Η περιφέρεια είναι θεμέλιο της εθνικής συνοχής, πιστεύουν στην κυβέρνηση, γι' αυτό και μόνο με ζωντανές, βιώσιμες και ανταγωνιστικές τοπικές κοινωνίες μπορεί να προχωρήσει με ισορροπία και ανθεκτικότητα η χώρα, επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές που μίλησαν για το θέμα στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η Ελλάδα, προσθέτουν, έχει σημειώσει πρόοδο, και βρίσκεται σε τροχιά εθνικής και περιφερειακής σύγκλισης, όπως αποτυπώθηκε και στον προϋπολογισμό του 2026. Υπάρχουν ακόμα ανισότητες, αποκλίσεις και υστερήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν, σε διαπεριφερειακό και ενδοπεριφερειακό επίπεδο. Ακόμα και στα όρια μιας περιφερειακής ενότητας.
Η εθνική προσπάθεια για περιφερειακή και τοπική ανάπτυξη της κυβέρνησης στηρίζεται σε μια βασική αρχή: η ανάπτυξη πρέπει να κατανέμεται δίκαια, αναλογικά και ομοιογενώς σε όλη τη χώρα, για το καλό κάθε τόπου χωριστά και της χώρας στο σύνολό της. Και ταυτόχρονα, οι πολιτικές να υποστηρίζουν το δικαίωμα του κάθε πολίτη, εφόσον το επιθυμεί, να μείνει και να δημιουργήσει στον τόπο που γεννήθηκε και μεγάλωσε.
Έναν πλήρη οδικό χάρτη, με έργα που υλοποιούνται σε όλη τη χώρα και σειρά πρωτοβουλιών για την άρση των ανισοτήτων στις περιφέρειες, παρουσίασε πριν λίγες ημέρες η κυβέρνηση στο Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής, που συνεδρίασε υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Ειδικότερα, σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πηγές:
Η κυβέρνηση ενσωματώνει την περιφερειακή οπτική σε δέκα εθνικές οριζόντιες πολιτικές, ενώ προχώρησε ήδη σε 12 σημειακές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της περιφέρειας, όπως:
- Εκπόνηση συνολικά 50 Τοπικών Σχεδίων Ανάπτυξης - ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα της χώρας.
- Πρόγραμμα ανακαίνισης παλαιών κατοικιών με ειδική μέριμνα σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές
- Πρόγραμμα ανακαίνισης δημοτικών και κρατικών κτηρίων για μίσθωση σε δημοσίους υπαλλήλους με έμφαση σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές
- Επιστροφή δύο ενοικίων κάθε έτος σε ιατρονοσηλευτικό και εκπαιδευτικό προσωπικό σε όλη την Ελλάδα πλην Αττικής και Θεσσαλονίκης
- Σύσταση στην Προεδρία της Κυβέρνησης, α) νέας Ειδικής Γραμματείας αποκλειστικά για ορεινές περιοχές με αποστολή την υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για τις ορεινές περιοχές, την αναζωογόνηση ορεινών απομακρυσμένων περιοχών, με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξή τους, την συγκράτηση και προσέλκυση πληθυσμού με αξιοποίηση των τοπικών δυνατοτήτων, τη συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες, πρωτοβουλίες αποκέντρωσης και αναζωογόνησης και τον ιδιωτικό τομέα και β) Κυβερνητικής Επιτροπής για τη νησιωτικότητα με στόχο τον βέλτιστο και αποδοτικότερο συντονισμό πολιτικών και χρηματοδοτικών εργαλείων που αφορούν τη νησιωτική Ελλάδα.
- Εφαρμογή ρήτρας ορεινότητας, νησιωτικότητας και απολιγνιτοποίησης στις πολιτικές των υπουργείων που επηρεάζουν καθοριστικά τους τοπικούς πληθυσμούς και την οικονομία.
- Δημιουργία νέας Ψηφιακής πλατφόρμας που θα λειτουργεί ως κόμβος ενημέρωσης και διασύνδεσης μεταξύ πολιτών, κεντρικών υπηρεσιών, τοπικών αρχών και οικονομικών φορέων, όπου ο κάθε πολίτης θα μπορεί να ενημερώνεται για τις υποδομές σε κάθε περιοχή της χώρας, τις ευκαιρίες εργασίας και τα ειδικά προγράμματα απασχόλησης, τις δυνατότητες στέγασης, τα κίνητρα εγκατάστασης κοκ.
- Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης για περιοχές της Β. Ελλάδας (Φλώρινα, Καστοριά, Κιλκίας, Πέλλα, Σέρρες, Δράμα, Βόρειος Έβρος) σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και με τροποποιήσεις στο πλαίσιο χορήγησης του κίνητρου εγκατάστασης 10.000 ευρώ
- Μείωση 50% του ΕΝΦΙΑ και κατάργηση από το 2027 σε 12.720 κοινότητες μέχρι 1.500 κατοίκους και σε συγκεκριμένους οικισμούς μέχρι 1.700 πέρα από την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, και στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και τους Δήμους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Περιφέρειας Ηπείρου που εφάπτονται με τα σύνορα της χώρας (38 εκατ. ευρώ το 2026, 75 εκατ. ευρώ το 2027).
- Μειωμένο (30%) νησιωτικό ΦΠΑ σε Χίο, Λέρο, Σάμο, Λέσβο, Κω, Λειψοί, Τήλος, Αγαθονήσι, Χάλκη, Μεγίστη, Κάλυμνος, Νίσυρος, Πάτμος, Σύμη, Κάρπαθος, Ηρωική Νήσος Κάσος, Αστυπάλαια, Σαμοθράκη, Λήμνος, Άγιος Ευστράτιος, Ικαρία, Φούρνοι, Οινούσσες, Ηρωική Νήσος Ψαρών (25 εκατ. ευρώ/κατ' έτος)
- Μείωση κατά 50% του ελάχιστου εισοδήματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες στους οικισμούς εκτός Αττικής με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους και τα σχολικά κυλικεία καθώς και εξαίρεση από το ελάχιστο εισόδημα για τις νέες μητέρες τόσο κατά το έτος γέννησης του τέκνου όσο και για τα επόμενα 2 έτη (10 εκατ. ευρώ/κατ' έτος)
- Ολοκληρωμένη πολιτική 12 πυλώνων για τις ορεινές περιοχές που καλύπτει: στέγαση, εργασία, επιχειρηματικότητα, υγεία, παιδεία, πρωτογενή τομέα, περιβάλλον, χωροταξία, ενέργεια, τουρισμό και πολιτισμό και συντονισμό χρηματοδοτήσεων με παράλληλη ενεργοποίηση νέων χρηματοδοτικών πόρων (ΕΣΠΑ 2021-2027: 431 εκατ. ευρώ για ΟΧΕ, εκ των οποίων ~400 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε ορεινές περιοχές).
Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη
Βασικός πυλώνας της Εθνικής Στρατηγικής, που θα οριστικοποιηθεί εντός του 2026, είναι η επίλυση άμεσων ζητημάτων που αφορούν την ελληνική περιφέρεια και η διαμόρφωση εντός του 2026 ενός εθνικού προγράμματος σε ολόκληρη τη χώρα για τα επόμενα χρόνια, σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες, ώστε στοχευμένα η χώρα να κατευθύνει εθνικούς και ενωσιακούς πόρους με τον βέλτιστο και αποδοτικότερο τρόπο στην ελληνική περιφέρεια. Την ευθύνη διαμόρφωσης και παρακολούθησης υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη έχουν στην Προεδρία της Κυβέρνησης ο αντιπρόεδρος Κ. Χατζηδάκης κι ο υφυπουργός Θ. Κοντογεώργης σε συνεργασία με όλα τα συναρμόδια υπουργεία.
Α. Εθνική και ευρωπαϊκή συγκυρία
Ο εθνικός σχεδιασμός για την περιφερειακή ανάπτυξη συνδέεται στενά με τον τρέχοντα ευρωπαϊκό σχεδιασμό. Καθώς η Ευρώπη αναζητά καλύτερη συνέργεια ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα, την άμυνα, την ανθεκτικότητα και τη συνοχή, μέσα και από τη διαπραγμάτευση για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, η Ελλάδα επιμένει στον εθνικό στόχο: να βρίσκεται σταθερά στον πυρήνα των προηγμένων ευρωπαϊκών χωρών, ενώ ταυτόχρονα να διασφαλίζει ότι κανένα μέρος της χώρας δεν μένει πίσω. Η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο, και βρίσκεται σε τροχιά εθνικής και περιφερειακής σύγκλισης, όπως αποτυπώθηκε και στον προϋπολογισμό του 2026. Υπάρχουν, όμως, ακόμα ανισότητες, αποκλίσεις και υστερήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν, σε διαπεριφερειακό και ενδοπεριφερειακό επίπεδο. Ακόμα και στα όρια μιας περιφερειακής ενότητας. Η περιφερειακή πολιτική δεν είναι μόνο θεωρία ούτε απλώς ένα τεχνικό εργαλείο, είναι στρατηγική επιλογή για την ποιότητα της ανάπτυξης, την κοινωνική δικαιοσύνη και το μέλλον της χώρας.
Σε αυτό το πλαίσιο διαμορφώνεται το σχέδιο για την Ελλάδα του 2035: ένα συνεκτικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων για ολόκληρη τη χώρα με πόρους που θα διασφαλιστούν μέσα και από τις διαπραγματεύσεις για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. αλλά και από ένα ισχυρό εθνικό πρόγραμμα ανάπτυξης δημοσίων επενδύσεων.
Στόχος παραμένει η διπλή σύγκλιση, να συγκλίνουμε με τον πυρήνα των ανεπτυγμένων χωρών και να διανέμεται η ανάπτυξη δίκαια σε όλα τα μέρη της χώρας. Γι' αυτό και κορυφαία θέση στο σχεδιασμό της κυβέρνησης έχει η Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη.
Β. Το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2035
Με βάση την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η πρώτη κατανομή του νέου προϋπολογισμού προβλέπει για τη χώρα μας πόρους ύψους 49 δισ. Η διαπραγμάτευση, όμως, θα είναι μακρά και επίπονη. Σε αυτή, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και τα παρακάτω στοιχεία:
● Κάθε κράτος-μέλος καλείται να καταρτίσει ενιαίο εθνικό πρόγραμμα. Κάθε εθνικό πρόγραμμα, για πρώτη φορά, θα είναι προϊόν συνεργασίας κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης. Το Ελληνικό Εθνικό Πρόγραμμα θα συνενώνει προτεραιότητες κεντρικού κράτους και τοπικών Αρχών και θα λειτουργεί με ορόσημα, στα πρότυπα του Ταμείου Ανάκαμψης.
● Η Ελλάδα, ως προεδρεύουσα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το β' εξάμηνο του 2027, πιθανότατα θα κληθεί να πετύχει τη συμφωνία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τον νέο προϋπολογισμό.
Γ. Βασικοί άξονες και νέα αρχιτεκτονική της Εθνικής Στρατηγικής για την Τοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη
i). Η υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής
Η κυβέρνηση υλοποιεί συστηματικά την Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη, όπως ξεκίνησε πριν από έναν χρόνο στην Ορεστιάδα, με το Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης του Έβρου. Ήδη πριν τις σχετικές συστάσεις της ΕΕ για κοινές προτεραιότητες κεντρικού κράτους και τοπικών Αρχών στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, η κυβέρνηση είχε εκκινήσει έναν ολοκληρωτικά νέο τρόπο σκέψης και δράσης: λεπτομερή σχεδιασμό, ουσιαστική διαβούλευση, κοινό προγραμματισμό, συντονισμό κεντρικών και τοπικών φορέων και όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων, ώστε οι διαθέσιμοι πόροι να αποκτήσουν πραγματικό πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα.
Εκπονούνται συνολικά 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης -ένα για κάθε περιφερειακή ενότητα της χώρας με έναν σχεδιασμό που θα ολοκληρωθεί το 2026. Περισσότεροι από 1.000 φορείς έχουν κληθεί να συμμετέχουν οργανωμένα σε ομάδες εργασίας σε όλες τις περιφερειακές ενότητες. Στόχος είναι, σταδιακά, να διατυπωθεί ένα τοπικό ρεαλιστικό όραμα που να προέρχεται και να υποστηρίζεται από την τοπική κοινωνία. Όλα τα τοπικά σχέδια αναρτώνται στο erga.gov.gr για πλήρη διαφάνεια και παρακολούθηση της προόδου από τους πολίτες. Το πλαίσιο αυτό λειτουργεί ως κοινή δέσμευση μεταξύ κυβέρνησης και τοπικής αυτοδιοίκησης.
Ο σχεδιασμός κι ο επιτελικός συντονισμός όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων για την περίοδο 2026-2035, γίνεται σε σύνδεση με την Εθνική Στρατηγική για Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη. Συστήνονται Επιτροπές Παρακολούθησης με τη συμμετοχή και της Προεδρίας της Κυβέρνησης για το σύνολο των χρηματοδοτικών εργαλείων για τον καλύτερο συντονισμό έργων και πολιτικών που αφορούν την ελληνική περιφέρεια με στόχο:
- Αποδοτικότερη αξιοποίηση πόρων και διασφάλιση συμπληρωματικότητας
- Δημιουργία συνεργειών και αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων, σύμφωνα με τις εθνικές προτεραιότητες και τα τοπικά σχέδια ανάπτυξης.
- Επιτελικός σχεδιασμός και συντονισμός στις εντάξεις νέων έργων
- Ελάχιστες ποσοστώσεις ως προς τους στόχους και τις προτεραιότητες κατά την εξειδίκευση των προγραμμάτων.
- Ανακατεύθυνση πόρων του νέου ΕΠΑ μετά την αρχική κατανομή σε συνάρτηση με την Εθνική Στρατηγική για την Περιφερειακή & Τοπική Ανάπτυξη
Κι αυτό γιατί ήδη στην ελληνική περιφέρεια:
Υλοποιούνται περισσότερα από 8.000 μικρά και μεγάλα έργα ενώ το 2026 και το 2027 θα παραδοθούν περίπου 330 εμβληματικά έργα.
* 8 δισ. ευρώ έργα υλοποιούνται από το ΕΠΑ 2021-2025 στην Περιφέρεια
* 5,6 δισ. ευρώ έργα υλοποιούνται από το ΤΑΑ στην Περιφέρεια
* 6,5 δισ. ευρώ απευθείας χρηματοδοτήσεις για τις περιφέρειες μέσα από το ΕΣΠΑ 2021-27 (πλην Αττικής) εκ των οποίων ήδη υλοποιούνται 4,5 δισ. ευρώ
* 7,75 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-27 της κεντρικής κυβέρνησης σε έργα που υλοποιούνται στην Περιφέρεια ενώ έχουν καταβληθεί
* 1,25 δισ. ευρώ εγκεκριμένες επιχορηγήσεις σε επιχειρήσεις στην Περιφέρεια μέσω του ΤΑΑ
* 4,75 δισ. ευρώ δανειοδότηση επενδυτικών σχεδίων μέσω του ΤΑΑ στην Περιφέρεια μέσω του ΤΑΑ
Και έχουν ήδη προγραμματιστεί 2,7 δισ. ευρώ απευθείας χρηματοδοτήσεις για τις περιφέρειες μέσα από το ΕΠΑ 2026-2030 (πλην Αττικής)
Στους παραπάνω πόρους προστίθενται οι πόροι που θα συμφωνηθούν στο νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, στους οποίους περιλαμβάνονται πόροι από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, που θα διατεθούν από το 2026 για σημαντικές υποδομές στην περιφέρεια μέχρι και το 2032, ενώ θα πρέπει να προστεθούν και οι πόροι από την ΚΑΠ που αφορούν κατεξοχήν την ελληνική περιφέρεια.
ii). 10 εθνικές Οριζόντιες Πολιτικές και μέτρα για την Περιφέρεια που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως αυτές έχουν προσδιοριστεί από την κυβέρνηση
1. Συνεργασία με αυτοδιοίκηση: Νέος κώδικας αυτοδιοίκησης, Ενίσχυση της διαχειριστικής επάρκειας ΟΤΑ για άσκηση αυξημένων αρμοδιοτήτων, σχεδιασμό & υλοποίηση έργων, Μηχανισμός πολυεπίπεδης διακυβέρνησης που θα διασφαλίζει τον διάλογο μεταξύ τοπικών αρχών σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο
2. Στρατηγική για ορεινές και νησιωτικές περιοχές: 12 πυλώνες για την ενίσχυση ορεινών περιοχών, Νέα Ειδική Γραμματεία στην Προεδρία της Κυβέρνησης για τις ορεινές περιοχές, Ψηφιακή πλατφόρμα για την υποστήριξη της αποκέντρωσης, Εθνική Στρατηγική για την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στον Νησιωτικό Χώρο, Κυβερνητική Επιτροπή για τη Νησιωτικότητα
3. Οδικές, σιδηροδρομικές και λιμενικές υποδομές, δίκτυα και ενεργειακές διασυνδέσεις: 330 εμβληματικά έργα σε όλη τη χώρα ολοκληρώνονται έως το 2027. Εθνικός Σχεδιασμός Υποδομών και Μεταφορών. Ολοκλήρωση, αναβάθμιση, σχεδιασμός έργων οδικών, λιμενικών και σιδηροδρομικών υποδομών, Ενίσχυση υποδομών στις βιομηχανικές και επιχειρηματικές συγκεντρώσεις, Υποδομές εξυπηρέτησης μεγάλων παραγωγικών & μεταποιητικών εγκαταστάσεων, Ενδυνάμωση των αλυσίδων εφοδιασμού, νησιωτικά logistics, Ενεργειακές διασυνδέσεις, Ψηφιακές διασυνδέσεις: Δίκτυα 5G, Ευρυζωνικά δίκτυα
4. Πρωτογενής τομέας: Επισιτιστική ασφάλεια, νέα αγροκλιματική ζωνοποίηση χώρας, Ανανέωση ανθρώπινου δυναμικού, Αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας και αδρανών γαιών/ Αναδασμοί, Επενδύσεις σε θερμοκηπιακές και υδροπονιακές καλλιέργειες Εξωστρέφεια, Προγράμματα Τοπικών Στρατηγικών LEADER | Ομάδες Τοπικής Δράσης | Ενδυνάμωση κοινωνικού ιστού και ικανοτήτων & ενίσχυση της τοπικής διακυβέρνησης | Επιτελικός σχεδιασμός σε συνδυασμό με λοιπά χρηματοδοτικά εργαλεία, Νέο σύστημα αγροτικών επιδοτήσεων και εκσυγχρονισμός πλαισίου ασφαλίσεων, Υποστήριξη σε επενδύσεις για γεωργικές εκμεταλλεύσεις για προστασία από φυσικές καταστροφές και δυσμενή κλιματικά φαινόμενα
5. Διαχείριση υδάτων και αντιπλημμυρικός σχεδιασμός: Σύζευξη με αναθεώρηση μοντέλου αγροτικής ανάπτυξης λόγω κλιματικής κρίσης | Επενδύσεις στο εθνικό αρδευτικό δίκτυο & άλλα έργα υποδομών εγγείων βελτιώσεων, ολοκλήρωση ημιτελών έργων, Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών ( Σ∆ΛΑΠ) & Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας | Σύστημα παρακολούθησης & εφαρμογής | Υδρολογικές μελέτες και σχεδιασμός έργων | Οργανισμός Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας| Εκσυγχρονισμός δικτύων ύδρευσης
6. Περιβάλλον/δάση και διαχείριση απορριμμάτων: ∆ιαχειριστικές Μελέτες ∆ασών , Ορεινή Υδρονομία, Αναθεώρηση ΕΠΜ (Natura/Ramsar), Προστασία περιβάλλοντος, ΟΦΥΠΕΚΑ,, Προστασία & ανάδειξη ορεινών όγκων (π.χ. Όλυμπος), Απάτητα Βουνά,, Μονοπάτια, Υποδομές διαχείρισης λυμάτων σε οικισμούς μέχρι 2.000 κατοίκους, Εκσυγχρονισμός υποδομών για έργα 20ετίας
7. Χωροταξικός σχεδιασμός: Ειδικά χωροταξικά (Τουρισμός, Βιομηχανία, ΑΠΕ), Περιφερειακά χωροταξικά, Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ) και συσχέτιση με Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ), Ειδικά Πολεοδομικά σε περιοχές με τουριστικό φόρτο (Μύκονος, Σαντορίνη, Ερμιονίδα, Χαλκιδική, Αράχωβα κ.λπ.), Εφαρμογές σχεδίων πόλης | Αναπλάσεις
8. Προσέλκυση επενδύσεων και αξία σε κάθε περιοχή: Αναπτυξιακοί νόμοι & ειδικά καθεστώτα για παραμεθόριες περιοχές, Υποστήριξη εστιασμένων επενδύσεων κλίμακας σε ορεινές, απομακρυσμένες και μειονεκτούσες περιοχές, Καινοτομία και Εξωστρέφεια, Σύνδεση Τοπικού Σχεδίου Ανάπτυξης με Μηχανισμό Διάγνωσης Αναγκών Αγοράς Εργασίας, Προγράμματα ∆ΥΠΑ στην Περιφέρεια | Απασχόληση - Ένταξη τηλεργασίας- Νεανική επιχειρηματικότητα - Επαυξημένη μοριοδότηση γυναικών - Προγράμματα σε περιοχές με ειδικά χαρακτηριστικά/ Προγράμματα που ανταποκρίνονται σε αιτήματα και ανάγκες τοπικών επιχειρήσεων, Συντήρηση και ανάδειξη πολιτιστικών υποδομών | Πολιτιστικά Masterplans, Ειδικές κι εναλλακτικές μορφές τουρισμού | Βιώσιμη ανάπτυξη, Υποδομές τουριστικών λιμένων & μαρινών, ανάπτυξη και αξιοποίηση χιονοδρομικών κέντρων, Αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων & δημόσιας περιουσίας / Συνεργασία αυτοδιοίκησης με ΕΤΑ∆/ Διαβούλευση με τοπικές κοινωνίες
9. Δημογραφική πρόκληση: Εθνικό Σχέδιο ∆ράσης για το ∆ημογραφικό, ιαφοροποιημένες και στοχευμένες πολιτικές σε κοινωνικές υπηρεσίες, Χάρτης υγείας, πρωτοβάθμια φροντίδα, ΚΟΜΥ & Τηλεϊατρική, ∆ομές για φροντίδα ηλικιωμένων | Ενεργός γήρανση. Περιφερειακά σχέδια δημογραφικής ανάπτυξης & συγκράτησης | Πιλοτικό σχέδιο Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και επέκταση σε Φλώρινα, Καστοριά, Κιλκίς, Σέρρες, Δράμα, Πέλλα με ειδικό κίνητρο εγκατάστασης 10.000 ευρώ, Στεγαστικό πρόγραμμα | Ανακαίνιση και αναβάθμιση παλιών κατοικιών μέσω ΕΣΠΑ με αυξημένες ποσοστώσεις για ορεινές και νησιωτικές περιοχές, Οικιστικό πρόγραμμα ΥΠΕΘΑ | 719 νέα διαμερίσματα (α' φάση - 12.2026)
10. Περιφερειακός σχεδιασμός στην εκπαίδευση: Για την στήριξη των πανεπιστημίων της περιφέρειας χαρτογράφηση, αξιολόγηση και προτάσεις ενίσχυσης και αναδιοργάνωσης μέσα από τη σύνδεση με τις ανάγκες της αγοράς και της εθνικής/τοπικής οικονομίας. Βέλτιστες πρακτικές σχεδιασμού νέων σχολών | ∆ΠΘ - Κτηνιατρική σχολή, Ακαδημίες Επαγγελματικής Κατάρτισης | Σύμπραξη πολιτείας, παραγωγικών φορέων και επιχειρήσεων, Σύνδεση επαγγελματικής και μεταλυκειακής εκπαίδευσης με οικονομικές προτεραιότητες Τοπικού Σχεδίου Ανάπτυξης, Πολιτικές για αναζωογόνηση περιφέρειας (κριτήρια και ποσοστώσεις για αναδιοργάνωση και διατήρηση σχολικών μονάδων κ.ο.κ.)
Με την στρατηγική, τέθηκαν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των έργων ενώ αποφασίσθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο του Ιανουαρίου και σε συνεργασία με το σύνολο των υπουργείων και των εποπτευόμενων φορέων να παραδοθεί ο οδικός χάρτης ανά περιφερειακή ενότητα και ανά πολιτική για τους επόμενους 18 μήνες με όλα τα κρίσιμα ορόσημα.
