Η έντονη δραστηριότητα στην αγορά ακινήτων συνεχίζει να ενισχύει τα δημόσια έσοδα από τους φόρους μεταβίβασης, παρά το περιβάλλον υψηλών τιμών και τις αβεβαιότητες που προκαλούν οι διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις. Κατά το διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026, τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης ακινήτων αυξήθηκαν κατά 14% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο συνολικός φόρος που βεβαιώθηκε για μεταβιβάσεις κτιρίων, οικοπέδων και αγροτεμαχίων διαμορφώθηκε στα 149,37 εκατ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι 130,86 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Στις μεταβιβάσεις οικοδομών, τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ανήλθαν σε 125,53 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 14,28% σε σχέση με τα 109,84 εκατ. ευρώ της περσινής περιόδου. Αντίστοιχα, στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, ο βεβαιωμένος φόρος έφτασε τα 23,84 εκατ. ευρώ, από 21,02 εκατ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025, σημειώνοντας άνοδο 13,42%.
Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η εικόνα τον Μάρτιο. Ο φόρος μεταβίβασης που βεβαιώθηκε για αγοραπωλησίες οικοδομών ανήλθε σε 44,29 εκατ. ευρώ, αυξημένος κατά 19,8% σε σχέση με τα 36,97 εκατ. ευρώ του Μαρτίου 2025.
Παρόμοια ήταν η τάση και στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, όπου τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης διαμορφώθηκαν στα 8,57 εκατ. ευρώ, έναντι 7 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους, παρουσιάζοντας αύξηση 22,44%.
Συνολικά, τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης κτιρίων, οικοπέδων και αγροτεμαχίων τον Μάρτιο του 2026 ανήλθαν σε 52,85 εκατ. ευρώ, έναντι 43,97 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 20,2%. Ειδικά για τον περασμένο Μάρτιο, η ενίσχυση των εσόδων από τον φόρο μεταβίβασης προσέγγισε το 20%.
Την ίδια στιγμή, ανοδική πορεία κατέγραψαν και οι μεταβιβάσεις που σχετίζονται με κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), οι σχετικοί φόροι και τα τέλη διαμορφώθηκαν σε περίπου 60,4 εκατ. ευρώ κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι 56,95 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, σημειώνοντας αύξηση 6%.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στη διατήρηση του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, μέτρο που εξακολουθεί να διευκολύνει και να ενθαρρύνει τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων.
Σε μηνιαία βάση, τον Μάρτιο του 2026, οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών ανήλθαν σε 16,73 εκατ. ευρώ, από 14,65 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 14,21%. Παράλληλα, οι φόροι και τα τέλη που προέκυψαν από δωρεές, γονικές και λοιπές παροχές διαμορφώθηκαν σε 5,32 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 34,9% σε σχέση με τα 3,94 εκατ. ευρώ της αντίστοιχης περσινής περιόδου.
Στο μικροσκόπιο οι μεταβιβάσεις ακινήτων
Οι μεταβιβάσεις ακινήτων παραμένουν στο επίκεντρο των ελεγκτικών μηχανισμών της ΑΑΔΕ, ιδιαίτερα μετά την αύξηση του αφορολόγητου ορίου για γονικές παροχές και δωρεές στις 800.000 ευρώ, που τέθηκε σε ισχύ το 2021.
Για το 2026, η φορολογική διοίκηση έχει προγραμματίσει ελέγχους σε 5.900 υποθέσεις που αφορούν μεταβιβάσεις ακινήτων, δωρεές, γονικές παροχές, κληρονομιές, καθώς και τροποποιητικές δηλώσεις Ε9.
Μεταξύ των βασικών στόχων των ελέγχων περιλαμβάνονται 2.000 περιπτώσεις φορολογουμένων που έλαβαν απαλλαγή από φόρους μεταβίβασης ή κληρονομιάς λόγω απόκτησης πρώτης κατοικίας. Παράλληλα, θα εξεταστούν 1.080 υποθέσεις αφορολόγητων γονικών παροχών και δωρεών χρηματικών ποσών που αξιοποίησαν το όριο των 800.000 ευρώ.
Οι συγκεκριμένοι έλεγχοι θα επικεντρωθούν κυρίως σε περιπτώσεις όπου ενδέχεται να έχουν χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά οι διατάξεις του αυξημένου αφορολόγητου. Η ΑΑΔΕ θα αναζητήσει ενδείξεις «τριγωνικών» συναλλαγών, μέσω των οποίων μεγάλα χρηματικά ποσά μεταβιβάστηκαν τελικά σε αδέλφια, ξαδέλφια ή άλλους συγγενείς που δεν ανήκουν στην πρώτη κατηγορία συγγένειας, με τη μεσολάβηση προσώπων που έχουν συγγένεια πρώτου βαθμού τόσο με τον δωρητή όσο και με τον τελικό αποδέκτη.
Στόχος των ελέγχων είναι να διαπιστωθεί εάν χρησιμοποιήθηκαν ενδιάμεσες δωρεές ώστε όλες οι συναλλαγές να καλυφθούν από το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, επιτρέποντας στον τελικό δικαιούχο να αποφύγει φόρους δωρεάς που ανέρχονται σε 20% ή ακόμη και 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας.
Επιπλέον, οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα εξετάσουν σε βάθος 320 υποθέσεις τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 από τις οποίες προέκυψαν πιστωτικά υπόλοιπα ΕΝΦΙΑ. Παράλληλα, στο στόχαστρο βρίσκονται ακόμη 2.500 φορολογούμενοι που υπέβαλαν δηλώσεις μεταβίβασης, δωρεών, γονικών παροχών ή κληρονομιών για κτίσματα, οικόπεδα και αγροτεμάχια που βρίσκονται σε περιοχές εκτός του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας των ακινήτων.
