Θέμα αξιοπιστίας για την Ευρώπη χαρακτήρισε την ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας σε πάνελ στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών για τα Δυτικά Βαλκάνια.
«Υποσχεθήκαμε κάτι που δεν καταφέραμε να υλοποιήσουμε πλήρως και εγκαίρως. Και η φιλοδοξία μου ως υπουργός που προετοιμάζει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, είναι να καλωσορίσω πραγματικά ένα ή περισσότερα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια», τόνισε χαρακτηριστικά, ενώ αργότερα έκανε την πρόβλεψη ότι αυτό θα γίνει κατά τη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας.
Όπως υπογράμμισε ο υπουργός, νωρίτερα σήμερα, τα έξι κράτη μέλη των Δυτικών Βαλκανίων στην Ελλάδα ενέκριναν τη Διακήρυξη των Δελφών, η οποία αποτελεί τη συνέχεια της διακήρυξης της Θεσσαλονίκης του 2003, όταν η Ελλάδα, που τότε ήταν το μοναδικό κράτος-μέλος της περιοχής εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέλαβε την πρωτοβουλία να γίνει η κινητήρια δύναμη της ένταξης των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
«Πρέπει να προσπαθήσουμε να προχωρήσουμε από τα λόγια στην πράξη», σημείωσε ο υπουργός και τόνισε πως ο ίδιος θα επισκεφθεί όλες τις πρωτεύουσες τους επόμενους μήνες για να προσφέρει η Ελλάδα τεχνική βοήθεια στα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων.
Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε τα Δυτικά Βαλκάνια αναπόσπαστο μέρος της περιφερειακής μας ταυτότητας και σημείωσε πως γι' αυτό επιστρέφουμε στη Θεσσαλονίκη του 2003. «Κατά τη διάρκεια αυτών των 23 ετών, υπήρξαν πολλές απογοητεύσεις και η Ευρώπη δεν κατάφερε να προσφέρει ένα σαφές όραμα για τη διεύρυνση», σημείωσε.
Κάλεσε την ΕΕ να στείλει ένα «ισχυρό μήνυμα ότι η πορεία των Δυτικών Βαλκανίων προς την Ευρώπη είναι μονόδρομος και ότι πρέπει να ενισχύσουμε πλήρως αυτή την πορεία. Είναι ζήτημα σταθερότητας, ευημερίας και ειρήνης».
«Πρέπει να προσπαθήσουμε να αντιστρέψουμε την πιθανή απογοήτευση ή κόπωση που ενδεχομένως νιώθουν τα κράτη και οι λαοί των Δυτικών Βαλκανίων», επεσήμανε και πρόσθεσε: «Η ένταξη των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων είναι ουσιαστικά ένας δρόμος προς την επανένωση της Ευρώπης. Και πιστεύω ότι αυτό είναι πραγματικά σημαντικό. Τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων βρίσκονται στην καρδιά της Ευρώπης. Δεν μπορούμε να φανταστούμε την Ευρώπη χωρίς τα Δυτικά Βαλκάνια».
«Η Ευρώπη θα είναι ισχυρότερη και πιο ανθεκτική υπό την τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση, εάν οι γείτονές μας γίνουν πλήρη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης», σημείωσε.
Ν. Στάροβιτς: Στόχος η οικονομική σύγκλιση με την ΕΕ
Ο υπουργός Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης της Σερβίας Νεμάνια Στάροβιτς (Nemanja Starović), από την πλευρά του, υπενθύμισε πως η Σερβία ξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις της για την ένταξη στην ΕΕ ήδη από το 2014 και τα τελευταία χρόνια έχουμε επιτύχει πολλά, αν και αυτή τη στιγμή το Μαυροβούνιο και η Αλβανία θεωρούνται οι πρωτοπόροι στη διαδικασία. Σημείωσε όμως, πως πριν από 21 χρόνια, ήταν η Βόρεια Μακεδονία που θεωρούνταν πρωτοπόρος.
«Δεν πρέπει να βλέπουμε τη διαδικασία της διεύρυνσης ως αγώνα ή κάποιο είδος παιχνιδιού για το ποιος θα τερματίσει πρώτος, αλλά πρέπει να επικεντρωθούμε στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιούμε στις δικές μας χώρες και στα συγκεκριμένα οφέλη που αυτές αποφέρουν στους πολίτες, οδηγώντας μας προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Επεσήμανε ότι στις εκθέσεις της Κομισιόν η Σερβία είναι η καλύτερη υποψήφια χώρα, αλλά θεωρεί ότι ήταν θύμα πολιτικών κριτηρίων. «Αυτό που έχει σημασία είναι οι μεταρρυθμίσεις που αποφέρουν οφέλη στον λαό και μας φέρνουν πιο κοντά στην ευρωπαϊκή κοινότητα εκεί».
«Ο τελικός στόχος δεν είναι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε χαρακτηριστικά. «Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι το πολύ σημαντικό μέσο, που μας οδηγεί στον τελικό στόχο, ο οποίος πρέπει να είναι η σύγκλιση με το περιβάλλον της ΕΕ και αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί πλήρως χωρίς την ένταξη».
Από αυτή την άποψη, σημείωσε πως η Σερβία βρίσκεται σε καλό δρόμο, έχοντας ήδη ξεπεράσει το ψυχολογικό φράγμα των 1.000 ευρώ μηνιαίου μισθού και τα επόμενα πέντε χρόνια, σύμφωνα με προβλέψεις των προγραμμάτων, θα φτάσει τα 1.700 ευρώ το μήνα.
Ι. Ιβανίσεβιτς: Η πορεία μας θα είναι χρήσιμη για όλες τις γειτονικές χώρες
Το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ένταξη είναι μια διαδικασία που διαρκεί πολύ καιρό, υπογράμμισε από την πλευρά του ο Ιβάν Ιβανίσεβιτς (Ivan Ivanišević), αναπληρωτής υπουργός για θέματα ΕΕ του Μαυροβουνίου και τόνισε πως «είμαστε σήμερα ως κοινωνία ενωμένοι στην προώθηση αυτών των κοινών ευρωπαϊκών αξιών, όχι μόνο στο Μαυροβούνιο, αλλά σε ολόκληρη τη Δύση».
«Στα Βαλκάνια, πιστεύουμε ακράδαντα ότι η πορεία μας θα είναι χρήσιμη για όλες τις γειτονικές χώρες», ανέφερε και ευχαρίστησε την Ελλάδα για τη συνεχή στήριξη. «Στόχος μας είναι να κλείσουμε όλα τα κεφάλαια των διαπραγματεύσεων το συντομότερο δυνατόν και να ξεκινήσουμε το τελικό στάδιο της ένταξης».
Εξέφρασε ακόμη την ικανοποίησή του, που σύντομα θα εγκριθεί ομάδα εργασίας στις Βρυξέλλες για την προετοιμασία ένταξης του Μαυροβουνίου και πως η διαδικασία θα είναι το πρότυπο για τις επόμενες συνθήκες προσχώρησης.
«Χρειαζόμαστε σήμερα εγγυήσεις για την αποφυγή συγκρούσεων. Πρέπει να δείξουμε πραγματικά ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρώπη ως ήπειρος έμαθαν πολλά μαθήματα και ότι μπορούμε να προσφέρουμε ολοκληρωμένες λύσεις για το μέλλον».
Γ. Κοντζούφκα: «Δεν πρέπει να επιτρέψουμε αυτές οι έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να γίνουν πέντε»
Είναι σημαντικό να είμαστε πλήρως προσηλωμένοι στις αξίες μας, επεσήμανε από την πλευρά του ο Γκλάουκ Κοντζούφκα (Glauk Konjufca), ο Κοσοβάρος πρώτος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών και Διασποράς, τονίζοντας πως στο Κόσοβο οι άνθρωποι εξακολουθούν να βλέπουν πιο θετικά από όλους τη διαδικασία ένταξης της ΕΕ.
Σημείωσε πως η υπόσχεση της Θεσσαλονίκης θα ολοκληρωθεί, αν δοθεί στη χώρα του το καθεστώς της υποψήφιας προς ένταξη, το οποίο έχει ζητηθεί τον Δεκέμβριο του 2022.
«Δεν πρέπει να επιτρέψουμε αυτές οι έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να γίνουν πέντε», τόνισε.
Ν. Βούκοβιτς: Ο δρόμος για τη διαδικασία ένταξης είναι πολύ δύσκολος
Ο δρόμος για τη διαδικασία ένταξης είναι πολύ δύσκολος, αλλά πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι, σημείωσε ο Ντράγκαν Βούκοβιτς (Dragan Vuković), πρέσβης της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης στην Aθήνα.
Ο ίδιος ευχαρίστησε την Ελλάδα, γιατί έχει παράσχει μεγάλη στήριξη σε πολλά θέματα. Επεσήμανε πως η Βοσνία-Ερζεγοβίνη πρέπει να καταβάλει μεγάλες προσπάθειες σε διάφορους τομείς και χρειάζεται τις επενδύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τις οικονομικές επενδύσεις στη χώρα. Τόνισε πως η διαδικασία είναι περίπλοκη και η λήψη αποφάσεων δύσκολη. Το θετικό όμως, όπως ανέφερε, είναι πως όλα τα κόμματα της Βοσνίας Ερζεγοβίνης και όλα τα μέρη συμφωνούν στο στόχο.
Ζ. Ντιμιτρόβσκι: Ανάγκη να υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για ένταξη
«Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η Ελλάδα, ως χώρα της άμεσης γειτονιάς μας, μας στηρίζει», σημείωσε ο Ζόραν Ντιμιτρόβσκι (Zoran Dimitrovski), υφυπουργός Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας και χαιρέτισε την είδηση που μοιράστηκε ο κ. Γεραπετρίτης, ότι κατά τη διάρκεια της επόμενης ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα καλωσορίσουν μέλη από τα Δυτικά Βαλκάνια.
Σημείωσε ότι είναι πρόβλημα ότι αφέθηκε να περάσει τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, από τη Θεσσαλονίκη το 2003, και ότι τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι χώρες ήταν μάλλον διμερή ζητήματα με τους γείτονες.
«Έχοντας αλλάξει το Σύνταγμα αρκετές φορές, έχοντας αλλάξει τη σημαία, το όνομα κλπ, χρειαζόμαστε περισσότερη προβλεψιμότητα στον δρόμο μας για να γίνουμε μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης», επεσήμανε.
Σημείωσε πως η διαδικασία αλλαγής του ονόματος ήταν πολύ οδυνηρή, αλλά τελικά η χώρα έγινε μέλος του ΝΑΤΟ. «Πιστεύω ότι αυτό αποτελεί ένα πολύ καλό παράδειγμα για το πώς πρέπει να επιλύονται οι διαφορές μεταξύ χωρών και, τελικά, να δοθεί ώθηση στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση», ανέφερε και εξέφρασε τη βούληση να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις και με τη Βουλγαρία.
Τόνισε ακόμη την ανάγκη να υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και σημείωσε πως ορισμένες χώρες πλησιάζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως το Μαυροβούνιο και η Αλβανία. «Είναι πολύ σημαντικό οι άλλες τέσσερις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, να μην παραμείνουν μια μαύρη τρύπα στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης», τόνισε. «Χρειαζόμαστε μια πολιτική προβλεψιμότητας για όλες τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων».
Φ. Χότζα:Έχουμε πει τα πάντα για να διατηρήσουμε τη φλόγα για ένταξη ζωντανή
«Είμαι πραγματικά ενθουσιασμένος που τα επόμενα χρόνια θα δούμε μια διαφορετική κατάσταση, γιατί πρόκειται για θέμα που αφορά την αξιοπιστία», σημείωσε ο Φερίτ Χότζα (Ferit Hoxha), υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών της Αλβανίας.
«Στις χώρες μας, στις κοινωνίες μας, έχουμε πει τα πάντα για να διατηρήσουμε ζωντανή τη φλόγα της διεύρυνσης και του μέλλοντός μας, όπως επιθυμούσαν οι πολίτες, αλλά πρέπει να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες», τόνισε. «Πρέπει να διασφαλίσουμε πραγματικά ότι οι υποσχέσεις και από τις δύο πλευρές θα βρουν επιτέλους την ευκαιρία να γίνουν πραγματικότητα, και περιμένουμε αυτή τη στιγμή εδώ και πολύ καιρό».
Σημείωσε κι αυτός με τη σειρά πως η διεύρυνση επανήλθε ως κεντρικό ζήτημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πως δεν πρέπει να την αφήσουμε να χαθεί πριν την αξιοποιήσουμε στο έπακρο.
«Στις 13 Νοεμβρίου η Αλβανία δεν είχε ανοίξει κανένα κεφάλαιο στη διαδικασία. Στις 17 Νοεμβρίου, την περασμένη εβδομάδα, είχαμε ανοίξει τρία κεφάλαια. Αυτό είναι πρόοδος. Αυτό είναι πραγματική δουλειά. Αυτό συμβαίνει όταν και οι δύο πλευρές ανταποκρίνονται στη δέσμευσή μας, στη δουλειά μας, στην ενέργειά μας, αλλά και στη βούληση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών μελών».
«Δεν υπήρξε ποτέ ούτε μια στιγμή που η διεύρυνση να μην αποδείχθηκε επωφελής για την Ευρωπαϊκή Ένωση, για τους πολίτες, για τις χώρες που προσχώρησαν, για τις κοινωνίες που εντάχθηκαν», κατέληξε.
