Toυ ΑΝΕΣΤΗ ΝΤΟΚΑ
Μία από τις χειρότερες ετήσιες αποδόσεις (-25%) μεταξύ των 90 χρηματιστηρίων του πλανήτη κατέγραψε το 2015 το Χρηματιστήριο Αθηνών, συμπληρώνοντας δύο συνεχή χρόνια πτώσης.
Απομένουν, βέβαια, ακόμη 3,5 συνεδριάσεις (στις 31 Δεκεμβρίου η αγορά θα λειτουργήσει μέχρι τις 15.00 λόγω ημιαργίας), ωστόσο η φετινή χρονιά ήταν ίσως η χειρότερη από το 2009, οπότε ενέσκηψε στη χώρα μας η μεγαλύτερη ύφεση στη σύγχρονη ιστορία μας. Στα επτά τελευταία χρηματιστηριακά έτη, τα τέσσερα εξ αυτών έκλεισαν με πτώση και τα τρία με άνοδο του Γενικού Δείκτη. Οι αναταράξεις στην πολιτική ζωή της χώρας, με τις δύο έκτακτες εθνικές εκλογές, στις οποίες προστέθηκε και ο έλεγχος στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls), προκάλεσαν σημαντικές ζημιές στα χαρτοφυλάκια των εγχώριων και κυρίως των ξένων επενδυτών. Ασφαλώς, μετά τα capital controls, το δεύτερο σημαντικότερο γεγονός ήταν η τρίτη κατά σειρά ανακεφαλαιοποίηση των τεσσάρων τραπεζών, που ουσιαστικά μηδένισαν την αξία τους, και μειώθηκε σε σημαντικό βαθμό ο τραπεζοκεντρικός χαρακτήρας του Χρηματιστηρίου.
Ο Γενικός Δείκτης ξεκίνησε το 2015 από τις 826,18 μονάδες και με μια κεφαλαιοποίηση που έφθανε τα 53,415 δισ. ευρώ. Η μεγαλύτερη ημερήσια πτώση (-16,23%) του Γενικού Δείκτη σημειώθηκε στις 3 Αυγούστου 2015, οπότε έφτασε στις 668,06 μονάδες και η κεφαλαιοποίηση στα 40,595 δισ. ευρώ. Θυμίζουμε ότι στις 3 Αυγούστου 2015 επαναλειτούργησε το Χ.Α. μετά τη διακοπή των 25 συνεδριάσεων (ιστορικό ρεκόρ κλεισίματος από την ίδρυση του Χρηματιστηρίου στις 30/9/1876), που προκάλεσε η επιβολή των capital controls τη Δευτέρα 29 Ιουνίου 2015. Η μεγαλύτερη ημερήσια άνοδος της αγοράς κατεγράφη στις 3 Φεβρουαρίου 2015, με τον Γενικό Δείκτη εκείνη την ημέρα να ενισχύεται 11,27% και να αναρριχάται στις 840,57 μονάδες. Η αξία της κεφαλαιοποίησης την ημέρα αυτή ανήλθε στα 50,307 δισ. ευρώ. Η εκρηκτική άνοδος της αγοράς στις 3 Φεβρουαρίου ήταν αποτέλεσμα της εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑ για πρώτη φορά στην Ελλάδα και των προγραμματικών δηλώσεων του πρωθυπουργού και των στελεχών της κυβέρνησης ότι θα κλείσουν τη συμφωνία με τους δανειστές για τη χρηματοδότηση της χώρας. Βέβαια, όπως έδειξε η Ιστορία, η χώρα έφθασε ένα βήμα πριν από την αποχώρησή της από την Ευρωζώνη τον περασμένο Ιούλιο.
Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, που ολοκληρώθηκε στις αρχές Δεκεμβρίου, ανέδειξε ένα νέο ποιοτικό στοιχείο των χρηματιστηριακών συνεδριάσεων. Μία μικρή ομάδα εμποροβιομηχανικών μετοχών του δείκτη της υψηλής κεφαλαιοποίησης FTSE 25 ουσιαστικά αυτονομήθηκε από τη συνολική εικόνα πτώσης που κατέγραψε το Χρηματιστήριο στις συνεδριάσεις του διμήνου Οκτωβρίου-Νοεμβρίου. Εκείνη την περίοδο είχαμε συνεχείς πτωτικές συνεδριάσεις, λόγω της κατάρρευσης των τραπεζικών μετοχών, που επηρέαζαν την πλειοψηφία των μετοχών. Ωστόσο, αυτή η μικρή αριθμητικά ομάδα μετοχών έδειξε να κινείται αντίθετα στο ρεύμα και να σημειώνει ημερήσια κέρδη. Αυτό συνέβη διότι οι συγκεκριμένες εταιρίες δεν είχαν καμία εξάρτηση από τις πολιτικές αναταράξεις της χώρας, καθώς το 60% και άνω του τζίρου τους διοχετεύονταν στο εξωτερικό. Εξάλλου, όπως είχε διαφανεί και τα προηγούμενα χρόνια, τα ξένα χαρτοφυλάκια αγόραζαν και συνεχίζουν να αγοράζουν επιλεκτικά ελληνικές εισηγμένες και όχι κλάδους.
Κυρίαρχοι της κεφαλαιοποίησης (45,157 δισ. ευρώ) του Χρηματιστηρίου παρέμειναν και το 2015 οι ξένοι, αφού τον φετινό Νοέμβριο είχαν τον έλεγχο του 59,2% της χρηματιστηριακής αξίας, ενώ τον αντίστοιχο Νοέμβριο του 2014 ήλεγχαν το 45,3%. Αντίθετα, οι εγχώριοι επενδυτές τον περασμένο μήνα κατείχαν το 38,4% της συνολικής κεφαλαιοποίησης έναντι 26,4% τον Νοέμβριο του 2014. Πάντως, οι ξένοι επενδυτές το 11μηνο (Ιανουάριος-Νοέμβριος 2015) για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία εμφανίζουν εκροές κεφαλαίων ύψους 390,61 εκατ. ευρώ.
Η χρονιά ολοκληρώνεται αφήνοντας πικρή γεύση στους επενδυτές με αρκετές εισηγμένες να αναβάλλουν ακόμη και τη διανομή μερισμάτων –παρότι το είχαν ανακοινώσει στις ετήσιες γενικές συνελεύσεις του Ιουνίου– αφού τα capital controls σήμαναν συναγερμό για τη διασφάλιση των ταμειακών τους αποθεμάτων.
