Τα ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και η έντονη πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους περιορίζουν την αύξηση στο κόστος δανεισμού της Ελλάδας εν μέσω της αναταραχής στις διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων που έχουν αυξήσει τις αποδόσεις τους σε υψηλά επίπεδα σχεδόν δύο δεκαετιών.
H απόδοση των 10ετών ομολόγων στις ΗΠΑ, η οποία αποτελεί βασική εστία της αναταραχής που επηρεάζει και τις άλλες χώρες, άγγιξε την Πέμπτη το 5% και των 30ετών τίτλων εκτινάχθηκε στο 5,3%, το υψηλότερο επίπεδο από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι αποδόσεις διαμορφώθηκαν επίσης σε υψηλό 19 ετών, σύμφωνα με τον δείκτη του Bloomberg.
Στη Γερμανία, η απόδοση για τα 10ετή ομόλογα, που αποτελούν τον δείκτη αναφοράς για τις αγορές της Ευρωζώνης, αυξήθηκε 34 μονάδες βάσης σε σχέση με ένα μήνα πριν, για να διαμορφωθεί στο 3,5% (υψηλό 17 ετών). Υψηλότερες ήταν οι αυξήσεις του κόστους δανεισμού σε άλλες μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, με τις αποδόσεις των 10ετών τίτλων να σκαρφαλώνουν 46 μ.β. στο 4,44% στη Γαλλία και 43 μ.β. στο 4,38% την Ιταλία. Στη Βρετανία, η απόδοση των 10ετών τίτλων αυξήθηκε 41 μ.β. στο 5,37%, το υψηλότερο επίπεδο μεταξύ των χωρών της G7.
Μέσα σε αυτή τη διεθνή αναστάτωση, το κόστος δανεισμού της Ελλάδας αυξήθηκε λιγότερο από τις τρεις αυτές μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες καθώς η απόδοση των 10ετών κρατικών ομολόγων της σημείωσε άνοδο 40 μ.β. στο 4,24% σε σχέση με ένα μήνα πριν, με βάση στοιχεία του Bloomberg. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην έντονα πτωτική τάση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας που οδηγεί σε αναβαθμίσεις της από διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολογήσεις. Την περασμένη Παρασκευή, ο καναδικός οίκος DBRS αναβάθμισε σε θετικές από σταθερές τις προοπτικές του ελληνικού αξιόχρεου στη βαθμίδα ΒΒΒ, εκτιμώντας ότι θα συνεχιστεί η αποκλιμάκωση του ελληνικού χρέους παρά τη διεθνή αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων.
Η αύξηση του κόστους δανεισμού οφείλεται στην άνοδο του πληθωρισμού και στη δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση μεγάλων οικονομιών, κυρίως των ΗΠΑ, αλλά και της Γαλλίας και της Βρετανίας. Στις ΗΠΑ, τα πολύ μεγάλα ελλείμματα στον προϋπολογισμό συνεχίζονται για χρόνια μετά τον κορονοϊό. Το 2026, πέντε χρόνια μετά την πανδημία, κινούνται στο 6% του ΑΕΠ, προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στους επενδυτές, καθώς το δημόσιο χρέος αυξάνεται ανεξέλεγκτα, φτάνοντας τον περασμένο μήνα τα 40 τρις. δολάρια ή το 126% του ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν το μεγαλύτερο μέρος του χρέους τους μέσω της αγοράς ομολόγων, η οποία έχει φτάσει στα 32 τρις. δολάρια.
Ο Αμερικανός Υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, υποστήριξε ότι το χρέος δεν είναι ανησυχητικό και ότι θα μειωθεί με την ανάπτυξη της οικονομίας, κάτι που αμφισβητούν οι αγορές. Η αύξηση του κόστους δανεισμού τα τελευταία χρόνια - σε αντίθεση με τα μηδενικά επιτόκια την περίοδο του κορονοϊού - κάνει πιο έντονο το πρόβλημα καθώς ενισχύει τη δυναμική του χρέους. Οι δαπάνες για τόκους εξυπηρέτησης του αμερικανικού χρέους έχουν ξεπεράσει το 1 τρις. δολάρια το 2026 και αποτελούν πλέον το μεγαλύτερο κονδύλι στον κρατικό προϋπολογισμό.
Το ίδιο ισχύει και για τους κρατικούς προϋπολογισμούς της Βρετανίας και της Γαλλίας, οι οποίες δαπανούν περισσότερα για τόκους απ' ό,τι για την άμυνά τους. Στη Βρετανία, το έλλειμμα στον προϋπολογισμό της διαμορφώθηκε στο 4,3% το 2025 και το χρέος της φτάνει στο 94% του ΑΕΠ.
Στη Γαλλία, ο φόβος ότι μπορεί να μην ψηφιστεί προϋπολογισμός για το επόμενο έτος, όπου θα διεξαχθούν οι εκλογές τον ερχόμενο Απρίλιο και Μάιο, κρατά σε αναμμένα κάρβουνα τις αγορές. Οι επενδυτές έχουν ούτως ή άλλως «στοχοποιήσει» τη χώρα μετά τις εκλογές του 2024, οι οποίες τριχοτόμησαν τη Βουλή της, οδηγώντας σε έντονη πολιτική αστάθεια. Το έλλειμμα της Γαλλίας παραμένει κοντά στο 5% του ΑΕΠ και το 2026, ενώ το χρέος της πλησιάζει το 120% του ΑΕΠ.
Το αδιέξοδο στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν και η επανάληψη των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο προδιαθέτουν για μεγαλύτερη διάρκεια του ενεργειακού σοκ, με τις αγορές να αναμένουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αυξήσουν τα επιτόκιά τους για να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στον στόχο του 2%. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε ήδη την Πέμπτη, για δεύτερη φορά εφέτος, το βασικό της επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,5%, εκτιμώντας ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα κρατήσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη πάνω από το 2% και το 2027. Οι νεότερες προβλέψεις της δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα κινηθεί στο 3% σε μέσα επίπεδα το 2026 και στο 2,5% το 2027 για να μειωθεί στο 2,1% το 2028. Οι αγορές δίνουν επίσης αυξημένη πιθανότητα για αύξηση του επιτοκίου της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ , το οποίο έχει μείνει σταθερό στο 3,5% - 3,75% από την αρχή του 2026.
Η μαζική στροφή επιχειρήσεων, που εστιάζουν στην τεχνητή νοημοσύνη, σε δανεισμό από τις κεφαλαιαγορές για τη χρηματοδότηση των επενδύσεων τους, ύψους πολλών εκατοντάδων δις. δολαρίων, είναι ένας ακόμη παράγοντας που έχει οδηγήσει σε υψηλά επίπεδα τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.
