Σε υπόμνημα προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μαργαρίτη Σχοινά, ο Σύλλογος Ελλήνων Χορτοφάγων, ζητά να μπουν ρητά στο ελληνικό σχέδιο για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, συγκεκριμένοι στόχοι για την παραγωγή ελληνικών οσπρίων και φυτικών πρωτεϊνών που προορίζονται για το πιάτο του καταναλωτή — και όχι μόνο για τη ζωοτροφή.
Ειδικότερα, ο Σύλλογος Ελλήνων Χορτοφάγων (HellasVeg) υπέβαλε στην πλατφόρμα της δημόσιας διαβούλευσης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ) τις προτάσεις και παρεμβάσεις του, για τον εθνικό σχεδιασμό της νέας ΚΑΠ 2028-2034. Η κατάθεση των προτάσεων συνοδεύτηκε από αναλυτικό Υπόμνημα, το οποίο απεστάλη και στον Υπουργό κ. Μ. Σχοινά και στην αρμόδια ΓΓ κα Α. Ζέρβα. Η υποβολή των προτάσεων έγινε στο πλαίσιο της ενεργής συμμετοχής του Συλλόγου, στον Εθνικό Διάλογο που είναι σε εξέλιξη.
Η παρέμβαση, βασίζεται σε διεθνή στατιστικά δεδομένα, καθώς και στην ανάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Χορτοφάγων (EVU) στην οποία είναι μέλος η HellasVeg. Ο Σύλλογος ζητά να τεθεί ως εθνική προτεραιότητα, η ενίσχυση της παραγωγής οσπρίων και άλλων πρωτεϊνούχων καλλιεργειών (όπως φασόλια, φακές, ρεβίθια, φάβα, λαθούρι, κουκιά, μπιζέλια, λούπινο, μη μεταλλαγμένη σόγια τροφής) που προορίζονται για άμεση ανθρώπινη κατανάλωση.
Ένα κενό στην ευρωπαϊκή πολιτική για τις πρωτεΐνες
Το Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις πρωτεΐνες, θέτει έναν και μοναδικό ποσοτικό στόχο: την αύξηση του μεριδίου ευρωπαϊκής πρωτεΐνης στις ζωοτροφές από 25,8% σε 35% ως το 2035.
Η άμεση ανθρώπινη κατανάλωση δεν καλύπτεται καθόλου — παρότι, όπως επισημαίνει η HellasVeg, τα όσπρια αντιστοιχούν σήμερα σε μόλις το 2% της πρωτεΐνης που καταναλώνουν οι Ευρωπαίοι & θα μπορούσαν να καλυφθούν εξολοκλήρου ή σε μεγάλο ποσοστό, από την ευρωπαϊκή παραγωγή. Η Ελλάδα εισάγει περίπου το 60-65% των οσπρίων που καταναλώνει, ενώ παραδοσιακά είναι μία μεσογειακή χώρα όπου τα εδάφη και το κλίμα της, ευνοούν την παραγωγή οσπρίων. Την ίδια περίοδο, βορειοευρωπαϊκές χώρες όπως η Δανία, έχουν αντιληφθεί την αξία των οσπρίων στη διατροφή και προσπαθούν να τα εντάξουν στις ντόπιες καλλιέργειες τους.
Τι ζητά η HellasVeg
Το υπόμνημα δίνει έμφαση σε τέσσερις άξονες:
- «Νέος τομέας πρωτεϊνούχων καλλιεργειών για ανθρώπινη κατανάλωση», στον Κανονισμό για την Κοινή Οργάνωση Αγορών: Ρητή, χωριστή θέση για τα όσπρια τροφής, με υποχρεωτική αναγνώριση οργανώσεων παραγωγών.
- Εθνικό σχέδιο και «πακέτο εκκίνησης»: ειδική στήριξη (εισόδημα, επενδύσεις, αμειψισπορά) και Εθνική Στρατηγική Διαφοροποίησης Πρωτεϊνών με διάσταση τροφής.
- Αγορά: σήμανση προέλευσης και καταπολέμηση των διεθνοποιήσεων που πλήττουν το εισόδημα του Έλληνα παραγωγού.
- Αλυσίδα αξίας: επενδύσεις σε καθαρισμό, συσκευασία, μεταποίηση και καινοτομία, ώστε η προστιθέμενη αξία να μένει στην ελληνική ύπαιθρο.
Τα Οφέλη για την Οικονομία, το Περιβάλλον και την Υγεία
Η HellasVeg τεκμηριώνει την πρότασή της, για τη σκοπιμότητα αύξησης της εγχώριας παραγωγής και κατανάλωσης φυτικής πρωτεΐνης, με στοιχεία που αφορούν:
- στην εξοικονόμηση συναλλάγματος από την υποκατάσταση εισαγωγών,
- στη μείωση της εξάρτησης της χώρας από εισαγωγές σόγιας για ζωοτροφές, με την αύξηση κατανάλωσης φυτικών πρωτεϊνών (η ΕΕ εισάγει το 84% των αναγκών της σε σόγια)
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η μείωση της κατανάλωσης ζωικής πρωτεΐνης, είναι πιο αποδοτική λύση για τη μείωση της εξάρτησης από τη σόγια, από ότι η απλή υποκατάσταση της με εισαγόμενη σόγια: μία μείωση 18-25% της κατανάλωσης ζωικής πρωτεΐνης, θα εξάλειφε πλήρως την ανάγκη για εισαγόμενη σόγια ζωοτροφών.
- στα περιβαλλοντικά οφέλη των ψυχανθών στην αμειψισπορά (δέσμευση αζώτου, λιγότερα λιπάσματα)
- και στα οφέλη της κατανάλωσης οσπρίων για την καρδιαγγειακή υγεία.
Η HellasVeg επισημαίνει ότι η πρόταση της δεν στρέφεται κατά της καλλιέργειας ζωοτροφών, αλλά συμπληρώνει τις επισιτιστικές ανάγκες των ανθρώπων σε πρωτεϊνούχες καλλιέργειες. Καθώς η Ελλάδα θα ασκήσει την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το B’ εξάμηνο του 2027, είναι σημαντική ευκαιρία τα όσπρια τροφής να αντιμετωπιστούν ως ισότιμος, πρόσθετος πυλώνας της εθνικής γεωργικής πολιτικής.
