Σε μια περίοδο κρίσης και αλλαγών, το Ε.Β.Ε.Π. επισημαίνει, για το ελληνικό λιανικό και χονδρικό εμπόριο, τα παρακάτω 12 βασικά σημεία που αφορούν στο σύνολο του ευρωπαϊκού εμπορίου και ισχύουν σε όλες τις χώρες της ΕΕ.
1. Το λιανικό και χονδρικό εμπόριο στην ΕΕ-27 αποτελούν 5,4 εκατ. επιχειρήσεις ή 1 στις 4 εταιρείες στην Ευρώπη. Το 99% από αυτές είναι ΜμΕ, αλλά πολύ σημαντικές, αφού δραστηριοποιούνται σε διάφορες χώρες της ΕΕ και εκτός αυτής.
2. Ο τομέας του εμπορίου απασχολεί 29 εκατ. Ευρωπαίους και αντιπροσωπεύει 1 στις 7 θέσεις εργασίας και, ως εκ τούτου, είναι ο μεγαλύτερος εργοδότης του ιδιωτικού τομέα στην Ευρώπη, ιδίως για τους νέους. Με την πανδημία, οι εργοδότες θα πρέπει να αντιμετωπίσουν πιθανώς σημαντικές απώλειες θέσεων εργασίας και ανακατατάξεις που αντανακλούν τις αυξημένες διαδικτυακές πωλήσεις.
3. Το εμπόριο είναι κεντρικής σημασίας για την ευρωπαϊκή οικονομία, αφού αντιπροσωπεύει το 10% του ΑΕγχΠ της ΕΕ, παρέχει ζωτικές υπηρεσίες σε εκατομμύρια επιχειρήσεις και συμβάλλει, μέσω της αποτελεσματικότητάς του και της απαράμιλλης εμπειρογνωμοσύνης, στην αλυσίδα εφοδιασμού, στην αγοραστική δύναμη, την επιλογή και την ευκολία για 500 εκατ. πολίτες της Ευρώπης, κάθε μέρα.
4. Το λιανικό εμπόριο είναι η σταθερή άμυνα των καταναλωτών ενάντια στον πληθωρισμό, δημιουργώντας συνεχώς νέες αποδόσεις στις δικές τους δραστηριότητες και καταπολεμώντας την πίεση από μεγάλους προμηθευτές με πολύ μεγαλύτερα περιθώρια για να ανεβάσουν τις τιμές, προστατεύοντας έτσι την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Αντιδρούν γρήγορα σε αλλαγές στις επιλογές και τις συμπεριφορές των καταναλωτών, ανάλογα με την αλλαγή των δομών των νοικοκυριών και τη γήρανση του πληθυσμού.
5. Το χονδρικό εμπόριο διαδραματίζει κεντρικό ρόλο, συνδέοντας προμηθευτές με πελάτες και παρέχοντας εξειδικευμένες υπηρεσίες και συμβουλές. Δημιουργεί συνεργασίες σε παγκόσμιο επίπεδο και συμβάλλει ουσιαστικά στα βιομηχανικά οικοσυστήματα και τις αλυσίδες εφοδιασμού πολλών τομέων της οικονομίας. Παρέχει ποιοτικές θέσεις εργασίας σε 11 εκατ. άτομα στην Ευρώπη.
6. Η ψηφιακή επανάσταση στην οικονομία μετατρέπει το λιανικό εμπόριο και το χονδρικό εμπόριο. Επιβάλλει θεμελιώδεις αλλαγές: αναδύονται νέα επιχειρηματικά μοντέλα και κανάλια, τα δεδομένα γίνονται βασικές επιχειρήσεις, οι πελάτες αγοράζουν περισσότερα στο διαδίκτυο, προσφέρονται νέα ψηφιακά προϊόντα, χρειάζονται νέες δεξιότητες, τα καταστήματα στις πόλεις πρέπει να εξελιχθούν και να επανεμφανιστούν για να παραμείνουν ενεργά. Η πανδημία έχει λειτουργήσει υπέρ της επιτάχυνσης αυτών των τάσεων. Οι κανόνες θα πρέπει να προσαρμοστούν για να διατηρήσουν ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ όλων των παικτών.
7. Είναι στο DNA των εμπόρων λιανικής να παλεύουν για μερίδιο αγοράς, προσφέροντας στους καταναλωτές την καλύτερη επιλογή ποιότητας, καινοτομίας και τιμής. Είναι συνεπώς, πλέον, ένας τομέας που λειτουργεί με χαμηλά περιθώρια.
8. Ο τομέας του εμπορίου εξαρτάται από την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών σε όλη την Ευρώπη και τον κόσμο. Επομένως, το εμπόριο συμμερίζεται ολόκληρη την οικονομία της ΕΕ και την επιτακτική ανάγκη να αντισταθεί στην πίεση να υπονομεύσει την ενιαία αγορά και το παγκόσμιο σύστημα εμπορίου. Βεβαίως, πρόσφατα, λόγω COVID, υπάρχει ένας παραπάνω λόγος υπέρ των εγχώριων αγαθών.
9. Οι έμποροι λιανικής, χονδρικής, εισαγωγών και εξαγωγών είναι μαζί η κινητήρια δύναμη των παγκοσμιοποιημένων αλυσίδων εφοδιασμού. Το Διαδίκτυο σημαίνει ότι οι άνθρωποι μπορούν να αγοράσουν από οπουδήποτε στον κόσμο. Αυτό παρουσιάζει ευκαιρίες αλλά και κινδύνους, για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.
10. Οι επιχειρήσεις λιανικής και χονδρικής, με άμεση διασύνδεση με τους πελάτες, αντιμετωπίζουν μια ολοένα αυξανόμενη μετατόπιση σε αυτούς των ευθυνών των προμηθευτών ή των δημόσιων αρχών, την αστυνόμευση της εφαρμογής ενός ευρέος συνόλου κανόνων. Αυτό το βλέπουμε σε τομείς όπως οι πληροφορίες και η ευθύνη των προϊόντων, η προστασία των καταναλωτών, η ασφάλεια και το απόρρητο των καταναλωτών ή η συλλογή απορριμμάτων.
11. Η Ευρωπαική Επιτροπή αναγνώρισε στο "Retail fit for the 21st century" ότι η υπερβολική ρύθμιση και ο κατακερματισμός της ενιαίας αγοράς από τους προμηθευτές εμποδίζει την ανταγωνιστικότητα του εμπορίου και περιέλαβε τη λιανική και χονδρική πώληση στα 14 βασικά οικοσυστήματα τη μετά COVID περίοδο.
12. Οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις αναζητούν όλο και περισσότερο προϊόντα που παράγονται με βιώσιμο και υπεύθυνο τρόπο και τους επιτρέπουν να ζήσουν μια πιο υγιεινή ζωή. Οι εμπορικές δραστηριότητες ηγούνται αυτού του μετασχηματισμού και ανταποκρίνονται στις προσδοκίες των πελατών τους.
Ο Πρόεδρος του Ε.Β.Ε.Π., Βασίλης Κορκίδης, σχετικά με την εφαρμογή των αυστηρότερων μέτρων λειτουργίας του λιανικού εμπορίου στην Αττική, δήλωσε:
"Η αυστηροποίηση των μέτρων λειτουργίας της αγοράς στη λιανική, με το πενθήμερο click away, εξανέμισε τις πενιχρές ελπίδες για ανάκτηση μέρους του εκπτωτικού τζίρου από τις επιχειρήσεις ένδυσης-υπόδησης. Η μετάλλαξη του κορονοϊού, σε συνδυασμό με το τρίτο κύμα της πανδημίας, αναπόφευκτα θα δημιουργήσει αντίστοιχη μετάλλαξη στη δομή και τη μορφή των λιανικών πωλήσεων, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Τον Ιανουάριο, στην ΕΕ-27, το οικονομικό κλίμα επιδεινώθηκε στις 91,5 μονάδες, το καταναλωτικό κλίμα βούλιαξε στις -15,5 μονάδες και του λιανικού εμπορίου στις -18,9 μονάδες.
Οι εισηγήσεις των λοιμωξιολόγων και οι κυβερνητικές ανακοινώσεις σίγουρα μας στεναχωρούν, αλλά, όπως διαπιστώνουμε, ταυτίζονται με τα μέτρα που εφαρμόζονται στις επιβαρυμένες περιοχές και των άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
Το "μοναδικό εμβόλιο” για την ανάσχεση της πανδημίας συνεχίζει να είναι η αυστηρή τήρηση των μέτρων και όχι η πρόσθεση νέων. Τα "επιχειρηματικά νοικοκυριά” ήδη βρίσκονται στη δίνη ενός "σπιράλ” από τις "επιλογές ακορντεόν”. Η μερική λειτουργία του λιανεμπορίου, με τη μέθοδο click away, μόνο στις κόκκινες περιοχές, όπως η Αττική, δεν θα συνεισφέρει στη θεαματική μείωση του ιικού φορτίου, γιατί δεν ευθύνεται για την αύξησή του.
Ωστόσο, είναι ώρα να προτάξουμε δραστικά την ατομική ευθύνη, καθώς τα περιθώρια λειτουργίας έχουν στενέψει επικίνδυνα για μια πλειάδα επιχειρήσεων. Επιλογή, που σύσσωμος ο επιχειρηματικός κόσμος απεύχεται, όπως βεβαίως απεύχεται και ο πολιτικός κόσμος, γιατί το φάσμα της διψήφιας ύφεσης στην οικονομία και της ανεργίας για εκατοντάδες εργοδότες και εργαζόμενους είναι περισσότερο από ορατό.
Σίγουρα, η διαφύλαξη της υγείας του κοινού πρέπει να είναι το πρόταγμα, αλλά η οικονομία δέχεται πλέον τις τελευταίες σταγόνες ενός "ορού” επιβίωσής της. Θα έλεγα, πως αυτή τη φορά, ακόμα και η επιστήμη "σήκωσε τα χέρια” μπροστά στη λύση της δύσκολης εξίσωσης μεταξύ πανδημίας και οικονομίας.
Έχοντας όμως διαχειριστεί σωστά και αντέξει με θυσίες τα δύο πρώτα κύματα της πανδημίας, δεν πρέπει να επιτρέψουμε στο τελευταίο "τρίτο κύμα” να μας "πνίξει” οικονομικά".
