Στην ανθρώπινη ιστορία ποτέ οι αλλαγές στις συνθήκες οργάνωσης και διοίκησης των κοινωνιών και των οικονομικών δομών δεν υπήρξαν τόσο γρήγορες και ανατρεπτικές. Ποτέ, επίσης, οι επιχειρήσεις δεν κλήθηκαν να ανταποκριθούν σε παρόμοιας ταχύτητας αλλαγές.
Σε αυτό το νέο τοπίο, η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται μόνο στην αναγκαία επιχειρηματική διορατικότητα αλλά και στην ταυτόχρονη αποτελεσματική προσαρμοστικότητα. Από τον στατικό σχεδιασμό, έχουμε περάσει στον δυναμικό οραματισμό. Και εάν αναζητούμε την έννοια-κλειδί, αυτή υπερβαίνει τη λέξη «στρατηγική». Κλειδί αποτελεί η έννοια του momentum, μια έννοια που εμπεριέχει κίνηση, δυναμισμό και επιτάχυνση».
Υπό αυτές τις συνθήκες και μέσα σε ένα πρωτόγνωρο περιβάλλον και από ψυχολογικής πλευράς για τις επιχειρήσεις και τους ανθρώπους τους, σε όλα τα επίπεδα, το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν θα αλλάξουν, αλλά προς ποια κατεύθυνση, με ποια ταχύτητα και -κυρίως- με ποιες αξίες. Οι επιχειρήσεις είναι αντιμέτωπες με μια τεράστια πρόκληση ανταγωνιστικότητας. Αναγνωρίζουν πως τυχόν αποτυχία να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη και να αξιοποιήσουν τις νέες μορφές αξίας που δημιουργούνται, θα απειλήσει μέχρι και την ίδια την επιβίωσή τους.
To πραγματικό στοίχημα είναι πώς οι επιχειρήσεις να μην επιτρέψουν στην αβεβαιότητα και την ανασφάλεια -που φυσιολογικά προκύπτουν- να προκαλέσουν αναβλητικότητα και αντίσταση στην ταχεία και συνεχή προσαρμοστικότητα που απαιτείται. Θα πρέπει να χτιστεί η σωστή νοοτροπία και στάση ως προς τις εξελίξεις σε ένα περιβάλλον όπου το καλύτερο μέσο που έχουν οι επιχειρήσεις για να προσφέρουν ασφάλεια στους ανθρώπους τους, είναι η παραγωγή αξίας σε μόνιμη βάση.
Με άλλα λόγια, οι επιχειρήσεις, μπροστά στην ανησυχία για απώλεια θέσεων εργασίας, καλούνται να ενισχύσουν το ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο πρέπει να είναι έτοιμο, όχι μόνον για το σήμερα αλλά και για το γρήγορα μεταβαλλόμενο μέλλον. «Και αυτό είναι το πιο δύσκολο», μας λέει ο καθηγητής Γ. Μέργος, που γνωρίζει πόσο δύσκολα οι άνθρωποι προσαρμόζονται σε εργασιακές κυρίως αλλαγές.
Θα πρέπει έτσι να σημειωθεί ότι σε διεθνές επίπεδο η προσαρμογή των επιχειρήσεων σε αλλαγές αποτελεί πλέον ανταγωνιστικό εργαλείο.
Κάθε βιομηχανική επανάσταση δημιούργησε περισσότερες θέσεις εργασίας από όσες κατέστρεψε, αλλά αυτές οι νέες θέσεις εργασίας απαιτούσαν εξελιγμένες δεξιότητες.
Αυτές οι τελευταίες, όμως, για να γίνουν αποδοτικές, απαιτούν και τα κατάλληλα για το σκοπό αυτόν περιβάλλοντα, τα οποία δεν είναι δεδομένα. Δεν είναι τυχαίες από την άποψη αυτή οι τεράστιες επενδύσεις της Κίνας σε απόκτηση μελλοντικών δεξιοτήτων από συγκεκριμένα τμήματα του πληθυσμού της. Ούτε βέβαια εκπλήσσουν οι κινεζικές επενδύσεις στην παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη και στην αναδυόμενη αυτοδραστική (Agentic AI), η οποία αντικαθιστά μέρος ανθρώπινων εργασιών.
Είναι σαφές ότι η «απελευθέρωση» του ανθρώπου από ορισμένες εργασίες ανοίγει μια νέα εποχή και για τη μελλοντική φύση της εργασίας. Πρόκειται για τεράστιας σημασίας εξέλιξη, που σηματοδοτεί υπαρξιακές μεταβολές δύσκολα ανιχνεύσιμες στην παρούσα φάση. Ήδη βλέπουμε τους «ψηφιακούς συνεργάτες» (agents) να είναι σε θέση να μας απελευθερώσουν από επαναλαμβανόμενες εργασίες, ώστε να μπορούμε να επικεντρωθούμε σε εργασίες με υψηλότερη αξία. Η μεγάλη αλλαγή που έχουμε μπροστά μας είναι η ανάγκη επανασχεδιασμού των θέσεων εργασίας και επαναπροσδιορισμού του ρόλου των ανθρώπων στην εργασία. Το ερώτημα θα πρέπει να είναι το εξής: Τι μπορεί να αναλάβει η τεχνητή νοημοσύνη, ούτως ώστε να απελευθερώσει τους ανθρώπους για να επικεντρωθούν σε δραστηριότητες μεγαλύτερης αξίας και ποιες ακριβώς πρέπει να είναι αυτές οι δραστηριότητες που η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί ή δεν θέλουμε να κάνει; Η δήλωση του Jensen Huang της Nvidia «δεν θα χάσετε τη δουλειά σας από την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά από κάποιον που τη χρησιμοποιεί καλύτερα από εσάς», λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι βρισκόμαστε όλοι στην ίδια αφετηρία, για να χτίσουμε νέους «μυς» (δεξιότητες) και να παραμείνουμε χρήσιμοι σε έναν κόσμο που εξελίσσεται.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο υπάρχει κάποιος προβληματισμός στην Ελλάδα ή το πρόβλημά της είναι ποιος δρόμος της Νίκαιας θα φέρει το όνομα του αποβιώσαντος τραγουδιστή Μαζωνάκη;