Σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα και την Τρίπολη εκπέμπει το Κάιρο, επαναφέροντας ενώπιον των Ηνωμένων Εθνών τις ενστάσεις του για το τουρκολιβυκό μνημόνιο και διαμηνύοντας ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί τετελεσμένα σε βάρος των κυριαρχικών του δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με ρηματική διακοίνωση, ημερομηνίας 5 Νοεμβρίου 2026, προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η Αίγυπτος ξεκαθαρίζει ότι η φερόμενη επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν διαφοροποιεί στο ελάχιστο τη στάση της απέναντι στη συμφωνία που υπεγράφη στις 27 Νοεμβρίου 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε λιβυκής Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας.
Η αιγυπτιακή διπλωματία επαναβεβαιώνει τη θέση που έχει διατυπώσει σε τέσσερις προηγούμενες ρηματικές διακοινώσεις προς τον ΟΗΕ, το 2019, το 2023, το 2024 και το 2025, χαρακτηρίζοντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο «απολύτως άκυρο και στερούμενο οποιασδήποτε έννομης ισχύος».
Στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας του Καΐρου βρίσκεται η παραβίαση των αρχών του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, των διατάξεων της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1982, αλλά και της καθιερωμένης διεθνούς πρακτικής για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων.
Στο στόχαστρο και οι συμφωνίες για τους υδρογονάνθρακες
Η νέα διπλωματική παρέμβαση της Αιγύπτου δεν περιορίζεται στη συμφωνία του 2019, αλλά επεκτείνεται και στην ενεργειακή συνεργασία που έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια η Άγκυρα και η Τρίπολη.
Συγκεκριμένα, το Κάιρο απορρίπτει τόσο το μνημόνιο της 3ης Οκτωβρίου 2022 μεταξύ της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης για τους υδρογονάνθρακες όσο και τη συμφωνία της 25ης Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου, αρνούμενο να αναγνωρίσει οποιαδήποτε νομική ισχύ στις δύο συμφωνίες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδει, παράλληλα, στα εξωτερικά θαλάσσια όρια που γνωστοποίησε η Λιβύη στον ΟΗΕ με ρηματική διακοίνωση στις 27 Μαΐου 2025, καθώς, σύμφωνα με την αιγυπτιακή πλευρά, αυτά επικαλύπτονται με τα δυτικά θαλάσσια όρια της Αιγύπτου στη Μεσόγειο.
Το Κάιρο προβάλλει επίσης αντιρρήσεις για τα ανατολικά θαλάσσια όρια που έχει κηρύξει η Λιβύη, συμπεριλαμβανομένων των ανατολικών εξωτερικών ορίων της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, τα οποία, όπως υποστηρίζει, βρίσκονται εξ ολοκλήρου εντός των αιγυπτιακών θαλάσσιων ζωνών, προσβάλλοντας τα κυριαρχικά του δικαιώματα στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα.
Προειδοποίηση για μονομερείς ενέργειες και ανοιχτό παράθυρο διαλόγου
Η Αίγυπτος καθιστά σαφές ότι δεν θα αποδεχθεί μέτρα ή ενέργειες οποιουδήποτε μέρους που θα στηρίζονται στις επίμαχες συμφωνίες και τις λιβυκές διακηρύξεις, εφόσον αυτές αντιβαίνουν στα θαλάσσια όρια που έχει κηρύξει η ίδια.
Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται στη ρηματική διακοίνωση, η χώρα «επιφυλάσσεται του δικαιώματός της να προστατεύσει τα δικαιώματά της, τα οποία κατοχυρώνονται από το διεθνές δίκαιο, και να αντιταχθεί σε κάθε απόπειρα προσβολής τους».
Παρά τη σκληρή γλώσσα που χρησιμοποιεί, πάντως, το Κάιρο διατηρεί ανοιχτούς τους διαύλους της διπλωματίας, εκφράζοντας την ετοιμότητά του να προσέλθει σε καλόπιστες διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις με τα γειτονικά κράτη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων συνόρων, στη βάση του διεθνούς δικαίου και με γνώμονα την εξεύρεση δίκαιων και ισότιμων λύσεων που θα εξυπηρετούν τα κοινά συμφέροντα.
Η αιγυπτιακή πλευρά ζητά, τέλος, την κυκλοφορία της ρηματικής διακοίνωσης ως επίσημου εγγράφου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, στο πλαίσιο του θέματος 74 της ημερήσιας διάταξης, καθώς και τη δημοσίευσή της στον ιστότοπο του αρμόδιου Τμήματος Ωκεάνιων Υποθέσεων και στην προσεχή έκδοση του Δελτίου για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Το κείμενο κινείται στις 500 λέξεις, χωρίς επαναλήψεις μεταξύ της δημοσιογραφικής αφήγησης και των αυτούσιων αποσπασμάτων. Διατήρησα τη διατύπωση «φερόμενη επικύρωση», σύμφωνα με τη ρηματική διακοίνωση.