«Αναμόρφωση στην πράσινη φορολογία» επιχειρεί η κυβέρνηση, προσαρμοζόμενη στις κατευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στόχος είναι ένα δικαιότερο και πιο αναλογικό σύστημα φορολόγησης που θα ενισχύει την περιβαλλοντική συνείδηση.
Ο σχεδιασμός βασίζεται σε ένα τρίπτυχο αρχών: βιωσιμότητα, αποτελεσματικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη. Κεντρικό στοιχείο των αλλαγών θα είναι η παροχή κινήτρων σε δράσεις με θετικό οικολογικό αποτύπωμα, ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να ωφελούνται έμπρακτα από τη στροφή προς πιο πράσινες επιλογές.
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά και τα δημοσιονομικά δεδομένα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2023 τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους ανήλθαν σε 9,257 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 24,4% σε σχέση με το 2022. Από αυτά, 6,184 δισ. ευρώ προήλθαν από τις επιχειρήσεις και 3,072 δισ. ευρώ από τα νοικοκυριά, ενώ οι ενεργειακοί φόροι κάλυψαν το μεγαλύτερο μέρος, αγγίζοντας τα 7,547 δισ. ευρώ.
Ήδη από το 2023, στο υπουργείο Οικονομικών λειτουργεί ειδική ομάδα εργασίας με αποστολή την πλήρη χαρτογράφηση όλων των «πράσινων» φόρων και τελών, την ανάλυση των στοιχείων και τον σχεδιασμό μιας συνολικής μεταρρύθμισης που θα εκσυγχρονίσει την πράσινη φορολογία της χώρας.
Τα βασικά πεδία όπου επιβάλλονται πράσινοι φόροι είναι οκτώ:
- Τέλος ανακύκλωσης για τα προϊόντα, η συσκευασία των οποίων περιέχει πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC) ύψους 0,08 ευρώ προ ΦΠΑ ανά τεμάχιο προϊόντος.
- Περιβαλλοντικό τέλος ύψους 0,07 ευρώ προ ΦΠΑ ανά τεμάχιο πλαστικής σακούλας μεταφοράς.
- Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση που αντικατέστησε το Φόρο Διαμονής και επιβάλλεται ανά ημερήσια χρήση και ανά δωμάτιο ή διαμέρισμα, βαρύνει τον διαμένοντα, που έκανε χρήση του δωματίου ή του διαμερίσματος.
- Εισφορά προστασίας του περιβάλλοντος για τα πλαστικά προϊόντα που διατίθενται ως συσκευασία των τροφίμων και των ποτών, ύψους 0,04 ευρώ προ ΦΠΑ ανά τεμάχιο.
- Πράσινο τέλος ύψους 30 ευρώ ανά χιλιόλιτρο επί του πετρελαίου εσωτερικής καύσης (diesel). Το τέλος επιβάλλεται κατά τον τελωνισμό και τα έσοδα πάνε για τη χρηματοδότηση πράσινων έργων και δράσεων που συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών ρύπων, στο πλαίσιο των ενεργειακών και κλιματικών στόχων έως το έτος 2030, όπως αυτοί προσδιορίζονται στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα
- Έκτακτο περιβαλλοντικό τέλος στα εισαγόμενα μεταχειρισμένα οχήματα παλαιού τύπου με βάση την κατηγοριοποίηση των εκπομπών καυσαερίων. Για την επιβολή του τέλους ταξινόμησης επιβατικών αυτοκινήτων (διαμόρφωση της φορολογητέας αξίας), λαμβάνεται υπόψη, η λιανική τιμή πώλησης προ φόρων, βάσει τιμοκαταλόγων, με βάση τους συντελεστές της κλίμακας προοδευτικής φορολόγησης οι οποίοι διαφοροποιούνται περαιτέρω, ανάλογα με την εκπεμπόμενη μάζα διοξειδίου του άνθρακα (CO2), καθώς και με τις προδιαγραφές του ευρωπαϊκού προτύπου εκπομπών ρύπων (Euro) που πληρούν εκ κατασκευής τα αυτοκίνητα οχήματα με τελευταία ημερομηνία ταξινόμησης ως προς την πρώτη ταξινόμηση.
- Τέλος ταξινόμησης ανάλογα με την εκπεμπόμενη μάζα διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και με τις προδιαγραφές του ευρωπαϊκού προτύπου εκπομπών ρύπων (Euro) που πληρούν εκ κατασκευής τα οχήματα με τελευταία ημερομηνία ταξινόμησης ως προς την πρώτη ταξινόμηση.
- Τέλη κυκλοφορίας βάσει εκπομπών CO₂. Για οχήματα που ταξινομήθηκαν από 1/11/2010 έως 31/12/2020 υπολογίζονται αποκλειστικά με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Για οχήματα που ταξινομούνται από 1/1/2021 και εφεξής εφαρμόζεται νέα τροποποιημένη κλίμακα με αυστηρότερα κριτήρια εκπομπών.
