Σε μια συγκυρία κατά την οποία οι διεθνείς αγορές πετρελαίου βρίσκονται και πάλι αντιμέτωπες με αυξημένη αβεβαιότητα λόγω της αναζωπύρωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η κυβέρνηση προχωρά σε νέα παρέμβαση με στόχο τον περιορισμό των τιμών των καυσίμων στην αντλία.
Το μέτρο, το οποίο ανακοίνωσε από το βήμα της Βουλής ο πρωθυπουργός, θα ισχύσει έως το τέλος Αυγούστου και προβλέπει έκπτωση 10 λεπτών ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων – εξαιρείται η βενζίνη 100 οκτανίων – καθώς και έκπτωση 5 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης.
Οι επίσημες ανακοινώσεις αναμένονται στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, ώστε η εφαρμογή του μέτρου να ξεκινήσει αμέσως μετά και να καλύψει το μεγαλύτερο μέρος της θερινής περιόδου αιχμής, διάρκειας περίπου 45 ημερών.
Τη χρηματοδότηση της παρέμβασης θα αναλάβουν τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, η Helleniq Energy και η Motor Oil, τα οποία θα συνεισφέρουν συνολικά 40 εκατ. ευρώ, από 20 εκατ. ευρώ το καθένα. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να ανακοπεί η ανοδική πορεία των τιμών, οι οποίες σε αρκετές περιοχές της χώρας και ιδιαίτερα στα νησιά προσεγγίζουν ή και υπερβαίνουν τα 2 ευρώ ανά λίτρο.
Η νέα αυτή κίνηση έρχεται να προστεθεί στη δέσμη μέτρων που είχε υιοθετήσει η κυβέρνηση από τον Μάρτιο, όταν η κρίση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου. Τότε επιβλήθηκε πλαφόν στα μικτά περιθώρια κέρδους στην εμπορία και τη λιανική πώληση καυσίμων, ενεργοποιήθηκε το Fuel Pass για τους οδηγούς βενζινοκίνητων οχημάτων, ενώ θεσπίστηκε επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, ύψους αρχικά 20 λεπτών ανά λίτρο και στη συνέχεια 15 λεπτών ανά λίτρο έως τη λήξη του μέτρου.
Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων εκείνης της περιόδου προσέγγισε τα 300 εκατ. ευρώ. Περίπου 152 εκατ. ευρώ αφορούσαν την επιδότηση του diesel στην αντλία και περίπου 130 εκατ. ευρώ το Fuel Pass. Μετά τη λήξη των μέτρων και την κατάργηση του πλαφόν, οι τιμές των καυσίμων συνέχισαν να διαμορφώνονται κυρίως από τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές, γεγονός που οδηγεί σήμερα την κυβέρνηση σε νέα παρέμβαση, αυτή τη φορά με τη συμμετοχή των δύο ελληνικών διυλιστηρίων.
Βασικός στόχος είναι να περιοριστεί το κόστος μετακίνησης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές εξακολουθούν να παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες στις γεωπολιτικές εξελίξεις και στις διαταραχές των ροών πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Γιατί δεν αποκλιμακώνονται οι τιμές στην αντλία
Παρά το γεγονός ότι οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου είχαν αρχίσει να υποχωρούν μετά την προσωρινή εκτόνωση της κρίσης και τη σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, η νέα κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ανέτρεψε την εικόνα σταθεροποίησης, επαναφέροντας τη μεταβλητότητα και τις ανησυχίες για ενδεχόμενες νέες διαταραχές στην προσφορά.
Παράγοντες της αγοράς διύλισης επισημαίνουν ότι ακόμη και πριν από τις τελευταίες εξελίξεις η υποχώρηση της τιμής του Brent δεν είχε περάσει με την ίδια ένταση στις τιμές των καυσίμων. Η αυξημένη ζήτηση κατά τη θερινή περίοδο, η έντονη τουριστική δραστηριότητα στη Μεσόγειο, αλλά και η περιορισμένη διεθνής διαθεσιμότητα σε diesel και αεροπορικά καύσιμα εξακολουθούν να στηρίζουν τις τιμές των προϊόντων διύλισης.
Την ίδια ώρα, η προοπτική ανάκαμψης της ζήτησης στην Ασία, σε συνδυασμό με την ανάγκη αναπλήρωσης στρατηγικών αποθεμάτων από μεγάλες οικονομίες, περιορίζει τα περιθώρια περαιτέρω αποκλιμάκωσης των διεθνών τιμών.
Στελέχη της αγοράς καυσίμων επισημαίνουν ότι η πορεία του Brent δεν μεταφέρεται αυτόματα στις τιμές της αντλίας. Η τιμολόγηση των καυσίμων βασίζεται στις διεθνείς τιμές S&P Platts των επιμέρους προϊόντων διύλισης και στην ισοτιμία ευρώ-δολαρίου. Στην ελληνική αγορά, οι τιμές πώλησης των καυσίμων από τα διυλιστήρια προς τις εταιρείες εμπορίας υπολογίζονται με βάση τον μέσο όρο των τιμών Platts και των συναλλαγματικών ισοτιμιών των τεσσάρων προηγούμενων ημερών. Ο μηχανισμός αυτός εξομαλύνει τις έντονες ημερήσιες διακυμάνσεις, ωστόσο μπορεί να καθυστερεί τη μεταφορά τόσο των αυξήσεων όσο και των μειώσεων στις τελικές τιμές λιανικής.
Νέα άνοδος στις διεθνείς τιμές πετρελαίου
Η εύθραυστη ισορροπία στις διεθνείς αγορές αποτυπώθηκε και στις συναλλαγές της Παρασκευής 10 Ιουλίου, καθώς οι νέες ανταλλαγές πυρών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αναζωπύρωσαν τις ανησυχίες για τον ενεργειακό εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή και περιόρισαν εκ νέου τη ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ.
Το Brent διαπραγματευόταν το πρωί της Παρασκευής κοντά στα 76,5 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI κινούνταν περίπου στα 72,3 δολάρια ανά βαρέλι. Σε εβδομαδιαία βάση, το Brent κατέγραφε πορεία προς άνοδο περίπου 6% και το WTI περίπου 5%, εξέλιξη που αντανακλά τη νευρικότητα των αγορών απέναντι στον κίνδυνο νέων διαταραχών στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Το σκηνικό παραμένει εξαιρετικά ρευστό, καθώς η πορεία των τιμών επηρεάζεται ταυτόχρονα από την ένταση στην περιοχή, τις προσπάθειες επανέναρξης των διπλωματικών διαπραγματεύσεων και τις προσδοκίες για ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας και των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ.
