Χρεωστικές και πιστωτικές κάρτες χρησιμοποιήθηκαν με αυξανόμενο ρυθμό το 2022 και η τάση αυτή συνεχίζεται και το 2023. Κατά 11,3 δισ. ευρώ (13,6%) αυξήθηκε η αξία των ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ελλάδα μέσα σε ένα χρόνο, αγγίζοντας το 2022 τα 94 δισ. ευρώ - από 82,7 δισ. ευρώ που ήταν το 2021- συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στον περιορισμό της φοροδιαφυγής και κατ’ επέκταση στην ενίσχυση των φορολογικών εσόδων.
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος που περιλαμβάνονται στην εξαμηνιαία Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το «πλαστικό» χρήμα κερδίζει σταθερά έδαφος από το 2015 και εντεύθεν, ωθούμενο αρχικώς από τις συνθήκες που διαμόρφωσαν τα capital controls και εν συνεχεία η πανδημία.
Οι χρεωστικές κάρτες συνέχισαν να αποτελούν το κύριο υποκατάστατο της χρήσης μετρητών, με ποσοστιαία συμμετοχή 92% στο συνολικό αριθμό συναλλαγών με όλα τα είδη καρτών πληρωμών. Ο αριθμός των συναλλαγών με πιστωτικές κάρτες ανήλθε σε 154 εκατ., από 135 εκατ. το 2021, αυξημένος κατά 14%. Οι πιστωτικές κάρτες συμμετείχαν κατά 8% στο συνολικό αριθμό συναλλαγών.
Ο αριθμός των συναλλαγών με κάρτες πληρωμών το 2022 έκανε νέο άλμα στο 1,93 δισ. από 1,65 δισ. το 2021 σημειώνοντας αύξηση κατά 16%. Ανάλογη ήταν η αύξηση και στις χρεωστικές κάρτες, με τον συνολικό αριθμό των συναλλαγών το 2022 να φτάνει σε 1,775 δισ. από 1,52 δισ. το προηγούμενο έτος (17%).
Η μέση αξία συναλλαγών ανά χρεωστική κάρτα διαμορφώθηκε πέρυσι στα 4.898 ευρώ ( από 4.546 ευρώ το 2021) έναντι μέσης αξίας συναλλαγών ανά πιστωτική στα 2.501 ευρώ ( από 2.117 ευρώ).
Ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά κάρτα αυξήθηκε κατά 12% σε 94 συναλλαγές από 84 το 2021 αλλά η μέση αξία ανά συναλλαγή, συνέχισε την πτωτική της πορεία και διαμορφώθηκε πέρυσι στα 48 ευρώ όταν το 2020 ήταν στα 58 ευρώ. Πρακτικά, το πλαστικό χρήμα χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ακόμα και για αγορές μικρής αξίας.
Στα περιστατικά απάτης στις συναλλαγές με κάρτες πληρωμών το 2022 καταγράφηκε μείωση του αριθμού τους κατά 27% σε σχέση με το 2021.
Χωρίς να υπάρχει ποσοτικοποίηση στοιχείων, η επίδραση της αύξησης της χρήσης «πλαστικού» χρήματος είναι καταλυτική στην πορεία των εσόδων του προϋπολογισμού με στελέχη του υπουργείου Οικονομικών να προδιαγράφουν νέες ευνοϊκές επιπτώσεις όταν προς το τέλος του έτους ολοκληρωθεί η διασύνδεση ταμειακών μηχανών με τα POS και η διαβίβαση της ενιαίας απόδειξης σε πραγματικό χρόνο στην ΑΑΔΕ.
Με το νέο μέτρο εκτιμάται πως θα κλείσει ένα ακόμα παράθυρο φοροδιαφυγής, το οποίο μένει ακόμα ορθάνοικτο καθώς δεν είναι ασύνηθες η πληρωμή να γίνεται με κάρτα, η συναλλαγή να καταγράφεται στο POS αλλά όχι και στην ταμειακή απαιτώντας στη συνέχεια εκτεταμένους ελέγχους και διασταυρώσεις στοιχείων για να αποκαλυφθεί η κλοπή ΦΠΑ.
Παράλληλα, στο υπουργείο Οικονομικών, μελετούν από μηδενική βάση τη θέσπιση ειδικών κινήτρων με στόχο την ενθάρρυνση των ψηφιακών πληρωμών και τον περιορισμό της «μαύρης» οικονομίας, καθώς τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) από τις τράπεζες δείχνουν ότι οι πληρωμές σε επαγγελματίες συγκεκριμένων κλάδων που …παραδοσιακά φοροδιαφεύγουν στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ενδεικτικές και δεν αντιστοιχούν στο ύψος της πραγματικής αξίας/υπηρεσίας.
