Τα εννέα του χρόνια συμπληρώνει το 2022 το πρόγραμμα Golden Visa, μέσω του οποίου ξένοι υπήκοοι αποκτούν άδειες παραμονής στη χώρα μετά από επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 250.000 ευρώ σε ακίνητα ή σε επενδυτικά προθεσμιακά προγράμματα όπως ομόλογα και μετοχές.
Ύστερα, δε, από μια μακρά περίοδο «παγωμένης» δραστηριότητας εξαιτίας των περιορισμών στις μεταφορές που έφερε ο κορονοϊός, οι πρώτες ενδείξεις για τη φετινή χρονιά είναι θετικές.
Μάλιστα, σύμφωνα με κύκλους κοντά στις διαδικασίες του προγράμματος, οι εκτιμήσεις για το 2022 προβλέπουν αύξηση αδειών ακόμα και 50% σε σχέση με το 2021, με προϋπόθεση ότι θα γίνουν άμεσα διορθωτικές παρεμβάσεις από την πολιτεία που θα επιταχύνουν τις διαδικασίες.
Υπενθυμίζεται ότι το πρόγραμμα Golden Visa ξεκίνησε στη χώρα μας το 2013, σχεδόν παράλληλα με χώρες όπως η Κύπρος και η Πορτογαλία, σε μια προσπάθεια να γίνει ακόμα πιο ελκυστική η επενδυτική δραστηριότητα σε κατοίκους του εξωτερικού, οι οποίοι με επενδύσεις σε ακίνητα άνω των 250.000 ευρώ μπορούσαν να πάρουν τη χρυσή βίζα για πέντε χρόνια για τους ίδιους και τα μέλη των οικογενειών τους. Λίγα χρόνια μετά ακολούθησε και η δυνατότητα επένδυσης σε μετοχές και ομόλογα, προσελκύοντας ακόμα περισσότερο ενδιαφέρον.
Έναρξη με 20 άδειες
Το πρόγραμμα ξεκίνησε δειλά στην αρχή, αλλά τα επόμενα χρόνια, με κάποιες αρχικές διορθωτικές παρεμβάσεις από πλευράς πολιτείας, απογειώθηκε. Είναι χαρακτηριστικό, σύμφωνα με στοιχεία από το Υπουργείο Μεταναστευτικής Πολιτικής, ότι το πρώτο έτος λειτουργίας του, το 2013 χορηγήθηκαν μόλις 20 άδειες. Αυτές έφτασαν τις 455 το 2014, σχεδόν διπλασιάστηκαν το 2015, αγγίζοντας τις 968, ενώ το 2017 ανήλθαν στις 1.684.
Η επόμενη τριετία ήταν καθοριστικής σημασίας για την Golden Visa, καθώς από το 2017 μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου του 2020 οι άδειες παραμονής μέσω του προγράμματος είχαν φτάσει τις 8.011, κάνοντας ένα μεγάλο άλμα.
Η δυναμική του προγράμματος ήταν τέτοια σε εκείνο το χρονικό σημείο και τα έσοδα που αποκόμιζε το κράτος τόσο σημαντικά, ξεπερνώντας τα 2 δις ευρώ, που ξεκίνησαν να δίνονται σταδιακά από πλευράς ελληνικής πολιτείας, νέες δυνατότητες για όσους κατοίκους ξένων χωρών επιθυμούσαν να επενδύσουν σε ακίνητα στην Ελλάδα και να αποκτήσουν την Golden Visa.
Το ορόσημο εκείνη τη στιγμή ήταν το νομοσχέδιο ‘’Επενδύω στην Ελλάδα'', στο οποίο, μάλιστα, είχε συμπεριληφθεί ειδική τροπολογία, η οποία θα επέτρεπε την πληρωμή της επένδυσης για την απόκτηση της Χρυσής Βίζας να γίνεται μέσω POS, δηλαδή μέσω πιστωτικής ή χρεωστικής κάρτας. Μάλιστα το μέτρο είχε τότε και αναδρομική ισχύ, καθώς θα συμπεριελάμβανε και αγοραπωλησίες που έχουν πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα από την 1η Ιανουαρίου 2017.
Ελεύθερη πτώση το 2020
Η έλευση του κορονοιού, ωστόσο, ήταν ένας ανασταλτικός παράγοντας για την περαιτέρω εξέλιξη του προγράμματος. Από τον Μάρτιο του 2020 ξεκίνησε η ελεύθερη πτώση, καθώς μέχρι και τον Ιούνιο του 2021, σε αντίθεση με την προηγούμενη τριετία που υπήρξε κατακόρυφη αύξηση, οι άδειες που δόθηκαν ήταν μόνο 681, με κύρια αιτία για την μείωση την πανδημία που έφερε τους περιορισμούς στις μετακινήσεις των υποψήφιων επενδυτών και άρα ελάττωση στις αγοραπωλησίες.
Σύμφωνα με τον εξειδικευμένο στα θέματα Golden Visa δικηγόρο Xρήστο Οικονομάκη «η πραγματικότητα είναι ότι το 2020 ήταν μια πολύ άσχημη χρονιά για τις επενδύσεις μέσω Golden Visa λόγω της δυσκολίας μετάβασης στην Ελλάδα από χώρες όπως η Κίνα που για πολλά χρόνια ήταν η κύρια ‘’δεξαμενή’’ επενδυτών. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο το πρώτο εξάμηνο του 2020 οι άδειες που δόθηκαν ήταν μόλις 117, όταν στην Πορτογαλία, το ίδιο χρονικό διάστημα ήταν 341. Το 2021, ειδικά το δεύτερο εξάμηνο έδειξε κάποια θετικά μηνύματα, αλλά δεν μπόρεσε να ισοσταθμίσει τις απώλειες του 2020, οπότε υπήρχε για μεγάλο χρονικό διάστημα διακοπή, ακόμα και ενδιαφέροντος, από υποψήφιους επενδυτές».
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πρώτες ενδείξεις για το 2022 είναι θετικές, με τους υποψήφιους επενδυτές να ενθαρρύνονται όσο προχωρούν οι εμβολιασμοί και συνηθίζουμε τον κορονοιό.
«Παρότι υπάρχουν ακόμα κάποιοι περιορισμοί στις μετακινήσεις, το 2022 θα είναι σαφώς καλύτερο, καθώς υπάρχει καταρχήν πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον για επενδύσεις στην Ελλάδα. Ήδη έχουμε κρούσεις από επενδυτές από Κίνα, αλλά και από χώρες όπως Ουκρανία και Ιράν που επιθυμούν να αγοράσουν ακίνητα στην Ελλάδα, που θεωρείται μια χώρα χωρίς φόβους για πολιτικές συγκρούσεις και αναταραχή όπως οι δικές τους».
Από την άλλη πλευρά, όπως επισημαίνει ο δικηγόρος Μιχάλης Κούβαρης, ελέω πανδημίας έχει αυξηθεί το ενδιαφέρον σε επενδυτικά προγράμματα, μετοχές και ομόλογα, με εθνικότητες όπως Ισραηλινοί, Σύριοι και Λιβανέζοι να επενδύουν περισσότερο σε αυτά.
Σε υψηλό ποσοστό, επίσης, ήταν και το ενδιαφέρον από πλευράς Τούρκων επενδυτών σε ό,τι αφορά τα επενδυτικά προγράμματα, πέρα από τα ακίνητα.
Ειδικά, βέβαια, οι Ισραηλινοί ήταν αυτοί που κατείχαν τη μερίδα του λέοντος και το 2021 στην Golden Visa σε σχέση με το κομμάτι της επένδυσης σε ακίνητα, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες, αγόραζαν, ακόμα και εν μέσω πανδημίας, 2-3 μαζί διαμερίσματα για να τα διαμορφώσουν σε Air BnB.
Κατά τη διάρκεια της Covid 19, εξάλλου, παρατηρήθηκε και το φαινόμενο ‘’windowshopping’’, όταν κάποιοι επενδυτές, ειδικά από την Κίνα που η δυσκολία μετακίνησης ήταν μεγάλη, ενημερώνονταν ψηφιακά από μεσίτες και δικηγόρους για τα ακίνητα που τους ενδιέφεραν και έκλειναν συμφωνίες κατόπιν ψηφιακής και μόνο παρουσίασης, χωρίς καν να τα δουν από κοντά.
Αυτό, όμως, συνέβη σε πολύ μικρό ποσοστό και όχι ικανό να αυξήσει τη ζήτηση κατά το 2020 και το 2021.
Προτίμηση στα Νότια Προάστια της Αθήνας
Αν τα προηγούμενα χρόνια οι Κινέζοι επενδυτές προτιμούσαν να αγοράζουν σωρηδόν παλιά διαμερίσματα στο κέντρο της Αθήνας, σε περιοχές όπως τα Εξάρχεια ή ο Κολωνός και η Κυψέλη, τώρα το ενδιαφέρον των επενδύσεων της Golden Visa έχει μετατεθεί στα Νότια Προάστια με δήμους όπως Γλυφάδα, Βούλα, Άλιμος να κρατούν τα σκήπτρα στη ζήτηση, σε ποσοστό 80-85%.
Το πρόβλημα, ωστόσο, στις συγκεκριμένες περιοχές είναι ότι δεν υπάρχουν ποιοτικά ακίνητα και ως εκ τούτου παρότι εκφράζεται μεγάλο ενδιαφέρον, αυτό ‘’λιμνάζει’’ καθώς είναι έντονη η απουσία καλών και σύγχρονων κατασκευών.
Ένα άλλο μεγάλο ζήτημα που παρουσιάζεται και έχει συμβάλει, μαζί με την πανδημία, στη μείωση των επενδύσεων είναι, σύμφωνα με τον κ. Οικονομάκη και η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της διαδικασίας λήψης Golden Visa, παράλληλα με την αγορά ενός ή περισσότερων ακινήτων, καθώς μπορεί να ξεκινήσει από 3 μήνες και να αγγίξει ακόμα και τον ενάμιση χρόνο. «Αυτό το γεγονός έχει αποθαρρύνει τους υποψήφιους αγοραστές και θεωρώ ότι αν υπήρχαν κάποιες παρεμβάσεις στο νομικό πλαίσιο που θα επιτάχυναν τις διαδικασίες, η αύξηση μέσα στο 2022 για τις άδειες παραμονής μέσω του προγράμματος Golden Visa θα προσέγγιζε και το 50%».
Αυτό εξακολουθεί να συμβαίνει μάλιστα παρά το γεγονός ότι πριν από μερικούς μήνες, τον Απρίλιο του 2021, άνοιξε τις πύλες του το νέο τμήμα για χορήγηση αδειών διαμονής επενδυτών πολιτών τρίτων χωρών στο κτίριο του Υπουργείου Μετανάστευσης & Ασύλου, για το οποίο μάλιστα έγιναν και ειδικές προσλήψεις προσωπικού.
