Η ποιότητα ζωής των πολιτών μεγιστοποιείται όταν εφαρμοστεί «διαφοροποιημένη» φορολογία βάσει βλαπτικότητας στα προϊόντα καπνού.
Αυτό προκύπτει από την πέμπτη ανάλυση επικαιρότητας, για το 2025, που δημοσίευσε σήμερα το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών με τίτλο «Η διαδικασία λήψης αποφάσεων στη βελτίωση της ποιότητας ζωής: Η περίπτωση της «διαφοροποιημένης» φορολογίας στα προϊόντα καπνού».
Όπως αναφέρεται στην περίληψη:
Το πρόβλημα αφορά την καλύτερη δυνατή απόφαση στη διαμόρφωση φορολογικής πολιτικής, μέσω της χρήσης ενός συστήματος λήψης αποφάσεων που βασίζεται σε στοχαστικές μεταβλητές. Η βέλτιστη λύση επιδιώκει την ταυτόχρονη επίτευξη δύο στόχων:(α) της αύξησης της μέσης ποιότητας (ή της μείωσης της μέσης βλαπτικότητας) των καταναλισκόμενων προϊόντων (π.χ. προϊόντων καπνού) μέσω της «διαφοροποιημένης» φορολόγησης βάσει βλαπτικότητας, δηλαδή της αύξησης της μέσης ποιότητας ζωής των πολιτών που προκύπτει από την κατανάλωση προϊόντων καπνού στα οποία έχει επιβληθεί μια «διαφοροποιημένη» φορολογία, και (β) της διατήρησης ή αύξησης των συνολικών φορολογικών εσόδων. Ειδικότερα, εφόσον ο λήπτης αποφάσεων τηρεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μπορεί να οριστεί μια ποσοτική συνάρτηση ποιότητας ζωής των πολιτών, η μεγιστοποίηση της οποίας προκύπτει από την επιβολή «διαφοροποιημένης» φορολογίας στα προϊόντα καπνού. Η εκροή (output) της συνάρτησης είναι η μέση ποιότητα ζωής των πολιτών και οι εισροές (inputs) τα χαρακτηριστικά και οι τιμές των καπνικών προϊόντων που εξετάζονται, στις οποίες τιμές είναι ενσωματωμένοι και οι φόροι. Ο διακόπτης εκκίνησης του «συστήματος» για τη διαδικασία μεγιστοποίησης της συνάρτησης της ποιότητας ζωής είναι ο περιορισμός που διασφαλίζει ότι τα φορολογικά έσοδα, μετά από την επιβολή της «διαφοροποιημένης» φορολογίας, αυξήθηκαν ή παρέμειναν σταθερά. Η εξασφάλιση αυτή είναι απαραίτητη προκειμένου να διοχετευτούν τα φορολογικά έσοδα σε κρίσιμους στόχους όπως, για παράδειγμα, στην ενίσχυση της παιδικής ευημερίας, η οποία με τη σειρά της δύναται να συρράψει τα κομματάκια μιας πραγματικότητας κατάλληλης για την προώθηση της επίλυσης του δημογραφικού. Στο πλαίσιο αυτό, το πρόβλημα που αναπτύσσεται εξετάζει τη λήψη αποφάσεων σε ένα σύστημα «διαφοροποιημένης» φορολόγησης προϊόντων καπνού, με στόχο τη μείωση της βλαπτικότητας και συνεπώς τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής, τη διατήρηση ή την αύξηση των φορολογικών εσόδων και, κατ' επέκταση, τη μεγιστοποίηση της κοινωνικής ευημερίας. Πιο συγκεκριμένα, στην ανάλυση αποδεικνύεται μαθηματικά ότι η ποιότητα ζωής των πολιτών μεγιστοποιείται όταν εφαρμοστεί «διαφοροποιημένη» φορολογία βάσει βλαπτικότητας στα προϊόντα καπνού.
