Εντός των επόμενων ημερών αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το νέο Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, εισάγοντας για πρώτη φορά ένα ενιαίο «πιστοποιητικό φερεγγυότητας» για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα κρατικό credit score, το οποίο θα αποτυπώνει με ενιαίο τρόπο την πιστοληπτική εικόνα των ενδιαφερομένων και θα μπορεί να αξιοποιείται σε συναλλαγές εκτός τραπεζικού συστήματος, από εμπορικές πιστώσεις έως ιδιωτικές συμφωνίες, όπου η αξιοπιστία του συναλλασσόμενου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.
Η αξιολόγηση θα χορηγείται έπειτα από αίτηση του ίδιου του φυσικού ή νομικού προσώπου ή κατόπιν της ρητής συναίνεσής του προς τρίτους και θα αποτυπώνεται σε κλίμακα από το Α έως το D. Η ανώτερη βαθμίδα θα αντιστοιχεί σε εξαιρετική πιστοληπτική εικόνα, ενώ οι χαμηλότερες κατηγορίες θα αντικατοπτρίζουν αυξημένο κίνδυνο αθέτησης υποχρεώσεων.
Στην πρώτη φάση λειτουργίας του, το σύστημα θα αντλεί στοιχεία από την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, το ΚΕΑΟ, το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας και την Τειρεσίας, προκειμένου να διαμορφώνεται μια ενιαία βαθμολογία για ιδιώτες, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Η βαθμολογία θα βασίζεται σε στοιχεία της τελευταίας διετίας και δεν θα περιλαμβάνει αναλυτική εικόνα των υποχρεώσεων ή το ύψος των οφειλών. Αντίθετα, θα παρέχει μια συνολική εκτίμηση της πιστοληπτικής συμπεριφοράς, η οποία θα προκύπτει μέσω αλγορίθμου που θα συνεκτιμά την ικανότητα αποπληρωμής, τη συνέπεια στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων και την πιθανότητα μελλοντικής αθέτησης.
Εκτός από τα δηλωθέντα εισοδήματα και τα περιουσιακά στοιχεία, βαρύτητα θα έχει και η συμπεριφορά του οφειλέτη απέναντι στις υποχρεώσεις του. Έτσι, ένας φορολογούμενος που εξοφλεί σταθερά τις υποχρεώσεις του αρκετούς μήνες πριν από τη λήξη τους θα αξιολογείται ευνοϊκότερα σε σχέση με κάποιον που πληρώνει συστηματικά την τελευταία στιγμή, ακόμη και αν τα υπόλοιπα οικονομικά χαρακτηριστικά τους είναι παρόμοια. Αντίστοιχα, μια μικρή επιχείρηση με θετική κερδοφορία, περιορισμένο δανεισμό και υψηλό ποσοστό εμπρόθεσμης εξόφλησης των φορολογικών της υποχρεώσεων θα μπορεί να λαμβάνει υψηλή αξιολόγηση. Αντίθετα, επιχειρήσεις που εμφανίζουν ζημιογόνα αποτελέσματα, ληξιπρόθεσμες οφειλές ή ενδείξεις λήψης αναγκαστικών μέτρων θα κατατάσσονται σε χαμηλότερες βαθμίδες.
Κατά την παρουσίαση του νέου συστήματος, η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, η κα. Θεώνη Αλαμπάση, ξεκαθάρισε ότι η ένταξη στοιχείων που σχετίζονται με την καταβολή ενοικίων δεν βρίσκεται επί του παρόντος στον σχεδιασμό.
Αντίθετα, το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα μελλοντικής ενσωμάτωσης οφειλών προς οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, εταιρείες ενέργειας, ύδρευσης και τηλεπικοινωνιών.
Ωστόσο, όπως διευκρινίστηκε από τα αρμόδια στελέχη της Γενικής Γραμματείας, η συγκεκριμένη επέκταση προϋποθέτει την ανάπτυξη των αναγκαίων διαλειτουργικοτήτων, κυρίως από την πλευρά των ΟΤΑ, και δεν θεωρείται άμεσα υλοποιήσιμη.
Έτσι, στην πρώτη φάση εφαρμογής, η ενοποιημένη βαθμολογία θα βασίζεται κυρίως στα στοιχεία που αφορούν τις υποχρεώσεις προς το Δημόσιο και τους χρηματοπιστωτικούς φορείς, δημιουργώντας για πρώτη φορά μια συνολική εικόνα της πιστοληπτικής συμπεριφοράς πολιτών και επιχειρήσεων.
