Το χθεσινό Eurogroup έληξε χωρίς να οριστεί ημερομηνία επιστροφής των θεσμών για την επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων ενώ Ευρωπαίοι και ΔΝΤ ακολουθώντας ενιαία γραμμή ζήτησαν από την Αθήνα να κλείσει τις εκκρεμότητες της δεύτερης αξιολόγησης αλλά και να ψηφίσει, κατόπιν επιμονής του Ταμείου, «εδώ και τώρα» τα πρόσθετα μέτρα ύψους 4,5 δισ. ευρώ (μείωση αφορολόγητου και συντάξεων, αύξηση ΦΠΑ ίσως και νέο αίτημα για ομαδικές απολύσεις) που θα εφαρμοστούν από το 2019 και μετά για να διατηρηθεί ο στόχος 3,5% του ΑΕΠ για τα πρωτογενή πλεονάσματα μετά και το 2018.
Για απαιτήσεις που «παραγκωνίζουν τις ευρωπαϊκές δημοκρατικές αξίες» από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έκανε λόγο ο υπουργός Οικονομικών Ευκλ. Τσακαλώτος μετά τη συνάντησή του με τους εκπροσώπους των θεσμών, η οποία, κατά ευρωπαϊκές πηγές έγινε σε «έντονο κλίμα», αλλά και τη σύντομη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης.
Κυβερνητικές πηγές, αμέσως μετά τη συνεδρίαση τόνιζαν ότι «αυτή η κυβέρνηση δεν πρόκειται να νομοθετήσει μέτρα για μετά το 2018. Αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο και κάθε άλλο σενάριο που διακινείται τις τελευταίες ώρες δεν έχει απολύτως καμία σχέση με την πραγματικότητα» ήταν η κατηγορηματική αναφορά της ίδιας πηγής. Το Μαξίμου διέψευσε ότι η Αθήνα συμφώνησε με τη σκληρή γραμμή του ΔΝΤ. Στο Μαξίμου κρατούν ως θετική την αναγνώριση για την καλή κατάσταση των δημοσιονομικών της χώρας από τον Γ. Ντάισελμπλουμ καθώς και για την εκτίμηση ότι το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2016 θα φτάσει το 2%.
Επίσης ο Ευκλ. Τσακαλώτος ανέφερε ότι αναμένεται να ληφθούν πρωτοβουλίες στο αμέσως επόμενο διάστημα προκειμένου να βρεθεί μία λύση σε αυτό το ζήτημα.
«Υπάρχει ένα μεγάλο θέμα αυτό της απαίτησης του ΔΝΤ να νομοθετήσουμε μέτρα για μετά το 2018. Αυτό απαιτεί να το ξανασκεφτούμε» δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών. Όπως είπε «αυτό είναι απαραίτητο γιατί πρώτον υπάρχει υπεραπόδοση. Κάθε φορά που υπερ- αποδίδουμε η πιθανότητα να χρειαστούν μέτρα μειώνεται. Ο δεύτερος λόγος είναι γιατί πηγαίνει πολύ πιο πέρα απ’ αυτό που χρειάζεται η δημοκρατική κουλτούρα. Δεν είναι σωστό να ζητάς από μια χώρα να νομοθετήσει για δυο ή τρία χρόνια αργότερα για το τι θα κάνει τότε. Είναι μια απαίτηση που πηγαίνει πολύ πιο πέρα από ευρωπαϊκό πλαίσιο και τη δημοκρατία. Θα υπάρξουν πρωτοβουλίες από εδώ και πέρα για να καλυφθεί το κενό και νομίζω ότι δεδομένου ότι όλοι θέλουν λύση μπορούμε να έχουμε ένα βαθμό εμπιστοσύνης».
Παρά το γεγονός ότι ο Έλληνας υπουργός είχε αποστείλει επιστολές, στις οποίες εξηγούσε τις ελληνικές θέσεις, το κλίμα χθες στην βελγική πρωτεύουσα ήταν βαρύ. Ο ένας μετά τον άλλον, οι εκπρόσωποι των θεσμών ζητούσαν από τον Ευκλείδη Τσακαλώτο και τον Γιώργο Χουλιαράκη την προληπτική νομοθέτηση συγκεκριμένων μέτρων που θα τεθούν σε ισχύ μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, δηλαδή μετά το 2018. Ακόμη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που μέχρι πρότινος ήταν υπέρ των θέσεων της ελληνικής πλευράς, τάχθηκε υπέρ των σκληρών απαιτήσεων του ΔΝΤ. Η επιμονή των δανειστών που ήρθε σε αντίθεση με την πάγια θέση της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία έχει ξεκαθαρίσει πως δεν προτίθεται να ψηφίσει προληπτικά μέτρα λιτότητας, δημιούργησε κλίμα έντασης.
Ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ μετά τη συνάντηση που είχε με τους Ευκλ. Τσακαλώτο και Γ. Χουλιαράκη παραδέχθηκε ότι μένουν ακόμη πολλά ανοιχτά ζητήματα «για τα οποία η εύρεση σημείου ισορροπίας είναι ένα ζητούμενο», αλλά και πως «η νομοθέτηση προληπτικών μέτρων υπάρχει ως κοινό αίτημα. Θα εξαρτηθεί από το αν η υπεραπόδοση των δημοσιονομικών στόχων που επετεύχθη το 2016 είναι δομικού τύπου και άρα η Ελλάδα θα παραμείνει πλήρως εντός τροχιάς και τα επόμενα χρόνια».
Το ίδιο σκηνικό επαναλήφθηκε και στο τετ-α-τετ με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών, ο οποίος άλλωστε έδειξε τις προθέσεις του με τη δήλωση που έκανε μπαίνοντας στην επίσημη συνάντηση. «Δεν ξέρω τι σκέφτεται η ελληνική κυβέρνηση και δεν έκανε μέχρι τώρα αυτά για τα οποία είχε δεσμευτεί τόσο συχνά», είπε ο Β. Σόιμπλε, προσθέτοντας με νόημα πως επαφίεται αμιγώς στην Ελλάδα να ξεπαγώσει η διαπραγμάτευση.
Στην συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup ο Πρόεδρος Γ. Ντάισελμπλουμ επανέλαβε ότι «είναι προς το συμφέρον όλων η ταχεία ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος», παρουσιάζοντας ως ανοιχτά ζητήματα τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, το συνταξιοδοτικό και το φορολογικό.
Ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών επανέλαβε ότι «η συμμετοχή του ΔΝΤ είναι αδιαπραγμάτευτη», ενώ διευκρίνισε ότι το θέμα της διατήρησης του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,5% του ΑΕΠ μετά το 2018 έχει συμφωνηθεί για το μεσοπρόθεσμο διάστημα, μετά το πρόγραμμα, αλλά οι θεσμοί δεν έχουν καταλήξει πόσα χρόνια θα είναι αυτό το διάστημα.
Π. Μοσκοβισί
Από πλευράς του ο Επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί ανέφερε ότι η συζήτηση ήταν καλή και ότι είναι «περισσότερο αισιόδοξος» για το κλείσιμο της αξιολόγησης. Ανέφερε ότι «δυο τρία σημεία παραμένουν ανοικτά» και επισήμανε ότι στο πλαίσιο του Συμβουλίου θεωρείται απαραίτητο να υπάρχει ένας μηχανισμός διασφάλισης της δημοσιονομικής σταθερότητας στην Ελλάδα. Κανείς δεν επιθυμεί επιστροφή στο παρελθόν», τόνισε ο Γάλλος Επίτροπος, συμπληρώνοντας ότι ευελπιστεί σε σύντομη επιστροφή των θεσμών στην Αθήνα «αν όλοι κάνουν αυτό που πρέπει». «Η επιτυχία του προγράμματος εξαρτάται από τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων», είπε ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Κλάους Ρένγκλινγκ. «Με τα βραχυπρόθεσμα μέτρα η Ελλάδα θα έχει ευνοϊκότερη χρηματοδότηση», κατέληξε.
Συμμετοχή του ΔΝΤ
Αμέσως μετά τη συνεδρίαση του Eurogroup ο Πρόεδρος Γ. Ντάισελμπλουμ πανέλαβε ότι «η συμμετοχή του ΔΝΤ είναι αδιαπραγμάτευτη», ενώ διευκρίνισε ότι το θέμα της διατήρησης του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,5% του ΑΕΠ μετά το 2018 έχει συμφωνηθεί για το μεσοπρόθεσμο διάστημα, μετά το πρόγραμμα.
«Οχι» σε νέα μέτρα
Κυβερνητικέςπηγές, αμέσως μετά τη συνεδρίαση τόνιζαν ότι «αυτή η κυβέρνηση δεν πρόκειται να νομοθετήσει μέτρα για μετά το 2018. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος «κάρφωσε» το ΔΝΤ για τη μη ολοκλήρωση της αξιολόγησης.
