Συνέντευξη στη Λιλή Καρακώστα
-Κύριε πρόεδρε, η πρωτόγνωρη αυτή κατάσταση που «πάγωσε» για σχεδόν δύο μήνες όλο τον πλανήτη, φαίνεται πως περνά σε επόμενη φάση. Μπορείτε να μας πείτε ποια είναι η εικόνα που έχετε ως τώρα για τη στάση των λιανεμπόρων σε αυτό το διάστημα;
Το Ελληνικό Εμπόριο τέθηκε επί δύο μήνες σε ένα καθεστώς υποχρεωτικής παύσης εργασιών, συντασσόμενο με την εθνική προσπάθεια ανάσχεσης του πρώτου, ιδιαίτερα επικίνδυνου, κύματος της πανδημίας. Παρά τις τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις στους εμπόρους και τις οικογένειές τους, η ΕΣΕΕ και τα μέλη μας συναινέσαμε ομόθυμα στην κυβερνητική απόφαση για το lockdown της οικονομίας, η οποία, εκ του αποτελέσματος μέχρι σήμερα, φαίνεται πως απέτρεψε την κατάρρευση του δημόσιου συστήματος υγείας και περιόρισε δραστικά τις ανθρώπινες απώλειες. Νομίζω πως όχι μόνο οι Έλληνες έμποροι, αλλά ολόκληρη η ελληνική κοινωνία απέδειξε σε αυτή την υγειονομική κρίση πως μπροστά σε έναν μεγάλο κίνδυνο ξέρει να ενώνεται και να υποτάσσει το ατομικό όφελος μπροστά στο συλλογικό. Και αυτή είναι η μεγάλη παρακαταθήκη που αφήνουν πίσω τους αυτοί οι δύο μήνες, ένα εθνικό κεφάλαιο αλληλεγγύης και σοβαρότητας υπερ-πολύτιμο για τη δύσκολη συνέχεια που έχουμε μπροστά μας.
-Πιστεύετε πως τα μέτρα στήριξης από πλευράς της Πολιτείας ήταν επαρκή; Ποια ήταν η αντίδραση των εμπόρων και τι άλλο πιστεύετε πως θα μπορούσε να γίνει;
Η ελληνική κυβέρνηση επιδίωξε στην αρχή να «κερδίσει χρόνο» έναντι του κορονοϊού με ορισμένα σοβαρά μέτρα στήριξης των επιχειρήσεων και των εργαζομένων. Κράτησε όμως «αποθέματα δυνάμεων», όπως οι ίδιοι οι συναρμόδιοι υπουργοί δήλωσαν, για μια τυχόν επανεμφάνιση της πανδημίας το φθινόπωρο, προβάλλοντας αφενός το επιχείρημα ότι είναι περιορισμένες οι αντοχές της ελληνικής οικονομίας και αφετέρου τις ανεπαρκείς προς το παρόν αποφάσεις των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δυστυχώς, η εξειδίκευση των μέτρων έδειξε πως υπήρξαν και υπάρχουν ακόμα αρκετές περιπτώσεις, όπου η ομπρέλα προστασίας της Πολιτείας δεν καλύπτει το σύνολο της επιχειρηματικότητας που πλήττεται από τον Covid-19. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Επιστρεπτέας Προκαταβολής, στον πρώτο κύκλο της οποίας έμειναν εκτός ρύθμισης οι 130 χιλιάδες ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις που δεν απασχολούν προσωπικό. Η ΕΣΕΕ έχει παρέμβει επανειλημμένως προς την κυβέρνηση και θέλω να πιστεύω πως στον επόμενο κύκλο του μέτρου που έχει προαναγγελθεί θα περιλαμβάνεται και αυτό το μεγάλο κομμάτι του ελληνικού εμπορίου που είναι και το πιο ευάλωτο. Αλλιώς, θα μιλάμε για άνιση μεταχείριση και δημιουργία συνθηκών αθέμιτου ανταγωνισμού στην αγορά σε μια τόσο ευαίσθητη συγκυρία.
-Έχετε εικόνα για το μέγεθος της οικονομικής ζημιάς που υπέστη το λιανεμπόριο σε αυτό το διάστημα;
Η κρίση επηρέασε τα οικονομικά αποτελέσματα των επιχειρήσεων στο τέλος του πρώτου τριμήνου του έτους και φυσικά αμέσως μετά υπήρξε πλήρης καθίζηση του τζίρου τις 52 ημέρες της υποχρεωτικής αναστολής λειτουργίας. Χάθηκε για τα εμπορικά καταστήματα η εορταστική περίοδος του Πάσχα, ενώ ένδυση και υπόδηση υπέστησαν το μεγαλύτερο πλήγμα. Η άνοδος στις παραγγελίες μέσω Διαδικτύου έφερε μια μικρή μόνο άμβλυνση της κρίσης στο λιανεμπόριο και πάντως όχι για τη συντριπτική πλειονότητα των μικρών και μεσαίων εμπορικών επιχειρήσεων. Σαφή εικόνα πάντως για όλους τους κλάδους θα έχουμε στο τέλος Ιουνίου.
-Πλέον μιλάμε ήδη για την επόμενη ημέρα, με μικρά, δειλά βήματα. Ποια μέτρα προστασίας οφείλουν να λάβουν οι έμποροι προκειμένου οι καταναλωτές να νιώσουν και πάλι ασφαλείς κάνοντας τις αγορές τους;
Ήδη, από τις πρώτες μέρες επαναλειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων οικοδομείται μέρα τη μέρα σε νέες βάσεις η σχέση εμπιστοσύνης εμπόρων, εργαζομένων και καταναλωτών. Η χρήση μάσκας από τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης και το προσωπικό, η τήρηση των αποστάσεων, ο σχολαστικός καθαρισμός των καταστημάτων και η ύπαρξη αντισηπτικών μέσων, είναι πλέον η νέα καθημερινότητα, στην οποία προσαρμόστηκαν αρκετά γρήγορα έμποροι και καταναλωτές. Η ευγένεια, η σωστή εξυπηρέτηση και, πολλές φορές, η προσωπική γνωριμία του μικρομεσαίου εμπόρου με τον πελάτη, δημιουργούν ένα ασφαλές περιβάλλον, και οι όποιες πρακτικές δυσκολίες υπερβαίνονται με καλή θέληση από όλες τις πλευρές.
-Πώς πιστεύετε πως θα πρέπει το κράτος να τονώσει την επιχειρηματικότητα στους επόμενους μήνες; Ποια μέτρα θα βοηθούσαν προς αυτή την κατεύθυνση;
Για το εμπόριο τώρα αρχίζουν τα δύσκολα. Οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις και ο μειωμένος τζίρος, συν η ανασφάλεια που γεννά μια πιθανή επανεμφάνιση της πανδημίας το φθινόπωρο, είναι ένα «εκρηκτικό» μείγμα που μπορεί να προκαλέσει ασφυκτικές καταστάσεις και να απειλήσει χιλιάδες επιχειρήσεις και τις θέσεις εργασίας σε αυτές. Η Πολιτεία χρειάζεται να παρέμβει έγκαιρα, υιοθετώντας τις Προτάσεις της ΕΣΕΕ για τη δημιουργία μιας «Ασπίδας Ρευστότητας» στην αγορά. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο με τρεις άξονες μέτρων μόνιμου και έκτακτου χαρακτήρα: Πρώτον, Σοκ Ρευστότητας με φθηνό χρήμα από κρατικά, κοινοτικά και τραπεζικά κονδύλια. Δεύτερον, Διατήρηση Ρευστότητας με γενναίες μειώσεις υποχρεώσεων προς την εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία. Και τρίτον, Διασφάλιση Ρευστότητας με νέα εργαλεία όπως ο ακατάσχετος επιχειρηματικός λογαριασμός. Δεν νοείται να υπάρχει σήμερα προκαταβολή φόρου 100%, ούτε είναι σε θέση ο επαγγελματίας και ο έμπορος να καταβάλλει το τέλος επιτηδεύματος. Χρειάζονται ρυθμίσεις επιδότησης κατά 50% των ασφαλιστικών εισφορών των επιχειρήσεων και εκ νέου δυνατότητα επιλογής ασφαλιστικής κατηγορίας για τους μη μισθωτούς. Πρέπει να επανέλθει το Ειδικό Καθεστώς ΦΠΑ σε όλα τα νησιά και να προστατευθεί η πρώτη κατοικία του μικρομεσαίου επαγγελματία και η επαγγελματική του στέγη, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του έτους. Οι τράπεζες καλούνται επιτέλους να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Τα μέτρα τους έως τώρα δεν ανταποκρίνονται ούτε στην ένταση ούτε στη διάρκεια των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. Επιπλέον, οφείλουν να αναπροσαρμόσουν άμεσα τις χρεώσεις και προμήθειές τους, που ήταν ήδη υψηλές.
-Η ΕΣΕΕ υπήρξε δραστήρια στο διάστημα αυτό, στηρίζοντας τους εμπόρους και μάλιστα πρόσφατα κυκλοφόρησε και ένα τηλεοπτικό σποτ που μεταφέρει ένα μήνυμα ελπίδας στον εμπορικό κόσμο. Μιλήστε μας για τις δράσεις της ΕΣΕΕ και με ποιες ενέργειες σκοπεύετε να σταθείτε στο εξής πλάι στο εγχώριο επιχειρείν;
Το τηλεοπτικό σποτ της ΕΣΕΕ εστίασε στην ανάγκη ο καταναλωτής να αισθανθεί και πάλι ασφαλής στην αγορά, προβάλλοντας το κοινωνικό μήνυμα: Στηρίζουμε τη χώρα. Στηρίζουμε τις Μικρομεσαίες Εμπορικές Επιχειρήσεις. Αποδείχθηκε πως η ενέργειά μας αυτή ευαισθητοποίησε το καταναλωτικό κοινό και συγκίνησε τους εμπόρους, πετυχαίνοντας το στόχο που είχαμε θέσει, να δείξουμε πως «βάζουμε ανάμεσά μας μόνο την ασφάλεια». Αντιλαμβανόμαστε το ρόλο της ΕΣΕΕ ως καταλύτη υπέρβασης των μεγάλων ανατροπών που επέφερε η πανδημία στην αγορά και την κοινωνία. Προμηθεύσαμε χιλιάδες εμπορικά καταστήματα σε όλη τη χώρα με ένα ειδικό αυτοκόλλητο σήμα για την τήρηση των προστατευτικών μέτρων υγιεινής. Κάθε μέρα αποκωδικοποιούμε τα κυβερνητικά μέτρα και τα επικοινωνούμε με συνεχείς εγκυκλίους και ανακοινώσεις σε 325 εμπορικούς συλλόγους. Δημιουργήσαμε μάλιστα μία ειδική ιστοσελίδα για το σκοπό αυτό, που επικαιροποιείται συνεχώς. Διαβουλευόμαστε αδιάκοπα με τα μέλη μας σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, διενεργούμε έρευνες και μελέτες μέσω του Ινστιτούτου Εμπορίου και Υπηρεσιών, αφουγκραζόμαστε και καταγράφουμε αναλυτικά τα προβλήματα που ανακύπτουν σε κάθε φάση της πανδημικής κρίσης και υποδεικνύουμε λύσεις στην Πολιτεία, πάντα με γνώμονα τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής. Τους επόμενους μήνες θα εντατικοποιήσουμε τις προσπάθειές μας για να συμβάλλουμε στη γρήγορη επάνοδο της χώρας σε τροχιά ανάπτυξης.
-Είστε αισιόδοξος για το τέλος αυτής της περιπέτειας που ήρθε αμέσως μετά τη δεκαετή οικονομική κρίση στην Ελλάδα; Πιστεύετε πως ο εμπορικός κόσμος θα τα καταφέρει και πάλι;
Ο εμπορικός κόσμος έχει χαλυβδωθεί από τη σκληρή δεκαετή λιτότητα και θα βάλει όλες του τις δυνάμεις να αντεπεξέλθει στη νέα μεγάλη πρόκληση. Ωστόσο, κανένας κλάδος της οικονομίας δεν μπορεί μόνος του να αντέξει τις πολύπλευρες συνέπειες της επερχόμενης ύφεσης. Πολιτεία, επιχειρήσεις και καταναλωτές πρέπει να συστρατευθούμε απέναντι στον κοινό εχθρό. Στην υπηρεσία αυτού του εθνικού σκοπού αναμένουμε ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει προσεκτικά τις προτάσεις της ΕΣΕΕ, δίνοντας έγκαιρα και δίκαια τις λύσεις που περιμένει η αγορά. Αυτός είναι και ο καλύτερος τρόπος για να εμπεδωθεί σε όλους το απαραίτητο αίσθημα αισιοδοξίας.
