Την εκτίμησή τους ότι η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα δεν θα αποδειχθεί «φούσκα», δήλωσαν οι συμμετέχοντες σε σχετικό πάνελ που συντόνισε η Άννα Νάζου, Διευθύνουσα Σύμβουλος και Ιδρυτικό Στέλεχος της NAIRealAct στο 24ο Συνέδριο Prodexpo, το οποίο ξεκίνησε στις 25 και ολοκληρώνεται στις 26 Οκτωβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Τι συνιστά «φούσκα» φρόντισε να ορίσει στην αρχή της συζήτησης, η Σπυριδούλα Μπούτου, Chief Operating Officer (COO) στον Όμιλο MIBS: «Είναι φαινόμενο που το αναγνωρίζουμε αφού έχει σκάσει. Έχουμε φούσκα όταν οι τιμές των ακινήτων φτάνουν σε επίπεδα μη διατηρήσιμα μακροχρόνια. Έχουμε φούσκα όταν η αύξηση τιμών βασίζεται σε υπερβολικές προσδοκίες. Ο πιο απλός και κατανοητός τρόπος είναι η σύγκριση των υφιστάμενων τιμών ακινήτων με το fair value». Η ίδια πάντως εκτίμησε πως «Από τη στιγμή που βλέπουμε ότι η αύξηση τιμών είναι δικαιολογημένη και δεν είναι απότομη, θεωρώ ότι είμαστε μακριά από αυτό».
Την παλαιοτερη-ιστορικά- φούσκα, έφερε στη στη συζήτηση o Director Real Estate της Alsvit a HIPOGES Company, Θεόδωρος Λιάνας, ο οποίος εξιστορώντας, ανέφερε: «Προέκυψε μια ιδέα από κάποιους ενώ η τουλίπα δεν μπορούσε να καλλιεργηθεί αλλά ούτε να είναι διαθέσιμη όλο το χρόνο, να πουλήσουν τους βολβούς που θα προέκυπταν στο μέλλον. Πωλούσαν δικαίωμα απόκτησης. Λόγω της φρενίτιδας πουλήθηκαν ζυθοποιίες ή και σπίτια ολόκληρα για ένα βολβό. Πώς κατέρρευσε; Κατέρρευσε με μια συζήτηση γύρω στο 1637 όταν στο χρηματιστήριο του Άμστερνταμ κάποιος αναρωτήθηκε αν αυτό θα μπορούσε να συνεχιστεί και στο μέλλον. Και μόνο αυτή η συζήτηση προκάλεσε την κατάρρευση. Είχε αντίκτυπο σε όλο το κομμάτι της ιδιοκτησίας που υπήρχε τότε στην Ολλανδία με αποτέλεσμα να καταρρεύσει η οικονομία».
Ότι δεν πρόκειται για «φούσκα» εκτίμησε o Πάνος Χαραλαμπόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της Solum Property Solutions, πιστοποιημένος Εκτιμητής MRICS – REV, μέλος του Advisory Board του RICS Ελλάδος, μέλος του ΔΣ Ενώσεως Ιδιοκτητών Ελλάδος, στην τοποθέτησή του. “Το τυπικό νεόδμητο ακίνητο του πικ, ας πούμε του 2008, δεν έχει καμία σχέση με του σήμερα, ούτε σε επίπεδο αρχιτεκτονικής, ούτε ενεργειακά.
Τα στοιχεία μας δείχνουν ότι είμαστε κοντά στο να ματσάρουμε τις τιμές του 2008. Στα παλαιότερα ακίνητα η υστέρηση στις τιμές είναι αρκετά μικρότερη. Η πραγματικότητα όπως τη βιώνουμε εμείς, είναι ότι έχουμε περιοχές με σημαντική υπέρβαση των τιμών των αξιών ακινήτων, από το 2019 και μετά» ανέφερε χαρακτηριστικά”.
Ο ίδιος τόνισε ότι «Έχουμε υπερβεί σημαντικά το 2008 στις τιμές στα νεόδμητα ακίνητα που συμπαρασύρουν και τα παλαιά. Οπότε το πικ για μας δεν ήταν το 2008 αλλά το “τώρα”. Έχουμε στραγγαλισμό προσφοράς. Δεν έχουμε νεόδμητα. Έχουμε εγκλωβισμένα ακίνητα σε διάφορες διαδικασίες. Στην πραγματικότητα δεν έχουμε προσφορά ούτε σε καινούργια ούτε σε παλιά. Πρέπει να βρεθεί μια λύση, ξέρω ελάχιστο κόσμο που έχει αγοράσει ακίνητο σε πλειστηριασμό».
«Δεν έχουμε ενδείξεις για φούσκα» ανέφερε η Βάλια Δήμου, Head of Property Sales & Servicing Division της Cerved Property Services, η οποία ανέφερε ακόμα πως «Η αγορά είναι ασύγχρονη. Τα Δυτικά Προάστια υστερούν ακόμα και σε σχέση με το πικ της αγοράς το 2008.
Το recovery πανελλαδικά είναι στο 80% του 2008. Για το 2024, 2025 βλέπουμε ότι θα συνεχίσουν οι ανοδικές τιμές στα οικιστικά ακίνητα με μικρότερους ρυθμούς αλλά η ανοδική τάση θα συνεχιστεί. Πριν την κρίση το 90% των αγοραστών ήταν Έλληνες. Το 85% ή και παραπάνω αγόραζε για ιδιοκατοίκηση. Πλέον έχουμε πολλούς εμπλεκόμενους και με διαφορετικά εισοδήματα. Έχουμε τους αγοραστές από το εξωτερικό.».
Από την πλευρά των servicers, o Ιωάννης Καρδάρας, Commercialization & Business Development Director της doValue, σημείωσε: «Εμείς σαν servicer, διαχειριζόμαστε παλαιότερο κτιριακό απόθεμα. Οι τιμές είναι από 50.000 – 250.000. Βλέπουμε τρομερή απορρόφηση από την αγορά. Πια δεν πουλάμε με buy now. Μέσα σε τρεις εβδομάδες βρίσκουμε αγοραστή που θα δώσει πάνω από την αξία που έχουμε θέσει. Είναι πολύ θετικό που βλέπουμε γειτονιές με παλιό απόθεμα να αναγεννώνται. Ακόμα και αν το πάρει για να το κάνει AirBnB θα το αναβαθμίσει. Κινείται χρήμα σε μετρητά και δεν ξέρουμε που κινούνταν μέχρι τώρα, και τώρα μπαίνει στην αγορά. Αυτό είναι θετικό».
