Τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το πρώτο εξάμηνο του 2025 δείχνουν πως η Ελλάδα οδεύει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά προς πρωτογενές πλεόνασμα άνω των 10 δισεκατομμυρίων ευρώ, μετά τα 11,4 δισ. ευρώ του 2024. Η θετική αυτή πορεία στηρίζεται κατά κύριο λόγο στα αυξημένα φορολογικά έσοδα, με ιδιαίτερη συμβολή από τον φόρο εισοδήματος, τον ΦΠΑ και τη σημαντική μείωση της φοροδιαφυγής, ως αποτέλεσμα της επέκτασης των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών στο τέλος Ιουνίου, το πρωτογενές πλεόνασμα ανήλθε στα 4,667 δισεκατομμύρια ευρώ, υπερδιπλάσιο του στόχου των 2,235 δισ. ευρώ. Την αντίστοιχη περίοδο του 2024 το πλεόνασμα ήταν 2,905 δισ. ευρώ, γεγονός που αναδεικνύει την ουσιαστική βελτίωση των δημοσιονομικών επιδόσεων φέτος. Καθοριστικής σημασίας υπήρξε η υπεραπόδοση των φορολογικών εσόδων, τα οποία ανήλθαν στα 32,296 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον προβλεπόμενο στόχο κατά 2,323 δισ. ευρώ ή 7,8%.
Η πρώιμη έναρξη της διαδικασίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, από τα μέσα Μαρτίου, συνέβαλε καθοριστικά στην αύξηση των εισπράξεων. Είναι ενδεικτικό πως τον Ιούνιο εισπράχθηκαν 700 εκατομμύρια ευρώ επιπλέον από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, λόγω της πρόωρης εκκαθάρισης των δηλώσεων, ενισχύοντας σημαντικά τη ρευστότητα του Δημοσίου.
Συνολικά, τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος έφθασαν τα 9,167 δισεκατομμύρια ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο κατά 967 εκατομμύρια. Από το ποσό αυτό, η συμβολή του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων ήταν καθοριστική, καθώς αυξήθηκε κατά 817 εκατομμύρια ευρώ, ενώ και οι λοιποί φόροι εισοδήματος σημείωσαν άνοδο της τάξεως των 221 εκατομμυρίων.
Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,8% του ΑΕΠ, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από τις αναθεωρημένες προβλέψεις της ελληνικής κυβέρνησης (3,2%) και των αρχικών στόχων (2,4%). Για το 2026, η Κομισιόν προβλέπει περαιτέρω αύξηση του πλεονάσματος στο 4% του ΑΕΠ. Παρά την υπέρβαση των στόχων και τη θετική αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το δημοσιονομικό περιθώριο για παροχές στο πλαίσιο της ΔΕΘ παραμένει περιορισμένο και δεν αναμένεται να υπερβεί το 1,5 δισ. ευρώ.
Η ενίσχυση του πρωτογενούς πλεονάσματος προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από την αύξηση των φορολογικών υποχρεώσεων των πολιτών. Αν και τα εισοδήματα αυξάνονται, κυρίως λόγω μισθολογικών αναπροσαρμογών, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας οδηγεί σε αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης. Επιπλέον, η άνοδος των τιμών σε αγαθά και υπηρεσίες ενισχύει σημαντικά τα έσοδα από τον ΦΠΑ, ο οποίος επιβάλλεται ανεξαρτήτως εισοδήματος και σε απόλυτα νούμερα φουσκώνει από τις πληθωριστικές πιέσεις.
Για το σύνολο του έτους, τα έσοδα από φόρους αναμένεται να ανέλθουν στα 66,713 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένα κατά 3,754 δισ. ευρώ ή 6% σε σχέση με τον στόχο του προϋπολογισμού του 2024, σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2025. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στη μείωση της φοροδιαφυγής σε συνδυασμό με την ενίσχυση των ηλεκτρονικών πληρωμών, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την αύξηση των εσόδων από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων κατά 1,2 δισ. ευρώ και του ΦΠΑ κατά 960 εκατομμύρια. Παράλληλα, η άνοδος των αποδοχών, λόγω βελτιώσεων στην αγορά εργασίας, ενισχύει σημαντικά τα φορολογικά έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, που αναμένεται να ξεπεράσουν τον αρχικό στόχο κατά 1,03 δισεκατομμύρια ευρώ.
