χρυσωρυχεία και τείνουν να μεταβάλουν το κέντρον των Αθηνών εις συνοικίαν σουβλατζίδικων. Μη χειρότερα!» Αυτά για το 1966.
Η «Λειβαδιά», όπως τη γράφουν τώρα, υπάρχει ακόμα (από το 1965) κοντά στην Ομόνοια, ακριβώς απέναντι από εκεί που ήταν τότε, με τα νοστιμότατα, όπως πάντα, καλαμάκια - σουβλάκια της. Μόνο η διακόσμηση έχει αλλάξει λίγο. Επληροφορήθην αρμοδίως ότι το κατάστημα καταναλώνει ημερησίως 4.000 με 5.000 σουβλάκια Χ 1,50 ευρώ το ένα...
Αναδημοσίευση από το τεύχος 893 του "adbusiness".
