Την τροπολογία για την έκτακτη φορολόγηση των τραπεζών, αλλά και μια ακόμη για ρυθμίσεις στη Golden Visa και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις έδωσε στη δημοσιότητα το ΠΑΣΟΚ. Το Κίνημα προτείνει τη φορολόγηση των τραπεζικών ιδρυμάτων με έκτακτο φόρο 5% επί των κερδών προ φόρων, εφόσον αυτά υπερβαίνουν τα 400 εκατ. ευρώ ανά χρήση.
Η τροπολογία
Στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με τίτλο: «Μέτρα για την ενίσχυση του εισοδήματος, φορολογικά κίνητρα για την καινοτομία και τους μετασχηματισμούς επιχειρήσεων και άλλες διατάξεις»
ΘΕΜΑ: Έκτακτη εισφορά στα πιστωτικά Ιδρύματα του άρθρου 3 του ν. 4261/2014 επί των καθαρών κερδών των ετών 2023-2024.
Αιτιολογική έκθεση
Από τον Ιούλιο του 2022, όταν και ξεκίνησε ο ανοδικός κύκλος των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) με σκοπό την αντιμετώπιση της πληθωριστικής κρίσης, το κόστος χρήματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξάνεται. Αυτό έχει ως συνέπεια, μεταξύ άλλων, τη ραγδαία αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους των τραπεζών.
Ορισμένες χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν προσχωρήσει ήδη στην επιβολή έκτακτης εισφοράς ή στη φορολόγηση των απροσδόκητων κερδών των τραπεζών, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση της Ισπανίας. Η ισπανική κυβέρνηση αποφάσισε αρχικά την επιβολή έκτακτης εισφοράς στους τραπεζικούς ομίλους για το 2023 και το 2024, ενώ στις 21 Νοεμβρίου 2024 προχώρησε στην επέκτασή της για ακόμη τρία έτη.
Με το νέο αυτό πλαίσιο, η ισπανική κυβέρνηση θεσπίζει κλιμακωτό συντελεστή φορολόγησης των ετήσιων καθαρών εσόδων από τόκους και προμήθειες που ξεκινά για τα μικρότερα τραπεζικά ιδρύματα από 1% και φθάνει έως και το 7% για τις μεγαλύτερες τράπεζες που βγάζουν ετησίως περισσότερα από 5 δισ. ευρώ καθαρά έσοδα από τόκους και προμήθειες, όπως είναι η τράπεζα Santander η οποία αποτελεί από τους μεγαλύτερους χρηματοπιστωτικούς ομίλους στην Ευρώπη.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, η κυβέρνηση δεν έχει λάβει έως σήμερα οποιαδήποτε ουσιαστική πρωτοβουλία για τη μείωση της «ψαλίδας» επιτοκίου καταθέσεων και χορηγήσεων ούτε για την υιοθέτηση άλλου τύπου μέτρων, όπως η θέσπιση έκτακτης εισφοράς. Παρά το γεγονός μάλιστα, πως η Τράπεζα της Ελλάδος όπως επίσης και άλλοι έγκυροι φορείς, όπως το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών, έχουν καυτηριάσει τα έντονα ολιγοπωλιακά χαρακτηριστικά της εγχώριας τραπεζικής αγοράς και έχουν καταδείξει τον πληθωρισμό απληστίας των τραπεζών (bankflation).
Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής έχει θέσει έγκαιρα στον δημόσιο διάλογο(βλ. ενδεικτικά, Ανακοίνωση Τομέα Οικονομικών ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, 04.09.2023) το ζήτημα της έκτακτης εισφοράς και της μείωσης του περιθωρίου επιτοκίου που οδηγεί αφενός σε δυσχερή θέση χιλιάδες δανειολήπτες αλλά και τους Έλληνες αποταμιευτές, οι οποίοι βλέπουν τα επιτόκια των καταθέσεών τους να υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου των τραπεζών της Ευρωζώνης.
Οι ελληνικές τράπεζες μάλιστα, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες τράπεζες στην Ευρωζώνη, αύξησαν ελάχιστα τα επιτόκια καταθέσεων από την περίοδο κατά την οποία άρχισε ο ανοδικός κύκλος των επιτοκίων.
Συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τα επιτόκια καταθέσεων, τα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος και την ΕΚΤ αναδεικνύουν την τεράστια διαφορά ελληνικών και ευρωπαϊκών τραπεζών. Στις καταθέσεις μιας ημέρας των νοικοκυριών, που αποτελούν και τον κύριο όγκο των καταθέσεων, το μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο ήταν σχεδόν μηδενικό (0,03%), δηλαδή, δέκα φορές σχεδόν μικρότερο από τον μέσο όρο στην Ευρωζώνη που ήταν 0,37%
