Τα δικαιώματα των εργαζόμενων στον κλάδο του delivery επισημαίνει το υπουργείο Εργασίας με ανακοίνωσή του, με αφορμή την υπόθεση της efood και την απειλή απόλυσης 115 εργαζομένων, σε περίπτωση που δεν δεχθούν να εργαστούν ως freelancer.
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, με το νέο εργασιακό νόμο 4808 /2021 η Ελλάδα ακολουθεί ένα μοντέλο που ακολουθείται στην συντριπτική πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών, δίνοντας το δικαίωμα για συμβάσεις αορίστου ή ορισμένου χρόνου αλλά και για συμβάσεις παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών.
Αυτό το μοντέλο ακολουθείτο και επί ΣΥΡΙΖΑ, με τη διαφορά ότι οι απασχολούμενοι με σύμβαση παροχής υπηρεσιών είχαν τότε λιγότερα δικαιώματα. Συγκεκριμένα τα νέα δικαιώματα που θεσπίστηκαν για όσους απασχολούνται με συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών ή έργου είναι:
- Συνδικαλιστικά δικαιώματα: σύσταση οργανώσεων, συλλογική διαπραγμάτευση και συμφωνία, απεργία.
- Η πλατφόρμα τους καλύπτει τα έξοδα για τον προστατευτικό εξοπλισμό
- Οι ψηφιακές πλατφόρμες έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις πρόνοιας, υγιεινής και ασφάλειας προς τους συνεργαζόμενους με συμβάσεις ανεξάρτητων υπηρεσιών ή έργου, με εκείνες που θα είχαν αν συνδέονταν μαζί τους με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας.
Επίσης προβλέφθηκε στον ίδιο νόμο ότι για να θεωρείται ότι ένας απασχολούμενος σε πλατφόρμα βρίσκεται σε καθεστώς συνεργάτη και όχι μισθωτού, πρέπει να ισχύουν ταυτοχρόνως όλες οι παρακάτω προϋποθέσεις:
α. να μπορεί να αναθέσει την εργασία που ανέλαβε και σε τρίτους,
β. να έχει το δικαίωμα να επιλέγει ποιες μεταφορές που του ανατίθενται θα εκτελέσει και ποιες όχι,
γ. να μπορεί να παρέχει υπηρεσίες και σε ανταγωνιστική πλατφόρμα,
δ. να μπορεί να συνδέεται και να αποσυνδέεται από την πλατφόρμα όποτε θέλει.
Κάποιος που δεν έχει και τις τέσσερις παραπάνω προϋποθέσεις σωρευτικά, θεωρείται μισθωτός και μπορεί να διεκδικήσει τα αντίστοιχα δικαιώματα. Οι ρυθμίσεις αυτές ήταν η φυσική συνέχεια της εγκυκλίου που εξέδωσε ο Γιάννης Βρούτσης τον Νοέμβριο του 2020, η οποία κατέγραψε για πρώτη φορά τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όλα τα παραπάνω ήταν ανύπαρκτα μέχρι τον ν. 4808/2021. Σήμερα οι εργαζόμενοι στις πλατφόρμες που αδικούνται έχουν για πρώτη φορά τρόπο να προστατευθούν και η Επιθεώρηση Εργασίας έχει για πρώτη φορά τα νομικά εργαλεία να εφαρμόσει την εργατική νομοθεσία.
Οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν ότι από καμία ρύθμιση οποιουδήποτε νόμου, πολύ περισσότερο του ν. 4808/2021, δεν προκύπτει δικαίωμα των εργοδοτών να μετατρέπουν μονομερώς και εκβιαστικά τις συμβάσεις μισθωτής εργασίας σε ψευδεπίγραφες συμβάσεις παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών.
Έλεγχοι από το ΣΕΠΕ για το σεβασμό τους
Κλιμάκια ελεγκτών του ΣΕΠΕ διενεργούν από χθες εντατικούς ελέγχους στις επιχειρήσεις του κλάδου διανομών (delivery) για την τήρηση της νομοθεσίας, στο κέντρο της Αθήνας και άλλες περιοχές του λεκανοπεδίου, θα συνεχιστούν δε σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας, οι έλεγχοι αφορούν στην διασφάλιση των δικαιωμάτων που προβλέπει ο πρόσφατος νόμος για την Προστασία της Εργασίας (4808/2021).
Με τους ελέγχους αυτούς το ΣΕΠΕ επιχειρεί, μεταξύ άλλων, να διαπιστώσει εάν στον κλάδο των delivery και των courier, που λειτουργούν μέσω πλατφορμών, υπάρχουν ψευδεπίγραφες συμβάσεις παροχής ανεξάρτητων υπηρεσιών, ενώ στην πραγματικότητα υποκρύπτεται σύμβαση εξαρτημένης εργασίας. Αυτός ο έλεγχος μπορεί να είναι ουσιαστικός και διαφανής, επειδή με το άρθρο 69 του ν. 4808/2021 οριοθετήθηκε με πολύ ξεκάθαρο τρόπο η διαφορά μεταξύ μισθωτού και απασχολουμένου με σύμβαση ανεξάρτητων υπηρεσιών.
