Από την 1η Νοεμβρίου 2023, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ξεκίνησε την πρώτη φάση προετοιμασίας για το ψηφιακό ευρώ. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, καθώς το νέο αυτό μέσο πληρωμής φιλοδοξεί να αποτελέσει το ψηφιακό ισοδύναμο των μετρητών. Αλλά τι ακριβώς είναι το ψηφιακό ευρώ και πώς διαφοροποιείται από τις ψηφιακές πληρωμές που ήδη χρησιμοποιούμε;
Σε αντίθεση με τα κρυπτονομίσματα, το ψηφιακό ευρώ δεν στηρίζεται σε ιδιωτικούς μηχανισμούς αλλά στην ίδια την ΕΚΤ, η οποία διασφαλίζει τη σταθερότητά του. Θα έχει την ίδια αξία με το φυσικό νόμισμα και θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε καθημερινές συναλλαγές, ακόμα και εκτός συνόρων.
Πώς θα λειτουργήσει το ψηφιακό ευρώ;
Από την 1η Νοεμβρίου 2023, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ξεκίνησε την πρώτη φάση προετοιμασίας για το ψηφιακό ευρώ. Πρόκειται για μια σημαντική εξέλιξη, καθώς το νέο αυτό μέσο πληρωμής φιλοδοξεί να αποτελέσει το ψηφιακό ισοδύναμο των μετρητών. Αλλά τι ακριβώς είναι το ψηφιακό ευρώ και πώς διαφοροποιείται από τις ψηφιακές πληρωμές που ήδη χρησιμοποιούμε;
Σε αντίθεση με τα κρυπτονομίσματα, το ψηφιακό ευρώ δεν στηρίζεται σε ιδιωτικούς μηχανισμούς αλλά στην ίδια την ΕΚΤ, η οποία διασφαλίζει τη σταθερότητά του. Θα έχει την ίδια αξία με το φυσικό νόμισμα και θα μπορεί να χρησιμοποιείται σε καθημερινές συναλλαγές, ακόμα και εκτός συνόρων.
Πώς θα λειτουργήσει το ψηφιακό ευρώ;
Το ψηφιακό ευρώ αποτελεί μια νέα εναλλακτική λύση και προσφέρει μια νέα δυνατότητα στους πολίτες. Για να αποκτήσει κάποιος το "ψηφιακό πορτοφόλι", δεν θα χρειάζεται να απευθυνθεί αποκλειστικά στην τράπεζα καθώς θα μπορεί να το δημιουργήσει και μέσω δημόσιων φορέων όπως για παράδειγμα το ταχυδρομείο. Στη συνέχεια, ο χρήστης θα έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει στο πορτοφόλι χρήματα από έναν συνδεδεμένο τραπεζικό λογαριασμό ή να καταθέσει μετρητά. Το ψηφιακό ευρώ θα προσφέρει τόσο διαδικτυακές λειτουργίες (online) όσο και λειτουργίες εκτός σύνδεσης στο διαδίκτυο (offline) ενώ στις πληρωμές που γίνονται χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο τα στοιχεία της συναλλαγής θα είναι ορατά μόνο στον πληρωτή και στον αποδέκτη της πληρωμής. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζεται ένα επίπεδο ιδιωτικότητας αντίστοιχο με εκείνο που προσφέρουν οι συναλλαγές με μετρητά.
Ποια είναι η γνώμη των καταναλωτών για το ψηφιακό ευρώ;
Η ΕΚΠΟΙΖΩ συμμετείχε σε έρευνα καταναλωτή για τις ψηφιακές πληρωμές, τον Μάιο/Ιούνιο 2025, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύτηκαν σήμερα από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Καταναλωτών (BEUC). Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 10 χώρες (Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Ισπανία και Ολλανδία) και σε περισσότερους από 10.000 καταναλωτές.
Ειδικότερα, η έρευνα αποκαλύπτει ότι σε περίπτωση υιοθέτησης νέων ψηφιακών πληρωμών (όπως το ψηφιακό ευρώ), οι καταναλωτές ζητούν:
-
Το 55%, ασφάλεια και αξιοπιστία. Τα τελευταία πέντε χρόνια, το 22% των ενηλίκων και το 18% των εφήβων ανέφεραν ότι έπεσαν θύματα παραβίασης ασφαλείας ή απάτης που σχετίζεται με την ψηφιακή πληρωμή. Η συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών (86% των ενηλίκων και 82% των εφήβων) δηλώνει ότι ανησυχεί για το ενδεχόμενο να μην αποζημιωθεί σε περίπτωση απάτης (scams). Στην περίπτωση της Ελλάδας, το 14,8% των Ελλήνων καταναλωτών τα τελευταία 5 χρόνια έπεσε τουλάχιστον μία φορά θύμα υποκλοπής ή απάτης που σχετίζεται με τον τραπεζικό τους λογαριασμό. Ειδικότερα:
-
Το 18,2% σχετίζεται με την πιστωτική/χρεωστική τους κάρτα και
-
Το 7,8% σχετίζεται με το ψηφιακό τους πορτοφόλι
-
Το 53%, ευκολία στη χρήση. Η πλειοψηφία (55%) όσων χρησιμοποιούν ήδη ψηφιακές μεθόδους πληρωμής αναφέρει δυσκολίες αναφορικά με τεχνικά σφάλματα, ζητήματα ασφαλείας ή έλλειψη δεξιοτήτων.
-
Το 49% ζητά οι πληρωμές να είναι είτε δωρεάν, είτε με ιδιαίτερα χαμηλές χρεώσεις. Σχεδόν όλοι (87%) δήλωσαν ότι οι ψηφιακές πληρωμές θα πρέπει να είναι δωρεάν για τους καταναλωτές και το 88% πιστεύει ότι κάθε τραπεζικός λογαριασμός θα πρέπει να προσφέρει δωρεάν κάρτα πληρωμής.
-
Το 81% των ενηλίκων και το 72% των εφήβων ανησυχούν για την παραβίαση της ιδιωτικότητάς τους.
-
Το 44% ζητά να αποζημιωθεί μέσω εύκολων και άμεσων διαδικασιών σε περίπτωση απάτης.
-
Το 85% επιθυμεί να διατηρηθεί η ευρεία αποδοχή των μετρητών και το 46% των εφήβων και το 52% των ενηλίκων φοβούνται ότι θα χάσουν το δικαίωμα να επιλέγουν τη μέθοδο πληρωμών στο μέλλον.
