Τα στοιχεία από την επεξεργασία των φορολογικών δηλώσεων και τα συγκριτικά δεδομένα με την Ευρώπη, αποκαλύπτουν ότι ο μέσος μισθωτός πληρώνει μεγαλύτερο φόρο ετησίως στο κράτος από το 85% των ελευθέρων επαγγελματιών, που δηλώνουν εισοδήματα αμιγώς από το ελεύθερο επάγγελμα, ενώ στη χώρα μας, η συνεισφορά των ελευθέρων επαγγελματιών στον προϋπολογισμό είναι μόλις 2,1% των εσόδων, ενώ στην ΕΕ και την ευρωζώνη υπερδιπλάσια και φτάνει στο 5,2% των εσόδων.
Σύμφωνα με τη στατιστική επεξεργασία των δηλώσεων:
-6,6 εκατομμύρια φορολογούμενοι δήλωσαν πέρυσι εισοδήματα 84,2 δισ. ευρώ με τον συνολικό φόρο που βεβαιώθηκε στα 8,899 δισ. ευρώ.
-Από τα 84,2 δισ. ευρώ δηλωθέντος εισοδήματος οι μισθωτοί δήλωσαν τα 35,6 δισ. ευρώ και οι συνταξιούχοι επιπλέον 25,4 δισ. ευρώ. Τα 60 δισ. από τα 84 δισ. ευρώ των συνολικών εισοδημάτων δηλώνονται από μισθωτούς και συνταξιούχους.
-Από τα 8,9 δισ. ευρώ των βεβαιωμένων φόρων, τα 3,8 δισ. ευρώ αφορούν στους μισθωτούς και τα 1,9 δισ. ευρώ στους συνταξιούχους. Συνολικά 5,7 δισ. ευρώ φόρων σε σύνολο 8,9 δισ. ευρώ.
-Το εισόδημα που δήλωσαν οι ασκούντες επιχειρηματική δραστηριότητα ελευθέρων επαγγελματιών ανήλθε σε 11,9 δισ. ευρώ και οι φόροι που βεβαιώθηκαν 1,9 δισ. ευρώ.
-Από τους 750.000 χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες οι 500.000 περίπου χιλιάδες έχουν εισοδήματα μόνο από την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος ενώ οι 250.000 έχουν εισοδήματα και από μισθούς – συντάξεις. Το 54% των αμιγώς ελεύθερων επαγγελματιών δηλώνουν μηδενικό εισόδημα, ενώ το 85% αυτών δηλώνει ετήσιο εισόδημα κάτω από τις 10 χιλιάδες ευρώ. Ο μέσος φόρος εισοδήματος που εισπράττει το κράτος από αυτό το 85% των ελευθέρων επαγγελματιών – δηλαδή 425.000 ελ. επαγγελματίες – είναι 217 ευρώ ετησίως, ποσό που ανεβαίνει στα 867 ευρώ με το τέλος επιτηδεύματος.
-Το 37 % των αυτοαπασχολούμενων (272.000) πληρώνουν μηδενικό φόρο εισοδήματος. Από αυτούς οι 75.000 (10%) δεν πληρώνουν ούτε το τέλος επιτηδεύματος, άρα έχουν μηδενική συμμετοχή στα άμεσα φορολογικά έσοδα και οι υπόλοιποι 197.000 (27% του συνόλου) πληρώνουν μόνο το τέλος επιτηδεύματος.
-21.000 ελεύθεροι επαγγελματίες δηλώνουν εισοδήματα χαμηλότερα από τα όρια του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος (2.400 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, 3.600 ευρώ για ζευγάρι κ.λπ.) και έτσι εισπράττουν μηνιαίως τουλάχιστον 200 ευρώ μέσω του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υποστηρίζουν ότι το φορολογικό νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα και θα κατατεθεί στη Βουλή τις επόμενες ημέρες «αποτελεί πράξη φορολογικής δικαιοσύνης» καθώς οδηγεί σε ένα σύστημα όπου κανένας ελεύθερος επαγγελματίας (με εξαιρέσεις για χωριά με πληθυσμό κάτω από 500 κατοίκους, νησιά με λιγότερους από 3.100 καθώς και ελεύθερους επαγγελματίες στα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής τους διαδρομής) δεν μπορεί να δηλώνει λιγότερα από 10.920 ευρώ το χρόνο.
Αφήνουν ωστόσο «παράθυρο» για στοχευμένες αλλαγές στο νέο σύστημα φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών, με την κατάθεση του τελικού κειμένου στη Βουλή, χωρίς να θίγεται ο βασικός κορμός που αφορά στα κριτήρια προσδιορισμού του τεκμαρτού εισοδήματος.
Το φορολογικό νομοσχέδιο αναμένεται να μπει σε δημόσια διαβούλευση σε 10 με 15 ημέρες με στόχο την κατάθεση και τη ψήφισή του εντός του Δεκεμβρίου πριν κλείσει για την περίοδο των εορτών η Βουλή.
Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υποστηρίζουν ότι το φορολογικό νομοσχέδιο που παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα και θα κατατεθεί στη Βουλή τις επόμενες ημέρες «αποτελεί πράξη φορολογικής δικαιοσύνης» καθώς οδηγεί σε ένα σύστημα όπου κανένας ελεύθερος επαγγελματίας (με εξαιρέσεις για χωριά με πληθυσμό κάτω από 500 κατοίκους, νησιά με λιγότερους από 3.100 καθώς και ελεύθερους επαγγελματίες στα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής τους διαδρομής) δεν μπορεί να δηλώνει λιγότερα από 10.920 ευρώ το χρόνο.
Αφήνουν ωστόσο «παράθυρο» για στοχευμένες αλλαγές στο νέο σύστημα φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών, με την κατάθεση του τελικού κειμένου στη Βουλή, χωρίς να θίγεται ο βασικός κορμός που αφορά στα κριτήρια προσδιορισμού του τεκμαρτού εισοδήματος.
Το φορολογικό νομοσχέδιο αναμένεται να μπει σε δημόσια διαβούλευση σε 10 με 15 ημέρες με στόχο την κατάθεση και τη ψήφισή του εντός του Δεκεμβρίου πριν κλείσει για την περίοδο των εορτών η Βουλή.
Σύμφωνα με πηγές από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι πιθανές αλλαγές στο νέο φορολογικό καθεστώς των ελεύθερων επαγγελματιών εστιάζονται στις εξής περιπτώσεις:
1. Οι συνταξιούχοι οι οποίοι για να συμπληρώσουν το εισόδημά τους συνεχίζουν να ασκούν το επάγγελμά τους.
2. Οι επιχειρήσεις που ασκούνται από άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών εφόσον τα πρόσωπα αυτά ασκούν την επιχείρηση ή το επάγγελμα την τελευταία δεκαετία.
3. Οι επιχειρήσεις που υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές μέχρι ολική καταστροφή από πλημμύρες, πυρκαγιές, σεισμούς κατά τη διάρκεια του 2023, με αποτέλεσμα να υπάρχει αναγκαστική διακοπή λειτουργίας. Αυτό που εξετάζεται είναι είτε απαλλαγή από το νέο καθεστώς φορολόγησης μόνο για το 2024 είτε αναλογικό υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος για τους μήνες της κανονικής τους λειτουργίας.
4. Οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις που ασκούνται από αγρότες.
5. Οι αγρότες που πωλούν τα προϊόντα τους, είτε σε στεγασμένα καταστήματα είτε σε υπαίθριες λαϊκές αγορές είτε ως πλανόδιοι.
Επίσης αναμένεται να διευκρινιστεί εάν το νέο σύστημα θα ισχύσει μόνο για ατομικές επιχειρήσεις ή και άλλες μορφές επιχειρήσεων όπως Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες (ΙΚΕ), Ομόρρυθμες, Ετερόρρυθμες κ.ά. και ποιο θα είναι το καθεστώς φορολόγησης για τους ιδιοκτήτες που διαθέτουν σε ψηφιακή πλατφόρμα τρία ή περισσότερα προς εκμίσθωση/υπεκμίσθωση για σκοπούς βραχυχρόνιας μίσθωσης ακίνητα και υποχρεούνται σε έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας.
