Οι αυξημένοι κίνδυνοι τόσο στο μέτωπο της ανάπτυξης όσο και του πληθωρισμού στην ευρωζώνη οδήγησαν στη σημερινή ομόφωνη απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ για αύξηση των επιτοκίων κατά 0,25%.
Όπως διευκρίνισε η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, η συγκεκριμένη απόφαση εδράζεται και στα τρία σενάρια που έχουν επεξεργαστεί οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ (το δυσμενές, το ακραίο και το μετριοπαθές). Συμπληρώνοντας ότι αν η ΕΚΤ δεν προχωρούσε στην αύξηση αυτή σήμερα, σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα τόσο ο πληθωρισμός όσο και η ανάπτυξη θα ξέφευγαν από τους αναθεωρημένους στόχους.
Σημειώνεται ότι ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται -σύμφωνα με το βασικό σενάριο- να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, σε 2,3% το 2027 και 2,0% το 2028. Όσον αφορά τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,5% το 2026 και το 2027 και σε 2,2% το 2028.
Σε σύγκριση με την έκδοση του Μαρτίου, οι εμπειρογνώμονες έχουν αναθεωρήσει προς τα πάνω την προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό για το 2026 και το 2027 λόγω περεταίρω ανοδικής πορείας των τιμών της ενέργειας, η οποία -σε ορισμένο βαθμό- αναμένεται να μετακυλήσει στον πληθωρισμό των ειδών διατροφής, των αγαθών και των υπηρεσιών.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 0,8% το 2026, σε 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028. Πρόκειται για αναθεώρηση προς τα κάτω για το 2026 και το 2027, η οποία αντανακλά την εντονότερη επίδραση του πολέμου στις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην εμπιστοσύνη.
Η επικεφαλής της ΕΚΤ υπογράμμισε ότι οι κίνδυνοι για τις προοπτικές της ανάπτυξης είναι καθοδικοί, κυρίως λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος έχει επιτείνει την αστάθεια στο παγκόσμιο περιβάλλον πολιτικής.
Όπως επισήμανε, η παρατεταμένη διαταραχή του εφοδιασμού ενέργειας θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές της ενέργειας περισσότερο και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι αναμένεται επί του παρόντος. Οι παράγοντες αυτοί θα μείωναν ακόμη περισσότερο τα πραγματικά εισοδήματα και θα καθιστούσαν τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά πιο διστακτικά να επενδύσουν και να δαπανήσουν. Οι αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη θα εντείνονταν εάν το κλείσιμο σημαντικών ναυτιλιακών οδών προκαλούσε έντονες ελλείψεις βασικών εισροών, αναγκάζοντας τις επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ να περιορίσουν την παραγωγή τους. Μια επιδείνωση του κλίματος στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές ή η αυστηρότερη προσφορά πιστώσεων θα μπορούσαν να εξασθενήσουν τη ζήτηση. Πρόσθετες τριβές στο διεθνές εμπόριο θα μπορούσαν επίσης να διαταράξουν περαιτέρω τις εφοδιαστικές αλυσίδες, να μειώσουν τις εξαγωγές και να αποδυναμώσουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Άλλες γεωπολιτικές εντάσεις, ιδίως ο αδικαιολόγητος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, παραμένουν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Αντίθετα, η ανάπτυξη θα μπορούσε να αποδειχθεί υψηλότερη εάν η οικονομία και οι αγορές ενέργειας προσαρμόζονταν ταχύτερα από ό,τι αναμένεται στη διαταραχή που προκλήθηκε από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ή εάν ο πόλεμος τερματιζόταν έγκαιρα και βιώσιμα.
Επιπλέον, οι προγραμματισμένες αμυντικές δαπάνες και οι δαπάνες για υποδομές, οι μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις της ζώνης του ευρώ ενδέχεται να οδηγήσουν την ανάπτυξη σε υψηλότερα επίπεδα από τα αναμενόμενα. Μια βαθύτερη ενοποίηση της Ενιαίας Αγοράς θα μπορούσε επίσης να τονώσει την ανάπτυξη πέραν των τρεχουσών προσδοκιών.
Όσον αφορά τους κινδύνους για τις προοπτικές του πληθωρισμού η Κρ. Λαγκάρντ επισήμανε ότι είναι ανοδικοί.
Όπως εξήγησε εάν οι τιμές της ενέργειας αυξηθούν περισσότερο και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι αναμένεται επί του παρόντος, ο πληθωρισμός στη ζώνη τού ευρώ θα αυξηθεί περαιτέρω. Αυτό θα μπορούσε να ενισχυθεί και να γίνει πιο επίμονο εάν οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μετακυλήσουν περισσότερο από ό,τι αναμένεται σε άλλες τιμές και στους μισθούς, εάν οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξηθούν ως αποτέλεσμα αυτού, ή εάν οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες διαταραχθούν ευρύτερα. Οι συνεχιζόμενες εμπορικές εντάσεις θα μπορούσαν επίσης να οδηγήσουν σε πιο κατακερματισμένες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, να περιορίσουν την προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών και να επιδεινώσουν τους περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας στην οικονομία της ζώνης του ευρώ. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η εξελισσόμενη κλιματική και περιβαλλοντική κρίση γενικότερα, θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές των τροφίμων περισσότερο από το αναμενόμενο.
Αντίθετα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί κάπως χαμηλότερος εάν οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή αποδειχθούν πιο βραχύβιες από ό,τι αναμένεται επί του παρόντος ή εάν οι έμμεσες ή οι δευτερογενείς επιπτώσεις αποδειχθούν λιγότερο έντονες από ό,τι αναμενόταν. Οι πιο ασταθείς και επιφυλακτικές ως προς την ανάληψη κινδύνων χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τη ζήτηση και, ως εκ τούτου, να μειώσουν και τον πληθωρισμό.
