Toυ ΑΝΕΣΤΗ ΝΤΟΚΑ
Σε απολύτως ασφαλή καταφύγια φυλάσσονται τα διαθέσιμα χρυσού της Ελλάδας, τόσο εντός συνόρων όσο και στο εξωτερικό. Γιατί όπως ενδεχομένως δεν γνωρίζετε, αλλά μπορούν να σας το βεβαιώσουν από την κεντρική τράπεζα της χώρας μας, αυτή τη στιγμή το σχεδόν 50% των αποθεμάτων χρυσού της Ελλάδας φυλάσσεται σε θησαυροφυλάκιο της ΤτΕ και το υπόλοιπο 50%, εδώ και δεκαετίες, στην Τράπεζα της Αγγλίας, στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης στις ΗΠΑ και στην Ελβετία.
Ειδικότερα, τα ελληνικά αποθέματα βρίσκονται «μοιρασμένα» κατά 29% στις ΗΠΑ, κατά 20% στο Ην. Βασίλειο, κατά 4% στην Ελβετία και κατά 47% εντός της χώρας. Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η κάλυψη εθνικών αναγκών σε πιθανές έκτακτες περιστάσεις. Σύμφωνα με στελέχη της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), η φύλαξη μέρους του χρυσού και εκτός συνόρων αποτελεί διεθνή πρακτική για σχεδόν όλες τις κεντρικές τράπεζες. Κατά συνέπεια, δεν συνιστά ελληνική πρωτοτυπία.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΤτΕ, αυτή τη στιγμή οι απαιτήσεις σε χρυσό της Ελλάδας φτάνουν τους 149,1 τόνους και η αξία τους τα 5.261,8 εκατομμύρια ευρώ. Οπως διαβεβαιώνουν στελέχη της εποπτικής αρχής, τα τελευταία χρόνια καμιά μεταβολή δεν έχει γίνει στην ποσότητα χρυσού, με εξαίρεση τη μικρή αυξομείωση λόγω των συναλλαγών της με το κοινό για αγοραπωλησία χρυσών λιρών.
Υπενθυμίζεται ότι, οι Ελληνες ρευστοποίησαν υπερδιπλάσιο αριθμό χρυσών λιρών Αγγλίας το 2016, σε σχέση με αυτές που αγόρασαν, προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις βαριές οικονομικές τους υποχρεώσεις (πληρωμή φόρων, ΕΝΦΙΑ, προκαταβολή ΦΠΑ κ.λπ.). Συγκεκριμένα, από τα τελευταία στοιχεία της ΤτΕ, που επεξεργάστηκε τις αγοραπωλησίες στη διάρκεια του 2016, προέκυψε ότι πέρυσι οι πολίτες εξαργύρωσαν συνολικά 56.972 χρυσές λίρες έναντι 27.080 που αγόρασαν.
Αλλο ενδιαφέρον στοιχείο; Οπως προκύπτει, και πάλι από τα στοιχεία του ισολογισμού της ΤτΕ, το ποσοστό του χρυσού που μεταβιβάσθηκε στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με την ένταξη της χώρας στη Ζώνη του Ευρώ και τη συμμετοχή της ΤτΕ στο Ευρωσύστημα, είναι πολύ μικρό συγκρινόμενο με το συνολικό απόθεμα σε χρυσό. Ανάλογη μεταβίβαση έγινε από όλες τις χώρες που μετέχουν στη ζώνη. Η απόφαση της ΤτΕ το 2003 να πωλήσει 20 τόνους χρυσού από τα συνολικά αποθέματά της εντασσόταν στο πλαίσιο της αποδοτικότερης διαχείρισης του χαρτοφυλακίου της, πολιτική που ακολουθούσαν οι περισσότερες ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες. Η ρευστοποίηση αυτή οδήγησε απλώς σε διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου της ΤτΕ και αφορούσε τμήμα της ποσότητας χρυσού που είχε συγκεντρωθεί από τις αγορές νομισμάτων.
Επίσης, από το 2000, προκειμένου η ΤτΕ να κάνει ευχερέστερη τη διαχείριση του αποθέματος χρυσού της, το αναβάθμισε, μετατρέποντάς το σε ράβδους χρυσού διεθνών προδιαγραφών. Με αυτόν τον τρόπο αναβαθμίστηκαν τα αποθέματα χρυσού που φυλάσσονταν τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδος (στη Fed της Νέας Υόρκης, στην Τράπεζα της Αγγλίας και στη UBS της Ζυρίχης).
Οι ιστορίες με τα αποθέματα χρυσού της πατρίδας μας είναι πολλές. Η πλέον γνωστή, ωστόσο, είναι εκείνη που έχει να κάνει με τον Φεβρουάριο του 1941, όταν η διοίκηση της ΤτΕ κατόρθωσε, με μια παράτολμη ενέργεια, να φορτώσει το πολύτιμο απόθεμα που διέθετε σε πλοία του Πολεμικού Ναυτικού, με σκοπό τη μυστική μεταφορά του στο υποκατάστημα του Ηρακλείου Κρήτης. Λίγο πριν από την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων στην Αθήνα, τον Απρίλιο του 1941, ο διοικητής της ΤτΕ Κυριάκος Βαρβαρέσος και ο υποδιοικητής Γεώργιος Μαντζαβίνος εγκατέλειψαν, μαζί με την πολιτική ηγεσία, την πρωτεύουσα με κατεύθυνση την Κρήτη.
Στη συνέχεια η διοίκηση και ο χρυσός μεταφέρθηκαν στο Κάιρο και λίγο αργότερα κρίθηκε σκόπιμη η μεταφορά του αποθέματος χρυσού στην Πραιτώρια. Ετσι, εγγράφηκε η υποθήκη για την ανασυγκρότηση της δραχμής στο μέλλον. Τελικά, μετά τον ενδιάμεσο σταθμό του Λονδίνου, το απόθεμα χρυσού επέστρεψε μεταπολεμικά στην Ελλάδα.
