Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για ανοιχτούς φορολογικούς φακέλους οι οποίοι κινδυνεύουν να κλείσουν οριστικά στο τέλος του έτους, με την ΑΑΔΕ να ανεβάζει στροφές για να ολοκληρώσει τους ελέγχους και να προλάβει την παραγραφή.
Η απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας αλλάζει τα δεδομένα για παλαιές υποθέσεις φοροδιαφυγής, κρίνοντας αντισυνταγματική την 20ετή παραγραφή όσο και τη 10ετή παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου για επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων λόγω φοροδιαφυγής. Έτσι, για μια σειρά φακέλων επανέρχεται στο προσκήνιο ο βασικός κανόνας της πενταετίας, στενεύοντας τα χρονικά περιθώρια για τον φοροελεγκτικό μηχανισμό.
Στο επίκεντρο του φοροελεγκτικού μηχανισμού βρίσκονται τώρα κυρίως υποθέσεις του φορολογικού έτους 2020, αλλά και παλαιότεροι φάκελοι που φτάνουν στο τέλος της διαδρομής λόγω νόμιμης παράτασης. Για την ΑΑΔΕ, το κρίσιμο δεν είναι απλώς να έχει ξεκινήσει ο έλεγχος, αλλά να έχουν εκδοθεί και κοινοποιηθεί εγκαίρως οι πράξεις καταλογισμού φόρων και προστίμων.
Γι’ αυτό οι ελεγκτικές υπηρεσίες ετοιμάζουν λίστες με τις υποθέσεις δίνοντας προτεραιότητα σε εκείνες που βρίσκονται πιο κοντά στην παραγραφή και παρουσιάζουν μεγαλύτερο φορολογικό ενδιαφέρον.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι φορολογικές υποθέσεις για τις οποίες ο χρόνος παραγραφής τελειώνει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και ο έλεγχος δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η απόφαση του ΣτΕ, αλλάζει το τοπίο για συγκεκριμένες παλαιές υποθέσεις φοροδιαφυγής, καθώς κρίθηκε αντισυνταγματική η πρόβλεψη της 20ετούς παραγραφής, όπως και η μεταβατική ρύθμιση που προέβλεπε 10ετή παραγραφή για το φορολογικό έτος 2013.
Στο «ραντάρ» των φοροελεγκτών της ΑΑΔΕ βρίσκονται τώρα φάκελοι φοροδιαφυγής αλλά και υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος, ΦΠΑ και φορολογίας κεφαλαίου, ανάλογα με το φορολογικό έτος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.
Η πενταετία υπολογίζεται από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο έληγε η προθεσμία υποβολής της φορολογικής δήλωσης. Έτσι, για τα εισοδήματα του 2020, οι δηλώσεις των οποίων υποβλήθηκαν το 2021, η βασική πενταετής προθεσμία συμπληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Αντίστοιχα, για υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος του 2019 στις οποίες υποβλήθηκε αρχική ή τροποποιητική δήλωση μέσα στο 2025 και συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, η προθεσμία μπορεί να παραταθεί έως το τέλος του 2026.
Ανάλογοι κανόνες εφαρμόζονται για τον ΦΠΑ και τη φορολογία κεφαλαίου, ενώ νέα στοιχεία που έφθασαν στη Φορολογική Διοίκηση κατά το τελευταίο έτος της αρχικής πενταετίας μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να μεταφέρουν την καταληκτική ημερομηνία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου περιορίζει τη δυνατότητα της Φορολογικής Διοίκησης να κρατά ανοιχτές για μεγάλο χρονικό διάστημα συγκεκριμένες υποθέσεις φοροδιαφυγής μέσω των επίμαχων προθεσμιών των 20 και 10 ετών. Στις περιπτώσεις που καλύπτονται από την απόφαση επανέρχεται ο βασικός κανόνας της πενταετούς παραγραφής. Μεταξύ των φορολογικών υποθέσεων στις οποίες επικεντρώνονται οι ελεγκτικές υπηρεσίες, καθώς η προθεσμία παραγραφής ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026, περιλαμβάνονται:
- Φορολογικό έτος 2020: Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ για τις οποίες έχουν υποβληθεί αρχικές εμπρόθεσμες δηλώσεις ή αρχικές εκπρόθεσμες δηλώσεις το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024 και συμπληρώνεται η προβλεπόμενη προθεσμία παραγραφής.
- Χρήση 2018: Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος για τις οποίες οι φορολογικές δηλώσεις δεν υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα αλλά κατατέθηκαν εκπρόθεσμα μέσα στο 2024. Στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, εφόσον εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις, η προθεσμία παραγραφής μετατίθεται και μπορεί να φθάνει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
