Στο επίκεντρο των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο στάθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συζήτηση με τον εκδότη της εφημερίδας «Το Βήμα», Γιάννη Πρετεντέρη, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Athens Policy Dialogues». Ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ, υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, υιοθέτησαν μια ιδιαίτερα ενεργητική και επιθετική προσέγγιση στο παλαιστινιακό, τονίζοντας ότι η σημερινή πορεία προς ένα σχέδιο εκεχειρίας δεν θα ήταν εφικτή χωρίς την αμερικανική παρέμβαση. Παρ’ όλα αυτά, ξεκαθάρισε ότι «η Ανατολική Μεσόγειος είναι μια πολύ πιο σύνθετη περιοχή» και δεν λειτουργεί υπό απόλυτη αμερικανική επιρροή.
«Οδικός χάρτης» προς λύση στο παλαιστινιακό
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι για πρώτη φορά «φαίνεται να υπάρχει ένας οδικός χάρτης» που μπορεί να οδηγήσει όχι απλώς σε νέα εκεχειρία, αλλά σε μια πιο μόνιμη λύση. Κρίσιμη προϋπόθεση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους από το Ισραήλ. «Δεν είμαστε στο σημείο που ήμασταν», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι έχει αποκατασταθεί η ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα και η κατάσταση είναι πιο σταθερή.
Μιλώντας για τις ελληνοϊσραηλινές σχέσεις, έκανε λόγο για μια «διαχρονική στρατηγική σχέση» και υπενθύμισε ότι η Ελλάδα αναγνώρισε το κράτος του Ισραήλ επί Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Διευκρίνισε ωστόσο ότι η Αθήνα στήριξε το δικαίωμα αυτοάμυνας του Ισραήλ, ενώ παράλληλα επισήμανε –και κατ’ ιδίαν– ότι η χρήση βίας στη Γάζα ξεπέρασε τα όρια.
Διπλωματικές γέφυρες με τον αραβικό κόσμο
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα έχει εμβαθύνει τις σχέσεις της με όλες τις αραβικές χώρες τα τελευταία χρόνια, αναφερόμενος ειδικά στην Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Υπογράμμισε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική δεν περιορίζεται στο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών, αλλά στοχεύει ευρύτερα στη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε την πρόταση για μια πολυμερή διάσκεψη χωρών της περιοχής, αρχικά σε πενταμερή μορφή, με αδιαπραγμάτευτη τη συμμετοχή της Κύπρου και τον σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας. Αναφερόμενος στη Λιβύη, θυμήθηκε ότι οι δύο χώρες είχαν φτάσει πολύ κοντά σε συμφωνία οριοθέτησης επί Καντάφι — μια χαμένη ευκαιρία που, όπως είπε, θα είχε αποτρέψει το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Ελληνοτουρκικά: «Από την ένταση στον πολιτισμένο διάλογο»
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η Διακήρυξη των Αθηνών οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση μετά από τρία χρόνια έντονης κρίσης στις σχέσεις Αθήνας–Άγκυρας. Παρά τη διατήρηση διαφορών, εκτίμησε ότι η κατάσταση πλέον επιτρέπει «λειτουργικό διάλογο», ενώ ανέφερε πως το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας μπορεί να πραγματοποιηθεί το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Παράλληλα, υπογράμμισε πως «όπου χρειάστηκε η Ελλάδα όρθωσε τη δική της πολιτική», φέρνοντας ως παράδειγμα τον αποκλεισμό της Τουρκίας από ευρωπαϊκά αμυντικά χρηματοδοτικά προγράμματα και την παράλληλη ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ενέργεια: Από το περιθώριο στο επίκεντρο
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε τον κεντρικό ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Όπως είπε, η χώρα επενδύει στις ΑΠΕ, ενισχύει τον ρόλο της ως διαμετακομιστικού κόμβου φυσικού αερίου και προχωρά σε διερευνητικές εξορύξεις — με πιθανές ανακαλύψεις που «θα αλλάξουν τα δεδομένα». Σήμερα, όπως σημείωσε, μέσω Ελλάδας διακινούνται 17 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ενώ η Ελλάδα είναι εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
«Η χώρα μας ξεδιπλώνει ενεργειακή στρατηγική που λέει ότι επενδύουμε στις ΑΠΕ γιατί έχουμε αυτή τη δυνατότητα, θέλουμε ταυτόχρονα να παράγουμε ενέργεια από φυσικό αέριο και να γίνουμε πάροχοι ενεργειακής ασφάλειας στην νοτιοανατολικής Ευρώπη. Η Ελλάδα είναι σήμερα εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας. Για το φυσικό αέριο, σήμερα διακινούνται από την Ελλάδα 17 δισ. κυβικά μέτρα. Οι υποδομές που έχουμε φτιάξει αξιοποιούνται πλήρως και αναβαθμίζεται η θέση μας. Εμείς κάνουμε πρώτο βήμα και από εκεί που ήμασταν στο περιθώριο του ενεργειακού χάρτη, σήμερα είμαστε στο επίκεντρο. Προχωράμε και σε διερευνητικές εξορύξεις. Το γεγονός ότι θα έχουμε την πρώτη απόπειρα στους επόμενους 18 μήνες έχει πολύ μεγάλη σημασία. Αν βρει κάποιος φυσικό αέριο, αυτό αλλάζει τα πάντα. Από εκεί που εισάγουμε, θα έχουμε το δικό μας και θα εξάγουμε κιόλας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Κυπριακό: «Ρεαλισμός και επανέναρξη από το Κραν Μοντανά»
Για το κυπριακό ζήτημα, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική συνέβαλε στο να επαναδραστηριοποιηθεί ο ΟΗΕ. Χαρακτήρισε θετική την αλλαγή ηγεσίας στην τουρκοκυπριακή πλευρά, αλλά επανέλαβε ότι η λύση δύο κρατών που θέτει η Άγκυρα «είναι αδιανόητη». Εκτίμησε πως μια ρεαλιστική βάση συζήτησης είναι η επαναφορά των συνομιλιών στο σημείο που σταμάτησαν στο Κραν Μοντανά.
Σχέσεις με ΗΠΑ και Ουκρανία
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σε εξαιρετικό επίπεδο και πως η Αθήνα διατηρεί σταθερή, προβλέψιμη και αξιόπιστη εξωτερική πολιτική. Για την Ουκρανία, σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει έναν λόγο παραπάνω να υπερασπίζεται το απαραβίαστο των συνόρων, λόγω της εμπειρίας της Κύπρου.
Πολιτική σταθερότητα και μελλοντικός σχεδιασμός
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε καθησυχαστικός για την πολιτική σταθερότητα ενόψει των εκλογών του 2027, λέγοντας ότι η κυβέρνηση διαθέτει άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ότι η ΝΔ παραμένει κυρίαρχη στις δημοσκοπήσεις. Επισήμανε, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση πρέπει να διατηρεί «χαμηλό βλέμμα» και να βρίσκεται κοντά στα προβλήματα των πολιτών καθώς «η φθορά του χρόνου είναι φυσιολογική».
Όσο για τα προσωπικά του σχέδια για τις γιορτές, αποκάλυψε χαμογελώντας ότι φέτος θα τις περάσει στην Κρήτη.
